Tarihi keşif: Selçuklu'nun Hz. Muhammed (S.A.V) sevgisi gün yüzüne çıktı

Sultan Alparslan’ın 1064 yılında gerçekleştirdiği fetihle Anadolu’daki Türk-İslam tarihinin önemli merkezlerinden biri haline gelen Ani’de arkeolojik kazı çalışmaları devam ediyor. 2021 yılından bu yana Selçuklu Mezarlığı’nda sürdürülen çalışmalar sırasında, dikkat çekici bir taş eser gün yüzüne çıkarıldı.

Üzerinde kûfi hatla “Hz. Muhammed” isminin altı kez tekrarlandığı belirlenen bezemeli taşın, bir Selçuklu kümbetine ait olduğu değerlendiriliyor.

Eserin merkezinde yer alan sekiz köşeli yıldız biçimindeki motif, taşın sanatsal özellikleri kadar taşıdığı dini anlamla da dikkat çekiyor. Motifin çevresindeki yazı kuşağında “Hz. Muhammed” isminin üç kez yer aldığı görülüyor. Böylece taşın farklı bölümlerindeki tekrarlarla Peygamber Efendimiz’in ismi toplam altı kez işlenmiş bulunuyor.

Taşa işlenen derin muhabbet

Selçuklu döneminden günümüze ulaşan bu eser, yalnızca bir mimari süsleme örneği olarak değil, dönemin dini ve kültürel dünyasını yansıtan önemli bir tarihî belge olarak değerlendiriliyor.

Anadolu’ya yerleşen Türklerin İslam medeniyetiyle kurduğu güçlü bağ, camilerden medreselere, kümbetlerden mezar taşlarına kadar dönemin mimari ve sanat eserlerinde kendisini gösteriyor. Ani’de ortaya çıkarılan bu taş da söz konusu kültürel mirasın dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Bir Selçuklu kümbetine ait olduğu değerlendirilen eserde Hz. Muhammed’in isminin tekrar tekrar işlenmiş olması, Selçuklu toplumunda Peygamber sevgisinin sanat ve mimari üzerinden nasıl görünür hale getirildiğine dair önemli bir iz sunuyor.

Bugün Anadolu’nun farklı bölgelerinde ayakta kalan Selçuklu eserleri, Türklerin İslam medeniyetiyle bütünleşme sürecinin maddi izlerini taşırken Ani’deki bu yeni buluntu, söz konusu mirasın henüz tamamının ortaya çıkarılmadığını da gösteriyor.

Ani’deki kazı çalışmalarında bulunan bu taş, yalnızca geçmişten günümüze ulaşan bir Selçuklu eseri değil; aynı zamanda Anadolu’da kök salan İslam kültürünün, Peygamber sevgisini sanat ve mimariyle ifade eden sessiz bir tanığı niteliğinde.

Bu tarihi eserin gün yüzüne çıkarılmış olması, Mevlid Kandili sebebiyle Kültür Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından açıklandı.