TOGG'u iç piyasada eritelim!

Türkiye'de sözümona teknolojik gelişmelere yapılan yatırımların gelecek vaad etmediği konusundaki kanaat haksız değil. Sadece iktidar mensuplarına sağladığı mevsimlik konuşma konuları haricinde fazla bir getirisi yok. Havuz medyasının abartılarına bakmayın. Konuyu yakından takip eden uzmanlar birçok projenin sadece kağıt üzerinde kaldığını biliyorlar. Askeri yatırımlar da buna dahil. S-400'lerin akıbetini ne siz sorun ne ben söyleyeyim! 

First Family'ye sıhri akrabalığın sınırsız kredileri de bir yere kadar. Yerli üretimin hepsine aynı isme imza attırınca maliyet hesapları meşruiyet kazanmıyor. Savunma giderlerinin Saray mutfağından karşılanması çok ama çok zor. Hayalet ve gölge savaşları için ülke ekonomisini çarçur eden ülkelerin durumları ortada. Kuzey Kore, Rusya ve İran üçlüsüne Türkiye çoktan dahil oldu. İktidar değişiminden sonra farklı bir yönelişin kaçınılmaz olduğunu biraz erken de olsa dile getirmekte zarar yok. Bir sonraki iktidarın yapacağı en akıllıca iş ekonomik bataklıkları kurutmak olmalı.

Savunma sanayii yatırımlarına dokunulmazlık ve ayrı bir kudsiyet yükleyen mevcut kabine, yapılan harcamaları da devlet sırrı zırhına sokarak gizem katmaya bayılıyor. O konudaki açıklamaları da nedense Saray sözcüleri yapıyor. Neyi, kimden ve ne için gizliyorsunuz? Savunma harcamalarını herkese açıklayın da emekli-işçi ve memurlar, dul ve yetim maaşlarından kesilen miktarların hangi luzumsuz yerlerde harcandığını görsün.

Halbuki devletlerin beline büken savunma harcamaları denetim altında tutulması gereken ilk kalem olmalı. Gelişmiş ülkeler bütçe belirlemelerinde ilk madde olarak yıllık savunma harcamalarını belirliyorlar ve çıkan sonucu halk ile paylaşıyorlar. İran ile savaş halinde olan Beyaz Saray, yıl ortasında ek bütçe alabilmek için kongreyi ikna etmek zorunda. Trump'ın damadı Ortadoğu ülkelerini harcamalara ortak etmek için aylardır yurtdışı gezilerinden eve dönemedi. Damat Kushner'in üstadı kim tahmin edin? Geçen yıl yüz yaşında ölen soğuk savaş döneminin efsane isimlerinden Henry Kissinger. İnsanın aklına “Ne hayırlı damatlar varmış! Bize hiç böylesi düşmüyor!” diyesi geliyor. Şimdi herkes Kushner'a geleceğin Kissinger'i gözüyle bakıyor.

Teknolojik yatırımlar sadece savunma ile sınırlı değil ve devlet desteği olmadan kimsenin ucundan tutacağı basit işler hiç değil. Şimdi dünyanın en zengini olan Elon Musk'ın Tesla Projesi'ni ilk kez devlet ihalesi ile hayata geçirdiğini bilmem duydunuz mu? Otomotiv sanayiinin beşiği sayılan ABD elektrikli araç üretim işini devletin sırtından alıp özel bir şirkete verme konusunda tereddüt yaşamamış Obama 2008 ekonomik krizinden sonra ABD otomotiv sanayiini ipten kurtarmıştı ancak, yabancı marka otomobiller karşısındaki kötü sicillerini düzeltmeye gücü yetmedi. Kendinden sonra gelen bir başka demokrat başkan bu hatada ısrar etme lüksüne sahip değildi. Bir asırlık Ford marka ürünler Tesla ve Toyota'nın yanında ihtiyarlamış Karakaçan kadar demode kaldı.

Mevcut iktidarın yerli ve milli otomobil olarak aceleye getirdiği Togg ilk çıktığında “Modası geçmiş, Ford Explorer'in kötü bir kopyası!” diye yazdığımı hatırlıyorum. Aradan neredeyse dört yıl geçti, yazarınızın kanaati değişmedi. Geçtiğimiz hafta itibariyle Togg üretiminde yer alan iktidar zenginleri projeden çekilme kararı aldılar. Saray'ın “Babayiğitleri” maçın bitişini göremeden ringden sedye ile çıkarılmış gibiler. 

Ekonomik konularda kendisine pek danışılmayan ve kötü gidişatın sorumlusu kabul edilen ekonomi bakanı önümüzdeki beş yıl içinde devlet kurumlarına otuz bin Togg alınacağını duyurdu. “Panik yapmayın. Projenin ortakları yoruldu ama, biz yerli ve milli Togg'un arkasındayız!” mesajını ondan başka kim verebilir? Ayrıca “Togg'u dışarı satamıyoruz, iç piyasada tüketelim!” kanaati çoktan aklileştirilmiş. Öyle ya, tarım ürünlerinin geri gönderildiği gibi, Togg'ların arıza yapıp geri çağrıldığını düşünsenize. Mandalin ya da domates değil ki, ölü fiyatına elden çıkarasınız.

Vatandaş binmediği, kullanmadığı Togg'ları istemeye istemeye de olsa kamu kurumlarına hediye etmek durumunda. Aslında bu seçenek Saray'dan, Diyanet İşleri'ne, oradan iktidar partisinin il ve ilçe başkanlarına kadar özel yapım Audi ya da BMW markalarından çok daha karlı. 

Şu hali ile dünya standartlarının dışına düşen Togg'un tek başına varlığını sürdürme şansı şimdiden tükendi. Ekonomi bakanının kurtarma paketi olarak imzalayacağı otuzbin yeni aracın kamu kurumları üzerine yeni bir yük getirdiğini hepimizden iyi biliyor. Kamu kurumlarına yerli ve milli üretim yakışır yakışmasına da, Togg ile birlikte gider kalemine bir şey daha eklemeleri gerekecek. Ne mi? Parasını peşin ödeyecekleri Togg'ların ellerinden patlamasından sonra, gizli-saklı defnedelicekleri otomobil mezarlıkları. 

Kabinede gitsin diye gözünün içine bakılan ekonomi bakanının başarısızlık listesini köpürtmek bazılarını ölümüne sevindiriyor.