Alman raporunda Hizmet Hareketi vurgusu: Türkiye’deki baskılar ve sınır ötesi takip gündemde

⏱ Okuma Süresi 6 dk•Yayınlanma Cumartesi, Kasım 21 2026
Paylaş
X Post
Alman Federal Hükümetinin 18 Kasım 2026 tarihinde açıkladığı 2023–2025 dönemini kapsayan dördüncü küresel din ve inanç özgürlüğü raporunda, Türkiye’deki Hizmet Hareketi mensuplarına yönelik yaptırımlar ve bu baskıların sınır ötesine taşınması en dikkat çekici başlıklar arasında yer alıyor. Otuz ülkenin değerlendirildiği raporda, Ankara’nın Hizmet Hareketi'ne dönük uygulamalarının düşünce, örgütlenme ve inanç özgürlüklerinin iç içe geçtiği kritik bir tablo sunduğu vurgulanıyor.
Alman raporunda Hizmet Hareketi vurgusu: Türkiye’deki baskılar ve sınır ötesi takip gündemde

Raporun ortaya koyduğu çerçeve, Hizmet Hareketi mensuplarının hem Türkiye içinde hem de yurt dışında karşılaştığı baskıların, inanç özgürlüğü ve sınır ötesi güvenlik tartışmalarının merkezinde bulunduğunu gösteriyor.

Hizmet Hareketi Mensuplarına Yönelik Baskılar ve Hukuki Süreç

Raporun Türkiye bölümünde (sayfa 137–140), Türk hükümetinin Hizmet Hareketi’ni "terör örgütü" olarak tanımladığı ve 15 Temmuz'dan sorumlu tuttuğu aktarılırken, hareketin bu suçlamaları reddettiği kaydediliyor.

Belgede öne çıkan başlıklar şöyle sıralanıyor:

2016’dan bu yana süren ağır yaptırımlar: Hizmet Hareketi mensuplarına yönelik geniş çaplı devlet baskılarının 2016’dan itibaren kesintisiz sürdüğü belirtiliyor.

Kötü muamele ve kaçırma iddiaları: Raporda, hareket mensuplarının yoğun baskı altında bulunduğuna işaret edilirken, sivil toplum kuruluşlarının kaçırma, kötü muamele ve işkenceye ilişkin bildirimlerine de yer veriliyor.

Göç dalgası ve sığınma başvuruları: 15 Temmuz 2016 sonrasındaki soruşturmalar, ihraçlar ve hukuki süreçlerin ardından Hizmet Hareketi mensupları başta olmak üzere gazetecilerin, akademisyenlerin, Kürt siyasi hareketiyle bağlantılı görülen kişilerin ve diğer muhaliflerin ülkeyi terk ettiği hatırlatılıyor. Eurostat verilerine göre 2016–2025 döneminde yaklaşık 173.400 Türk vatandaşı Almanya’da koruma başvurusunda bulundu.

Sınır Ötesi Baskılar ve Almanya’daki Yansımaları

Raporun ayrı bir ağırlık verdiği ulusötesi baskı başlığı, devletlerin kendi sınırları dışına taşan gözetim, sindirme ve müdahale pratiklerini inceliyor. Fiziksel saldırı ve kaçırma girişimlerinden dijital gözetim, sosyal medya kampanyaları, aile bireylerine yönelik tehditler ve uluslararası hukuki mekanizmaların kötüye kullanılmasına kadar uzanan bu yöntemlerin Almanya’da da yaşandığı raporlanıyor.

Hizmet Hareketi boyutunda sınır ötesi baskılar şu gelişmelerle birlikte ele alınıyor:

SWP analizi: Berlin merkezli Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü’nün (SWP) Kasım 2026 tarihli analizinde, Türkiye’nin özellikle 2016 sonrasında yurt dışındaki muhaliflerine yönelik faaliyetleri incelenirken, Hizmet Hareketi ile bağlantılı olduğu değerlendirilen kişiler ve sürgündeki gazeteciler etkilenen gruplar arasında sayılıyor.

2017 DİTİB vakası: Almanya’da 2017 yılında DİTİB bünyesindeki bazı din görevlilerinin Hizmet Hareketi bağlantılı olduğu düşünülen kişiler hakkında bilgi topladığına yönelik iddiaların kamuoyuna yansıması da sınır ötesi takip tartışmalarının bilinen örnekleri arasında anılıyor.

Almanya’nın yasal ve kurumsal adımları: Nisan 2026’da yürürlüğe giren Alman Ceza Kanunu’nun 87a. maddesi yabancı devletler adına yürütülen hukuka aykırı nüfuz faaliyetleriyle mücadeleyi hedeflerken, Federal Dışişleri Bakanlığında 2025’te sınır ötesi baskılara odaklanan özel bir koordinasyon birimi kuruldu.

Türkiye’de Diğer İnanç Grupları ve Küresel Çerçeve

Raporda Hizmet Hareketi’ne yönelik uygulamaların yanı sıra Türkiye’deki diğer inanç topluluklarının durumu da değerlendiriliyor. Azınlık vakıflarına ait bazı taşınmazların iadesi ve ibadethanelerin onarımı gibi sınırlı olumlu adımlara karşın yapısal sorunların sürdüğü belirtiliyor:

Zorunlu din derslerinin ağırlıklı olarak Sünni-Hanefi anlayışa dayanması ve çoğulcu ölçütleri tam karşılamaması,

Aleviler ve diğer Sünni olmayan toplulukların tüzel kişilik ile cemevlerinin statüsü konusunda yaşadıkları engeller,

Bazı Hristiyan toplulukların ibadethane açma, din görevlisi yetiştirme ve hukuki tanınma kısıtlamaları,

Hristiyan, Yahudi ve Alevi gruplara yönelik nefret suçları ile Sünni olmayan inanç mensuplarının kamu hizmetlerinde ayrımcılığa uğradığına dair bildirimler.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 18. maddesine atıf yapılan raporda; inanç özgürlüğünün yalnızca ibadet alanlarıyla sınırlı olmadığı, kişinin inancı ya da kendisine atfedilen kimlik nedeniyle işinden çıkarılması, tehdit edilmesi veya sosyal hayattan dışlanmasının da hak ihlali sayılması gerektiği vurgulanıyor.

Almanya’da Ayrımcılık Tablosu

Güçlü anayasal ve Avrupa insan hakları güvencelerine rağmen Almanya’da da inanç temelli nefret ve ayrımcılık gündemde kalıyor. RIAS verilerine göre 2025 yılında 8.725 antisemitik olay kaydedilirken, CLAIM ağı 2024’te 3.080 Müslüman karşıtı olay belgeledi; bu sayı 2023’teki 1.926 olaya kıyasla yaklaşık %60 artışa işaret ediyor. Rapor, farklı inanç topluluklarının güvenliğinin birbiriyle yarışan haklar olmadığını ve sınır ötesi baskılarla mücadelenin sığınan kişilerin korkusuzca yaşayabilmesi açısından kritik olduğunu ortaya koyuyor.