Merkezin şirketleri kurtarma planı hem kanuna aykırı hem adresi belirsiz

⏱ Okuma Süresi 3 dk•Yayınlanma Pazar, Haziran 7 2020

Ekonomideki salgın etkisini kırmak için harekete geçen Merkez Bankası, tartışılan bir karara imza atarak özel şirketlere 20 milyar TL kredi vereceğini açıkladı. İlgili yasalara uygun olmadığı ortaya çıkan adımın sakıncalarını Merkez Bankası eski Başkan Yardımcısı İbrahim Turhan gündeme getirdi: Bu para tasarruf kaynaklı değil dışsal para. Sistemin dengesi bozulabilir. Para verilecek şirketlerin nasıl ‘seçileceği’ de problem.

Salgın öncesi dönemde yaşanan ekonomik zorluklar salgın tehlikesiyle birlikte tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’yi de olumsuz etkiledi.

Özellik irili ufaklı birçok KOBİ ve hatta büyük şirketler bile derin yara aldı. Alınan önlem paketleri kısa çalışma ödeneği gibi ufak paketlerin ilerisine gidemedi fakat büyük kredi paketleri sunuldu. Kredili sistem ile ekonomi yeniden canlandırılmaya çalışırken, birçok analist kredili büyümenin oldukça tehlikeli olduğunu dile getirdi. Şimdi ise yeni bir kredi paketi adımı daha atıldı.

Burada da en dikkat çeken detay ise krediyi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) dağıtması. TCMB’nın açıklamasına göre, covid-19 salgınının küresel çapta oluşturduğu belirsizliğin Türkiye ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerinin sınırlandırılması amacıyla, 60 milyar liraya kadar Türk lirası cinsi ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredisi kullandırılacağının ilan edildiği anımsatıldı.

Geçen dönemde, işletme sermayesine yönelik kredi ihtiyacının bankacılık sistemince etkin bir şekilde karşılandığı aktarılan duyuruda “Bu nedenle, Türk lirası cinsi reeskont kredileri için tahsis edilen imkanın 20 milyar lirasının, ülkemiz açısından kritik önemde olan selektif sektörlerdeki yatırımların desteklenmesi amacıyla daha verimli bir şekilde yatırım taahhütlü avans kredisi olarak kullandırılmasına karar verilmiştir. Türk lirası cinsi reeskont kredileri için kalan 40 milyar liralık limitin 20 milyar lirasının Türk Eximbank, 10 milyar lirasının kamu bankaları, 10 milyar lirasının ise diğer bankalar aracılığıyla kullandırılmaya devam edilecektir” ifadeleri kullanıldı.

Karar Gazetesine konuşan Gelecek Partisi Hazine ve Maliye Politikaları Başkan Yardımcısı Kerim Rota, 10 yıl vadeye kadar verilecek olan kredilerin kanun ihlali olduğunu söyledi. Rota “TCMB, aslen pratikte kendi kanununu askıya aldığını ilan etmiştir” dedi. Merkez Bankası’nın yapamayacağı 56’ncı maddeyi paylaştı. 56’ıncı madde