Devlet ve temellük

Mülk edinmek veya sahiplenmek anlamına gelen “temellük” insanlarda doğuştan gelen duygulardan birine karşılık gelir. Her insani duyguda olduğu gibi bu duygunun da ifrat, tefrit ve vasat noktaları vardır. Aşırı temellük düşüncesi insanı başkalarının hakkını gaspa kadar götürebileceği gibi bu duygunun yokluğu da sefalete düşürür. Kararında ya da vasat miktardaki temellük duygusu ise oldukça yararlıdır. Hem bireysel hem de toplumsal planda dayanışma ve yardımlaşma zeminini güçlendirir. 

İnsan için geçerli olan eğilimler devlet gibi toplumsal ve sosyo-politik organizmalar için de geçerlidir. Özgürlükçü filozofların “gerekli şer (necessary evil)” şeklinde tanımladıkları devlet, sosyalleşen insanların teşkil ettiği toplumun idaresinin gerektirdiği bir zaruret olarak ortaya çıkmıştır. İnsanların fıtratında (doğasında) iyilik (yapmak) olduğu kadar kötülük (yapmak) meyli de olduğundan, adil olma hissi kadar zalim olma temayülü de bulunduğundan, sevgisi kadar nefreti, ıslahı kadar tahribi de olan bir varlık olduğundan bir nizam ve düzen kurucuya ihtiyacı tartışılmazdır. Tüm bunların yanında insanın insanlığının alamet-i farikası fıtraten sosyal bir varlık olmasıdır. Bu sebepledir ki, her fert içinde sosyalleşebileceği bir topluma ihtiyaç duyar. Toplumsal hayatın düzeni ve idamesi ise bir otoriteyi gerekli kılar. İlkesel olarak insanların barış ve huzurunu, güvenlik ve selametini amaçlayan, onları baskı ve zulümlerden koruyan otoritenin adıdır devlet. Devlet, insanın insan olmaktan kaynaklanan sosyal ihtiyaçlarının karşılığı olan toplumsal hayatının doğal bir sonucudur da diyebiliriz. 

Ama devlet dediğimiz organizma her zaman ilkesel tanımının çerçevesi içerisinde kalmaz. İlk kuruluş aşamasından başlayarak kutsallaştırma ve ilahlaştırma temayüllerine muhatap olan devletin zamanla yozlaşarak ceberrutlaştığının, her türlü eleştiri kanalını kapa