Hikemiyat-ı Kur'aniye

Bir önceki yazımızda, “Kur’an nedir? Tarifi nasıldır?”  sorusunun cevabını Bediüzzaman Hazretlerinin Yirmi Beşinci Söz’ünden cevap aramış ve bir kısmını yazmıştık. Şimdi yine aynı konuya devam edeceğiz.

Evet Kur’an: “İnsaniyet-i kübrâ (büyük ve gerçek insanlık) olan İslâmiyetin âb-ı hayatı ve ziyası…” (Bütün cihanın, insanî evrensel değerler olarak kabul ettikleri prensiplerin en güzel en mükemmel şekilleri Kur’an’da mevcuttur. ‘Biz aslında bu güzel İslâmiyeti tebliğden önce, o insaniyet-i kübrâ olan dinin güzelliklerini temsil edip yaşamalıyız. Başka bir şey anlatmamıza gerek kalmayacak. Kâlimiz (sözümüz), hâlimizle uymazsa, boşuna… O güzelliklerin içlerini de boşaltmış ve onları da dinlenilmez hâle getirmiş oluruz.)

“(Kur’an) nev-i beşerin Hikmet-i Hakikiyesi…” İimleri bir anlayışa göre üçe taksim ediyorlar: 

1-Nazariyat…  Matematik, geometri ve gramer gibi nazarî ilimler. 

2-Tatbikat… Nazari ilimlerin tatbikatı ile meydana gelen mimarlık, mühendislik işleri… Gramer kullanılarak yazılan yazılar ve şiirler. 

3-Hikemiyat… Bu ilimlerin ışığında kâinatı  bir kitap gibi okuyarak hikmetleri kavrama… Yoksa, bilgiler kafalarda odun  yığınları gibi kalır. Ama Kur’an’ın hikmeti ile bir kibrit çakılınca ateş alır, ışık verir, aydınlatırlar. Bu bakımdan Risale-i  Nurlar “Hikemiyat-ı Kur’aniye” vasfını lâyıktırlar; Kur’an makuliyetinde gerçekleri haykırmaktadırlar…

“(Kur’an) insaniyeti saadete sevk eden hakiki mürşid ve hidayet rehberi…

“İnsana, hem bir şeriat kitabı, hem bir dua kitabı, hem bir hikmet kitabı, hem bir kulluk rehberi, hem bir emir ve davet talimatnâmesi, hem bir zikir kitabı, hem bir fikir kitabı…”

“Hem bütün insanların bütün manevi ihtiyaçlarına merci ve kaynak olacak çok kitapları içinde barındıran tek, kapsayıcı mukaddes bir kitaptır.

“Hem bütün evliyala