Bolsonaro: 'Cüzdanımı çalmasın diye uzak duruyorum'; Lula: 'Otobüsü kitaplardan tanıyor'

Brezilya’da 25 Ekim’deki cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna bir hafta kala, Devlet Başkanı Lula da Silva ile eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio Bolsonaro ilk televizyon tartışmasında karşı karşıya geldi. İlk turu yüzde 47’yle önde bitiren Bolsonaro ile yüzde 45 oy alan Lula, birbirlerini yolsuzlukla ve yalan söylemekle suçladı. Bolsonaro, babasının pandemi yönetimi için özeleştiride bulundu.

Brezilya’da 25 Ekim’deki cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna bir hafta kala, 80 yaşındaki Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile 45 yaşındaki sağcı senatör Flávio Bolsonaro, 18 Ekim Pazar günü São Paulo’da düzenlenen ilk televizyon tartışmasında karşı karşıya geldi.

İlk turda Bolsonaro yüzde 47, Lula yüzde 45 oy almıştı.

Tartışma boyunca iki aday birbirlerini defalarca yalancılıkla ve yolsuzlukla suçladı.

“Cüzdanımı çalmasın diye uzak duruyorum”

Lula, Bolsonaro’yu “alışkanlık haline getirmiş bir yalancı” ve “haydut” olarak nitelendirdi. Rakibinin Rio de Janeiro’daki paramiliter gruplarla bağlantılı olduğu iddialarına gönderme yaparak ona “milisçi” dedi.

Sahnede Bolsonaro’dan fiziksel olarak uzak duran Lula’ya rakibinden şu cevap geldi:

“Ben de ondan uzak durmayı tercih ediyorum. Çünkü cüzdanım çalınabilir.”

Tartışma sırasında Bolsonaro, Lula konuşurken arkasında dolaştı, başını salladı, alaycı biçimde gülümsedi ve zaman zaman tepki gösterdi.

Lula, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro hakkındaki yolsuzluk soruşturmasını gündeme getirerek oğlundan açıklama istedi.

Flávio Bolsonaro bu soruyu doğrudan yanıtlamadı. Lula’ya “palyaço” dedi ve bu kez Lula’nın oğullarından biriyle ilgili olası bir yolsuzluk dosyasını gündeme taşıdı.

Bolsonaro, babasının pandemi yönetimi için özür diledi

Tartışmanın dikkat çekici anlarından biri, Jair Bolsonaro’nun COVID-19 salgınını yönetme biçiminin gündeme gelmesiyle yaşandı.

Flávio Bolsonaro, babasının bu konudaki performansını savunmak yerine özeleştiri yaptı:

“Bolsonaro’nun başkanlığı döneminde en iyi sonuçları aldığımız alanlardan biri değildi. Burada bir özeleştiri yapıyorum.”

Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Lula’ya kaybettiği 2022 seçimlerinin sonucunu değiştirmeye yönelik girişimlerle bağlantılı davada aldığı 27 yıllık hapis cezasını ev hapsinde çekiyor.

Lula: “Hayatında otobüse binmemiş”

Tartışmanın ekonomi bölümünde Bolsonaro, Lula’yı yeniden seçilmek için kamu harcamalarını artırmakla suçladı.

Hayat pahalılığı, suç oranları ve kamu harcamaları Bolsonaro’nun öne çıkardığı konular arasındaydı.

Lula ise rakibine, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin uyguladığı sert kamu harcaması kesintilerini Brezilya’da da hayata geçirip geçirmeyeceğini sordu.

Bolsonaro bu soruya doğrudan yanıt vermedi.

Lula, rakibinin yoksul Brezilyalıların hayatını bilmediğini savunarak şöyle konuştu:

“Rakibim otobüsleri yalnızca kitaplardan biliyor. Hayatında bir kez bile otobüse binmemiş. Çalışma hayatının ne olduğunu bilmiyor.”

Tartışma günü Bolsonaro’ya yeni soruşturma talebi

Televizyon tartışmasının yapıldığı gün Brezilya Federal Polisi, Flávio Bolsonaro hakkında kara para aklama iddiasıyla yeni bir soruşturma açılması için Yüksek Mahkeme’ye başvurdu.

İddia, Bolsonaro’ya yakın bir avukatın karıştığı mali işlemlerle ilgili.

Bolsonaro ayrıca, babası Jair Bolsonaro’nun hayatını anlatan bir filmin finansmanına katkıda bulunan eski bankacı Daniel Vorcaro ile bağlantıları nedeniyle de soruşturma altında.

Lula’nın geçmişindeki yolsuzluk dosyaları da seçim kampanyasının tartışma konularından biri.

Lula, yolsuzluk mahkûmiyeti nedeniyle 2018-2019 yıllarında 580 gün cezaevinde kalmış, ancak hakkındaki mahkûmiyet daha sonra soruşturma ve yargılama sürecindeki usulsüzlükler nedeniyle iptal edilmişti.

Sokaklar da ikiye bölündü

Televizyon tartışması öncesinde iki adayın destekçileri de meydanlardaydı.

Bolsonaro yanlıları, Brezilya bayrağının sarı, yeşil ve mavi renklerini taşıyarak São Paulo’nun finans merkezi Paulista Bulvarı’nı doldurdu.

Lula destekçileri ise İşçi Partisi’nin kırmızı renkleriyle başkent Brasília’daki hükümet binalarının bulunduğu meydanda toplandı.

Rio de Janeiro’da öğrenciler Bolsonaro karşıtı gösteri düzenlerken ünlü Brezilyalı müzisyen Caetano Veloso da Lula’yı destekleyen mitingde sahne aldı.

Brasília’daki Lula destekçilerinden Sonia Maria, “Mevcut hükümetin devam etmesine ihtiyacımız var. Başka bir hükümet gelirse, kusura bakmayın ama mahvoluruz” dedi.

São Paulo’daki Bolsonaro destekçisi Vera de Sousa ise “Haydutları sevmiyorum. Lula gitsin” sözleriyle tepkisini dile getirdi.

Brezilyalı seçmenler, 25 Ekim Pazar günü iki aday arasında son kararını verecek.