AİHM'nin Türk yargıcı Saadet Yüksel'e sert eleştirisi: 'Otoriter rejimlere kalkan oluyor'

Makale, AİHM’in son yıllarda benimsediği “ikincillik” veya “tamamlayıcılık” ilkesinin, otoriter rejimler tarafından kötüye kullanıldığına dikkat çekiyor. Bu ilke, ulusal mahkemelerin kararlarına öncelik tanıyor ve AİHM’in sadece bu kararların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) uygunluğunu denetlemesini öngörüyor. Hochmann’a göre, Türkiye gibi otoriter eğilim gösteren ülkelerde bu yaklaşım, insan hakları ihlallerinin üzerini örten bir ‘hukuki kılıf’a dönüşüyor.

TR724'te yer alan habere göre Yüksel’in görüşleri, özellikle basın özgürlüğü ve muhaliflere yönelik davalarda tartışma yarattı. Yalçınkaya v. Türkiye davasında, ByLock kullandığı gerekçesiyle cezalandırılan binlerce kişinin yargılanmasını savunan Yüksel, ‘ulusal takdir hakkı’nı öne çıkardı. Mehmet Altan davasında haksız gözaltıyı meşrulaştıran bir muhalefet şerhi yazdı; Kavala davasında ise uzun tutukluluğun ‘yerel yargı kararı’ çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Hochmann, bu örneklerin tamamlayıcılık ilkesini ‘otoriter bir kalkan’a dönüştürdüğünü belirtiyor.

Makalede, AİHM’in ‘usule dayalı denetim’ anlayışının, hukukun kötüye kullanıldığı ülkelerde etkisiz kaldığı vurgulanıyor. Hochmann, AİHS’nin 18. maddesi (hakların kötüye kullanılması yasağı) çerçevesinde, bu tür durumların daha sık ihlal olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Yazar, ‘hukuki formalitelerle sürdürülen baskının’ Avrupa’da yeni bir eğilim haline geldiğine dikkat çekiyor.

Hochmann’a göre, Yüksel’in görüşleri yalnızca Türkiye’nin değil, Mahkeme’nin meşruiyetinin de zarar görmesine yol açıyor. “AİHM’in iş yükünü azaltma ve devletlere daha fazla alan tanıma çabası, kötü niyetli rejimlerce manipüle ediliyor” diyor. Makale, AİHM’nin farklı ülkelere farklı standartlar uyguladığı yönündeki eleştirileri hatırlatarak, ‘iyi niyetli’ ve ‘kötü niyetli’ devletler arasında ayrım yapılması gerektiğini savunuyor.

<