Tolga Şardan'a “Libya Uçağı” Yazısı Nedeniyle Soruşturma

Başsavcılık, soruşturmanın gerekçesi olarak Şardan’ın, devam eden adli sürece ilişkin bilgileri kamuoyuyla paylaştığı iddiasını gösterdi.

Uçak Kazası

Libya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Muhammed Ali Al-Haddad ve beraberindeki askeri heyeti taşıyan özel jet, 23 Aralık tarihinde Ankara’nın Haymana ilçesine bağlı Kesikkavak bölgesinde düşmüştü. Kazaya ilişkin yürütülen soruşturmada, uçağın kara kutusunun analiz edilmek üzere Londra’ya gönderildiği, kaza anına ait görüntülerin ise TÜBİTAK tarafından incelendiği açıklanmıştı.

Köşe Yazısındaki İddialar

T24 yazarı Tolga Şardan, 13 Ocak tarihli köşe yazısında, Malta merkezli bir havacılık şirketine ait uçağın Türkiye’ye getirildiğini ve daha sonra Libya’ya uçurulmasının planlandığını yazmıştı. Yazıda, uçuş ekibinde değişiklik yapıldığı ve Güney Kıbrıs vatandaşı bir hostesin, Millî İstihbarat Teşkilatı’nın girişimi ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talimatıyla kaldığı otel odasında gözaltına alındığı bilgisi yer almıştı.

Şardan, hostesin Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi’nde sorgulandığını, ilk aşamada somut bir bulguya ulaşılamadığını, ancak olası bağlantıların araştırılmaya devam edildiğini belirtmişti.

Soruşturma Gerekçesi

Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) tarafından aktarılan bilgilere göre, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, söz konusu yazıyı gerekçe göstererek Tolga Şardan hakkında “soruşturmanın gizliliğini ihlal” suçlamasıyla soruşturma başlattı.

Savcılık soruşturmasına ilişkin resmi makamlarca ek bir açıklama yapılmadı.

Tolga Şardan Hakkındaki Soruşturmanın Hukuki Arka Planı

Gazeteci Tolga Şardan hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma, Türk Ceza Kanunu’nda yer alan “soruşturmanın gizliliğini ihlal” suçlamasına dayanıyor. Soruşturmanın gerekçesi, Şardan’ın Libya askeri heyetini taşıyan uçağın Ankara’da düşmesine ilişkin devam eden adli soruşturma kapsamında yer alan bilgileri köşe yazısında aktardığı iddiası.

Hangi Suçlama Söz Konusu?

Soruşturma, Türk Ceza Kanunu’nun 285. maddesi kapsamında yürütülüyor. Bu madde, devam eden bir soruşturma veya kovuşturma sürecine ilişkin gizli kalması gereken bilgilerin yetkisiz kişilerce açıklanmasını suç olarak düzenliyor. Suçun oluşabilmesi için, açıklanan bilginin soruşturmanın gizliliğini ihlal edecek nitelikte olması ve kamuoyuna duyurulması gerekiyor.

Gazeteciler Açısından Hukuki Çerçeve

Türk hukukunda gazetecilerin, kamu yararı bulunan konularda haber yapma ve bilgi verme hakkı, Anayasa’nın 26. ve 28. maddeleri ile güvence altına alınmış durumda. Ancak bu hak, devam eden adli soruşturmalarda gizlilik kararları, masumiyet karinesi ve adil yargılanma hakkı gibi ilkelerle sınırlandırılabiliyor.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarında, gazetecilik faaliyetinin cezalandırılabilmesi için:

Açıklanan bilginin gerçekten gizli nitelikte olması,

Haberle açık ve ağır bir kamu zararının ortaya çıkması,

Gazetecinin kasıtlı biçimde gizliliği ihlal ettiğinin somut olarak ortaya konulması
gerektiği vurgulanıyor.

Uluslararası Hukuk ve Basın Özgürlüğü

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi, ifade ve basın özgürlüğünü güvence altına alıyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), kamuoyunu ilgilendiren konularda yapılan gazetecilik faaliyetlerinin, çok dar yorumlanması gereken istisnalar dışında cezai yaptırıma konu edilmemesi gerektiği yönünde çok sayıda karar verdi.

AİHM içtihatlarına göre, devam eden bir soruşturmaya ilişkin haber yapılması tek başına suç oluşturmaz; esas olan, haberin yargı sürecini somut biçimde etkileyip etkilemediği ve kamu yararı taşıyıp taşımadığıdır.

Soruşturmanın Seyri

Tolga Şardan, soruşturma kapsamında savcılığa ifade verdi. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında, yazıda yer alan bilgilerin hangi kaynaklardan temin edildiği, bilgilerin gizlilik kapsamına girip girmediği ve kamu yararı unsuru taşıyıp taşımadığı değerlendirilecek.

Savcılık, soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verebileceği gibi, iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye de taşıyabilir.