Asker kaçağına dönüşen Rus ‘savaş kahramanı’: ‘Ukrayna’dan kurtulmak için kendimi ve adamlarımı vurdum’

30 yaşındaki Korobov, yaklaşık üç yıldır Kazakistan’ın başkenti Astana’da yaşıyor.

Bu süre içinde yedi ya da sekiz firarinin daha dairesinde kaldığını anlatıyor.

“Benim gibi insanlara elimden geldiğince yardım etmeye çalışıyorum. Bana para ödemenize gerek yok, sadece burada yaşamanız yeterli” diyor.

“Onlara başka kim yardım edecek? Sonuçta bizi birbirimize bağlayan bir şey var. Hepimiz firar ettik. Hepimiz kaçtık.”

Korobov, bundan sadece dört yıl önce, Şubat-Mayıs 2022 arasında Ukrayna’da savaştı.

‘Savaş başladı’

Korobov, anne ve babası postacı olmasına rağmen, hep asker olmak istemiş.

Memleketi Krasnoyarsk’taki bir askeri kolejde eğitim gördükten sonra, “hizmet etme coşkusuyla dolu genç bir subay” olarak Rus ordusuna katıldı.

Sözleşmesi 2023 yılına kadar geçerliydi.

Ancak coşkusu yerini kısa sürede hayal kırıklığına bıraktı.

“Orduda görev yaparken adaletsizlikle ve çılgınlıkla karşılaşıyorsunuz. Rusya’da gördüklerinizden sonra tamamen hayal kırıklığına uğramaya başlıyorsunuz” diyor.

Korobov 2022 başlarında, Ukrayna sınırına yakın Kursk bölgesindeki tatbikatlara gönderildi.

“Savaş çıkacağına inanmıyordum ama oraya endişeyle gittik” diye hatırlıyor.

Ukrayna sınırını geçtikten sonra gördüklerini şöyle anlatıyor:

“Yerleşimlerden geçtik. İnsanlar normal hayatlarını yaşıyorlardı. Biri arabasına yakıt dolduruyordu, biri kahve içiyordu, biri sigara içiyordu. Biz ise araba sürüyorduk. Savaş başlamıştı.”

Tugayı başkent Kiev’e doğru ilerledi ve şehrin doğusundaki Brovary bölgesinde mola verdi.

Ukrayna savcılığının Rus askerlerinin savaş suçları işlediğini iddia ettiği bir yer burası.

Meduza ve Radio Liberty Investigates adlı yayın organları, Korobov’un görev yaptığı 15. Tugay’ın askerlerinin Kiev bölgesindeki bir postanede işkence odası kurduğunu iddia etti.

Gazeteciler aynı tugay tarafından en az beş sivilin de infaz edildiğini bildirdi.

Korobov, savaş suçlarına bizzat tanık olmadığını, ancak bunları başkalarından duyduğunu iddia ediyor.

Savaş sırasında görevinin artçı birliklere eşlik etmek, yön bulma ve güzergah keşfi yapmak olduğunu ve bu nedenle sürekli hareket halinde bulunduğunu söylüyor.

Tugayı Mart ayı sonuna kadar Kiev yakınlarındaydı. Daha sonra Rus kuvvetlerinin Kiev’i kuşatma girişiminin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından geri çekilmesiyle bölgeden ayrıldılar.

Korobov geri çekilirken yıkılmış Ukrayna kasabalarını gördü.

Bunun kendisine “dehşet ve hayal kırıklığı” yaşattığını söylüyor.

Korobov, birliklerin Ukraynalı güçler tarafından kurulan çeşitli pusulara düştüğünü söylüyor.

“Karşılık vermek zorundaydık” diyor.

“Başka ne yapabilirdik? Ölmek mi? Ölsem daha iyi bir insan mı olurum? Ben de yaşamak ve tüm askerlerimin geri dönmesini istiyordum. Ne için savaşıyorduk? Hayatlarımız için. Ukraynalıların bir düşmanı vardı – biz. Bizim de iki düşmanımız vardı – Ukraynalılar ve kendi komutanlarımız.”

‘Savaş kahramanı’

2022 yılının sonlarında, nihayet Rusya’dan firar edip Kazakistan’a gitmeden hemen önce, Korobov’a Moskova’daki komutanı tarafından Rus televizyonuna çıkması emredildi. Programda, savaşta yaralanmış bir savaş kahramanı olarak gösterildi.

Birinci Kanal’da yayınlanan popüler bir akşam programının sunucusu, “Üstteğmen Yevgeny Korobov, grubuyla birlikte bir arka kolu koruyordu” dedi.

“Pusuya düştüler. Üstün düşman kuvvetleriyle savaştılar. En az 15 militanı ve düşman teçhizatını imha ettiler. Mendilerinin hiçbir kaybı olmadı.”

Korobov, ilk olarak Rusya Savunma Bakanlığı tarafından bildirilen bu haberin uydurma olduğunu söylüyor. Birliğinin Mart 2022’nin başlarında Çernihiv bölgesinde bir pusuya düştüğünü, ancak yaşananların boyutunun büyük ölçüde abartıldığını belirtiyor.

“Pusuya düştük – evet. Özenle mi hazırlanmıştı? Kesinlikle hayır.”

Korobov “Düşmanın sayıca üstün olup olmadığını, orada kaç kişi olduğunu veya kimin ateş ettiğini bilmiyorum” diyor.

Medyada yer aldıktan sonra cesaret madalyasına layık görülen alan Korobov, “umurumda bile değil. Uydurma bir kahramanlık için mi? Katılmak istemediğim bir savaş için mi?” sorularını soruyor.

“Zaten hiç orduda kalak istemiyordum, sadece sözleşmem bitene kadar katlanıyordum.”

Korobov’un inkar etmediği şey ise Ukrayna’da yaralanmış olması. Televizyon röportajı sırasında belirgin bir şekilde topallıyordu.

‘Geri dönüş yok’

Korobov, Mayıs 2022’de Donetsk’te bacağından yaralandıktan sonra Rusya’ya döndü.

O sırada Liman yakınlarındaki Ozerne köyüne saldırı emri verilmişti.

Korobov “Sadece bir kez yaklaşabildik; her türlü saldırıyla karşı karşıya kaldık ve sonraki tüm saldırılarda yaklaşamadık bile” diyor.

“O noktada eve önmemize izin verilmeyeceğinin farkındaydım. Oradan ayrılmanın tek yolunun ölü ya da yaralı gelmek olduğunun da.”

Bir gün, birlikleri yanlışlıkla Ukrayna mevzilerinin üzerine bir insansız hava aracı indirdi.

Korobov, dört kişilik birliğinin hava aracını geri almak için gönderildiğini ve komutanının almadan geri dönmemelerini emrettiğini, bunun da imkansız bir görev olduğunu anlatıyor.

“Artık işimin bittiğini, geri dönüşün olmadığını anladım” diyor.

“Ve kendi askerlerime ateş açtım. Yere doğru ateş ettim. Askerlerimi yaraladım. Sonra kendimi de yaraladım, kendimi vurdum. İlk yardım uyguladım ve sürünerek tahliye yerine doğru ilerledik.”

Bu durum, Let Them Talk adlı televizyon programında işlenen ve övülen yaralanmayı Korobov’un kendi kendine yaptığını düşündürüyor.

Korobov yaralı bacağının fotoğraflarını paylaşmış olsa da, BBC anlatımını bağımsız kaynaklardan doğrulayamadı.

Korobov ve bölüğünün geri kalan kısmı daha sonra cepheden tahliye edildi.

Bir buçuk ay hastanede kaldıktan sonra rehabilitasyon gördü.

Korobov, 2023 yılına kadarki sözleşmesini Ukrayna’ya geri dönmeden tamamlamak istiyordu.

Ancak, Eylül 2022’de ek seferberlik duyurusunun ardından tüm sözleşmeler süresiz hale geldi.

O yılın sonunda da kendisine Ukrayna’ya geri gönderileceği bildirildi.

İltica arayışı

Korobov, Rusya’dan ayrılmadan önce, kendisi gibi Ukrayna’daki savaşa geri dönmekten korkan eski Rus askerlerine yardım eden Go By The Forest projesiyle iletişime geçtiğini söylüyor.

Girişim, daha sonra Kazakistan’a kaçması için bir rota çizdi.

Çok geçmeden çantasını topladı ve Rusya’yı terk etti.

Korobov hakkında firar suçundan ceza davası açıldı ve 15 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya.

Bu nedenle, Astana’daki yaşamının ilk aylarında neredeyse hiç evden çıkmadı.

Daha sonra bir barda iş buldu ama bu yasa dışıydı, çünkü sığınmacı olduğundan çalışmasına izin verilmiyordu.

Korobov, “Kazakistan henüz tek bir Rus vatandaşına bile sığınma hakkı vermedi ve bence vermeyecek de” diyor.

“Avrupa ülkelerinden, özellikle de Fransa’dan bir karar bekliyoruz, çünkü şu anda Rus firarilerini kabul eden tek ülke Fransa.”

Korobov, Batılı ülkelerin Rus firarileri kabul etme konusundaki isteksizliğini anlıyor, ancak bunun “çatışmayı çözmenin etkili yollarından biri” olduğuna inanıyor.

“Sadece silah sağlamak ve yaptırımlar uygulamak değil, aynı zamanda Ruslara silah taşımayı reddetme, savaşmayı reddetme fırsatı vermek de gerekiyor.”

BBC, son üç yıldır Kazakistan’a kaçan Rus firarilere yardım eden Kazakistan İnsan Hakları Bürosu’ndan avukat Artur Alkhastov ile görüştü.

Bu sürecin bir parçası da, Rus güvenlik servislerinin gruba sızmasını önlemek amacıyla eski askerlerin kimliklerinin doğrulanması.

Korobov’un anlattıklarını doğrulamanın zor ve zaman alıcı bir süreç olduğunu söylüyor.

Alkhastov’a göre, günümüzde Rusya’dan firar eden bir asker, savaşa karşı çıkan veya siyasi muhalif birçok kişiden bile daha büyük tehlike altında. Çünkü Rus yetkililer bu askerleri hain olarak görüyor.

Bu durum, Kazakistan ve Ermenistan’daki Rus firarileri de savunmasız bir konuma getiriyor çünkü her iki ülke de Rus askeri üslerine ev sahipliği yapıyor.

Alkhastov’un açıklamasına göre, Korobov ve diğer firariler şu anda sığınmacı statüsüne sahip oldukları için Rusya’ya iade edilmekten korunabiliyorlar, ancak bu onları kaçırılma tehdidinden korumuyor.

KAYNAK: BBC TÜRKÇE