AP raporu: Yalçınkaya dahil olmak üzere tüm AİHM kararları uygulanmalı

Taslak rapor için toplamda 762 değişiklik önergesi verilirken raporun Haziran ayında son halini alarak AP Genel Kurulu’nda kabul edilmesi bekleniyor.

Taslak rapora verilen değişiklik önergelerinde Türkiye’de yaşanan birçok insan hakları ihlalleri ve genel olarak durumun kötüye gidişine dikkat çekildi. Daha önceki raporlarda olduğu gibi; Türkiye’deki terör yasalarının geniş yorumlanması, cezaevindeki siyasi mahkumların durumu, belediyelere kayyum atanması ve CHP yönelik operasyonlar, AİHM kararlarının uygulanmaması, kadın hakları ihlalleri, muhalefet milletvekilleri dokunulmazlığın kaldırılması talepleri ve verilen fezlekeler, basın özgürlüğü, cezaevlerinde yaşanan ihlaller ve hasta tutukluların durumu, Erdoğan iktidarının uyguladığı ulusötesi baskı, TMSF şirketlere kayyum atanması gibi konularla ilgili vekiller tarafından değişiklik önergeleri verildi. İnsan Hakları ihlallerine sebep olan görevlilerin Avrupa Birliği Yaptırım listelerine alınması istendi.

Rapora verilen önergelerde ayrıca Halkbank davası ve dolandırıcılık, kara para aklama ile ilgili suçlamalara atıf yapıldı. Ayrıca birçok vekil, Avrupa’da faaliyet gösteren Diyanet ve ülkü ocaklarıyla ilgili endişelerini dile getirdi.

Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor verdiği önergede Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasını isterken “AİHM kararlarına rağmen, eski HDP eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın 9 yılı aşkın süredir, insan hakları savunucusu Osman Kavala’nın ise 8 yılı aşkın süredir siyasi gerekçelerle yasa dışı bir şekilde hapiste tutulmasına yönelik Türk makamlarının sürdürdüğü kasıtlı tutumu” eleştirdi.

Amor, Büyük Daire’nin 2023 tarihli Yüksel Yalçınkaya v. Türkiye ve ilgili davalardaki kararı da dahil olmak üzere, AİHM’nin tüm kararlarının uygulanmasını istedi. Türkiye Raportörü ayrıca, Yalçınkaya kararı bağlamında binlerce takip davasında tazminat ödenmemesi veya yasal masrafların karşılanmaması yönündeki kararına dikkat çekti ve bunun başvuranlar açısından adaletsiz olabileceği ve mahkemenin önceki uygulamalarıyla tutarsızlık teşkil edebileceği uyarısında bulundu.

Finlandiyalı vekil Sebastian Tynkkynen, verdiği önerge ile nihai raporda Erdoğan Hükümeti’nin “muhalefet figürlerine, özellikle de Kürt aktivistlere ve Gülen hareketinin destekçisi olarak ilan edilen kişilere yönelik uyguladığı izleme ve uluslarüstü baskının en şiddetli şekilde kınanmasını” istedi.

4 AP vekili (Loucas Fourlas, Vangelis Meimarakis, Emmanouil Kefalogiannis, Michalis Hadjipantela) tarafından verilen bir diğer önergede de yine Türkiye, Büyük Daire’nin 2023 tarihli Yüksel Yalçınkaya v. Türkiye ve ilgili davalardaki kararı da dahil olmak üzere, AİHM’nin tüm kararlarını AİHS’nin 46. maddesi ve Türk Anayasası’nın 90. maddesinden doğan kayıtsız şartsız yükümlülükler uyarınca tam olarak uygulamaya çağırıldı.

Rapor nihai halini Haziran’da alacak

Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor’un, taslak raporu sunmasının ardından Avrupa Parlamentosu vekilleri raportöre raporla ilgili tekliflerini iletti. İkinci taslak metnin, yine AFET Komitesi’nde Raportör Nacho Sanchez tarafından 15-16 Nisan tarihlerinde sunulması planlandı. Mayıs ayının ilk haftası AFET Komitesi’nde oylanacak olan raporun 16-18 Haziran tarihlerinde AP Genel Kurulu’nda oylanarak nihai halini alması bekleniyor.