ABD’den Halkbank’a “denetçi” şartı: Hisseler borsada sert düştü

ABD’de uzun süredir gündemde olan United States v. Halkbank davasında önemli bir gelişme yaşandı. Manhattan Federal Courthouse’ta görülen duruşmada, Richard Berman başkanlığındaki mahkeme, tarafların vardığı anlaşma doğrultusunda davayı 90 gün süreyle askıya aldı. Kararın ardından Halkbank hisseleri Borsa İstanbul’da sert değer kaybederek devre kesici uygulamasına takıldı.

Mahkeme süreci ve anlaşmanın ayrıntıları

ABD’de yıllardır devam eden davada bugün kritik bir duruşma gerçekleştirildi. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre mahkeme, savcılığın talebini kabul ederek Halkbank hakkında yürütülen cezai davanın 90 günlüğüne durdurulmasına hükmetti.

Bu kararın temelinde, banka ile ABD hükümeti arasında yapılan “Ertelenmiş Kovuşturma Anlaşması” (Deferred Prosecution Agreement – DPA) bulunuyor. Duruşmada konuşan savcı Michael Lockard, mahkemenin rolünün sınırlı olduğunu ve yalnızca talebin iyi niyetli olup olmadığını değerlendirdiğini ifade etti.

Mahkemeye sunulan anlaşmaya göre Halkbank herhangi bir para cezası ödemeyecek ve yöneltilen suçlamaları resmi olarak kabul etmeyecek. Buna karşılık banka, özellikle Iran ile ilgili yaptırımlar konusunda çok daha sıkı uyum sağlayacağını taahhüt edecek.

Anlaşmanın en dikkat çekici şartı ise bankanın faaliyetlerini denetleyecek bağımsız bir gözlemci atanması oldu. Savcılığın açıklamasına göre, yaptırımlara ve kara para aklama kurallarına uyumu kontrol etmek amacıyla ABD onaylı bir “monitor”un kısa süre içinde görevlendirilmesi planlanıyor. Bu uzman, bankanın uluslararası işlemlerini yakından inceleyecek.

Piyasaların tepkisi

Mahkeme salonundan gelen detayların ardından piyasalarda hızlı bir reaksiyon yaşandı. Haftanın başında ABD ile anlaşma sağlandığı ve bankaya ceza kesilmeyeceği yönündeki haberler yatırımcıların ilgisini artırmış, Halkbank hisseleri güçlü yükseliş kaydetmişti.

Ancak bugün açıklanan şartların özellikle bağımsız denetim maddesini içermesi yatırımcıların endişelerini artırdı. Bunun üzerine Borsa İstanbul’da hisselerde yoğun satışlar görüldü. Kısa sürede yaklaşık yüzde 8 değer kaybeden hissede düşüşün hızlanması üzerine devre kesici mekanizması devreye girdi ve işlemler geçici olarak durduruldu.