Gülen düşüncesinde idealizm ve realizm

Fethullah Gülen’in düşüncesi, idealizm ve realizmin klasik anlamlarının ötesine geçen, onları bir potada eriten modern ve bütüncül bir yaklaşım ortaya koyar. Fethullah Gülen Hocaefendi’yi “yalnızca hayalperest bir idealist” veya “katı bir realist” olarak tarif etmek, onun hayatı ve fikirleriyle derinlemesine ilgilenen herkes için büyük bir eksiklik olur. Gülen, ideali yaşatan bir aksiyon insanı olarak, yalnızca düşünce dünyasında kalmayı değil, aynı zamanda bu düşünceleri hayata geçirmenin sorumluluğunu üstlenmiş bir insandır. Onun “aksiyon öncelikli düşünce” anlayışı, hakikati kalplerde kök salan bir fidan gibi dünyaya yayılmıştır.


Gülen’in ortaya koyduğu eğitim felsefesi, modern dönemin ihtiyaçlarını esas almakla birlikte, geleneğin ve İslami dinamiklerin da değerini korur. Eğitim, onun nazarında, yalnızca bilgi aktarmak değil, kişinin aklını, vicdanını ve kalbini bütüncül bir biçimde geliştiren bir süreçtir. Sadece bilim ve teknolojinin gelişmesiyle yetinmeyen, insanın ahlaki ve kalbi boyutunu da önceleyen bir eğitim modelini savunur. Ona göre, bilim ve din el ele verdiğinde ortaya daha huzurlu, umutlu ve insan merkezli yeni bir dünya ortaya çıkacaktır. Bilginin tek başına yeterli olmadığını, insanı insan yapanın aynı zamanda vicdan, merhamet ve sorumluluk duygusu olduğunu vurgular.

 
Bu yaklaşım, günümüzün küresel problemleri ve insanlığın karşı karşıya olduğu krizlere karşı da bir çözüm önerisi sunar. Gülen, “düşünceyle aksiyon arasında denge” kurabilen yeni bir nesle ciddi anlamda ihtiyaç olduğuna inanır. Bu nesil, aklın, bilimin ve modern dünyanın sunduğu imkânları değerlendirecek; aynı zamanda vicdan, ihsan şuuru ve kalbi hayatın merkezine seyahat edecektir.  Gülen, toplumsal ve bireysel değişimin anahtarını işte bu bütüncül değişimde arar: “Küresel barış, adalet ve refah, ancak insanların zihin, kalp ve ruh bütünlüğüyle hareket etmesiyle mümkündür”

 
Hizmet Hareketi’nin temelinde de bu idealist-realist çizgi yer alır. Hareket, eğitim, diy