Borsa'da manipülasyon yapan kim?

Borsa İstanbul’da (BIST) neler oluyor? Enflasyondan işsizliğe hemen her veri kriz zilleri çalarken BIST, Türk Lirası nevinden rekorlar kırıyor. Doların 3,70 TL’yi aşmasının şirket bilançolarını nasıl delik deşik ettiğini Borsa’yı takip eden ihtisas sahibi kimseler bilmiyor olamaz. Mevzu bilip bilmemek değil ki!

Vergi gelirlerinden ayrılan 25 milyar TL yardım bütçesi AKP tarafından nasıl istismar ediliyorsa Borsa da alenen referandum için kullanılıyor. Hesap çok basit: Borsa yükselecek ve halk ekonominin krizde olmadığına ikna olacak. Düne kadar Borsa için ‘ne vakitten beri ekran ekonomisi reel sektörün yerini aldı’ minvalinde sözler sarf eden AKP kurmayları, referanduma doğru Borsa’yı anlatmaya doyamıyor: “Fitch’e kapak olsun. Borsa 90 bini aşacak.”

Piyasayı bir yere kadar manipüle edebilirsiniz. Doları düşürmek için MİT bavulları ile ya da katar katar paraları piyasaya sürdüğünüz gibi Borsa’yı da pekâlâ yukarı çıkarabilirsiniz. Er ya da geç bunun kokusu çıkar. Neticede işlemlerin tutarı, hisse fiyatı gibi müşahhas veriler var. Bunu bile bile Borsa’yı siyasî talimatla işletmeye kalkmak şuna benziyor: Belediye, pazar yerinde tespit ettiği esnaflara çok pahalıya ya da ucuza mal sattırıyor. Bu ortaya çıktığında o pazarda kimse tezgâh açmak istemez. O pazarda ilan edilen fiyatların sıhhati de netameli hale gelir.

Fitch’in Türkiye’nin notunu ‘çöpe attığı’ 28 Ocak 2017’den itibaren BIST’teki hareketlerin manipülasyon koktuğunu birkaç kez ifade ettim. Borsa’da işlem hacmi endeksin 90 bin puana yaklaştığı son iki günde 4 milyar 82 milyon lira idi. Endeks darbe teşebbüsünden bir gün evvel, 14 Temmuz 2016 Perşembe günü 82 bin 590 puana kadar yükseldiğinde hacim 3 milyar 997 milyon lira idi. Neredeyse aynı tutarda hisse alış verişi yapılsa da endeks şimdi 8 bin puan daha yukarıda.

Üstelik o tarihte kur 3 TL bile değildi. Şirketler henüz kur farkınd