ABD, Afrika’ya yardımları kesti BAE yeni oyuncu olarak öne çıktı!

Haber: Türkmen Terzi

Sheikh Shakhboot Al Nahyan, BAE–Afrika ilişkilerinin “on yıllara dayanan ticaret, denizcilik bağları ve halklar arası ilişkiler” üzerine kurulu olduğunu belirterek, bu ilişkinin artık uzun vadeli ve stratejik bir ortaklığa dönüştüğünü söyledi. İş birliğinin Afrika Birliği’nin 2063 Gündemi ve Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı (AfCFTA) ile uyumlu ilerlediğini vurguladı.

“Bugün BAE–Afrika ortaklığının nerede durduğunu, neyin bu süreci yönlendirdiğini ve Afrika’nın öncelikleriyle nasıl örtüştüğünü açık biçimde değerlendirme fırsatına sahibiz,” dedi.

Diplomatik ağ genişliyor

BAE’nin Sahra Altı Afrika’daki diplomatik varlığı hızla artıyor. Ülkenin kıta genelinde 19 büyükelçiliği bulunuyor ve yeni temsilciliklerin açılması planlanıyor. Aynı zamanda Afrika ülkelerinin BAE’deki diplomatik temsil sayısı da artış gösteriyor. Bu durum, Emirlikler’i Afrika için ticaret, finans ve siyasi diyalog merkezi haline getiriyor.

110 milyar dolarlık yatırım taahhüdü

2019–2023 döneminde BAE’nin Afrika’ya yönelik yatırım taahhüdü 110 milyar doları aştı. Bu rakamın söz konusu dönemde tek bir ülke tarafından yapılan en yüksek yatırım seviyesi olduğu ifade edildi. Toplamın 70 milyar dolardan fazlası enerji, yeşil ve yenilenebilir sektörlere yönlendirildi.

Enerji erişiminin sanayileşmenin ve ekonomik çeşitlenmenin temeli olduğunu belirten Sheikh Shakhboot, BAE’nin uzun vadeli ve yapısal yatırımlara odaklandığını söyledi.

Africa Green Investment Initiative kapsamında 4,5 milyar dolar temiz enerji yatırımları için mobilize edildi. Güneş, rüzgâr, jeotermal, batarya depolama ve yeşil hidrojen teknolojilerini kapsayan 60’tan fazla proje hazırlık aşamasında bulunuyor.

BAE’nin yenilenebilir enerji şirketi Masdar, Afrika’da 10 milyar dolarlık bir program yürütüyor. Etihad 7 girişimi ise 2035 yılına kadar 100 milyon kişiye elektrik erişimi sağlamayı hedefliyor. Amaç, üretim kapasitesini artırmak ve ekonomik büyümeyi sınırlayan yapısal enerji açıklarını azaltmak.

Ticaret anlaşmaları ve lojistik hamleleri

BAE, Afrika’da dokuz ülkeyle Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması (CEPA) imzaladı: Nijerya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Sierra Leone, Gabon, Angola, Kenya, Kongo-Brazzaville, Mauritius ve Orta Afrika Cumhuriyeti.

Bu anlaşmalar yalnızca gümrük vergilerinin azaltılmasını değil; hizmet ticareti, dijital ticaret ve yatırım korumasını da kapsıyor. Hedef, AfCFTA ile uyumlu şekilde bölgesel değer zincirlerini güçlendirmek ve sınır ötesi rekabetçiliği artırmak.

Altyapı tarafında ise Dubai merkezli DP World, Tanzanya’daki Darüsselam Limanı’nda 1 milyar dolarlık modernizasyon çalışması yürütüyor. AD Ports Group ise Angola’nın başkenti Luanda’da yeni bir terminalin temelini attı. Bu yatırımın konteyner kapasitesini önemli ölçüde artırması bekleniyor.

Kalkınma ve insani yardım boyutu

BAE’nin Afrika politikasında yatırım kadar kalkınma ve insani yardım da önemli yer tutuyor. Son on yılda BAE’nin toplam dış yardımının yaklaşık yüzde 40’ı Afrika ülkelerine yönlendirildi. Bu miktar yaklaşık 20,9 milyar dolara ulaştı.

Yardımlar; kalkınma projeleri, insani destek programları ve hayır faaliyetlerini kapsıyor.

2026 BM Su Konferansı

BAE, 2–4 Aralık 2026 tarihlerinde düzenlenecek BM Su Konferansı’na Senegal ile birlikte ev sahipliği yapacak. Bu adım, iki Küresel Güney ülkesinin küresel bir sürece ortak liderlik etmesi açısından dikkat çekiyor.

Su güvenliği ve sanitasyon, Afrika’nın en kritik kalkınma başlıkları arasında yer alıyor. BAE, bu alanda iklim dayanıklılığı ve sürdürülebilir altyapı yatırımlarını önceliklendirmeyi planlıyor.

Yeni dönemin mesajı

ABD’nin yardım kesintileri sonrası oluşan boşlukta Körfez ülkeleri Afrika’da daha görünür hale gelirken, BAE enerji, ticaret, altyapı ve kalkınma eksenli bütüncül bir model sunduğunu vurguluyor.

Sheikh Shakhboot, “Yaklaşımımız bu ortaklığa nasıl baktığımızı yansıtıyor. Bu, önümüzdeki on yıllar için inşa edilmiş yapısal bir iş birliğidir,” diyerek sözlerini tamamladı.

BAE’nin kıtadaki hamleleri, Afrika’da yeni jeoekonomik dengelerin şekillendiğini ve Emirlikler’in artık yalnızca bir yatırımcı değil, stratejik bir ortak olarak konumlandığını gösteriyor.