Türkiye'nin ekonomik trajedisi: Veresiye defteri okul kantinlerine sıçradı

AKP iktidarının yarattığı ekonomik darboğaz, ortaokul öğrencilerini de “veresiye”yle tanıştırdı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in, “10-12 yaşındaki evlatlarımızı okul kantininde borç karşılığı yarım kaşarlı tost almaya mecbur bıraktılar” açıklamasının ardından İstanbul Gazi Mahallesi’ndeki bazı okullarda ‘veresiye defteri’ dönemine geçildiği ortaya çıktı.

BirGün gazetesindeki habere göre; bir ortaokul kantinindeki masanın üzerinde duran ajanda, bir binanın aidat listesini değil, yaşları küçücük çocukların borç dökümünü gösteriyor. Defterde yer alan “Zeynep 10 lira, Mehmet 40 lira, Ayşe 30 lira” notları, kantindeki veresiye sisteminin ne boyuta ulaştığını gözler önüne seriyor. Bu sırada kantine gelen bir öğrencinin, “Çok susadım, su alabilir miyim” sorusuna işletmecinin, “Getirmeyi ihmal etme” diyerek suyu uzatması, okullardaki dayanışma ve çaresizliğin özeti niteliğinde.

Kantincilerin analttığına göre veresiyeye en çok aileler kızıyor. Dertleri “Çocuğum buna alışmasın.” Onu da kantinciler şöyle anlatıyor: “Okullarda ana-babaların kızdığı noktalar da var. ‘Çocuklarımızı borca alıştırmayın’ diyorlar. Ama biz de kıyamıyoruz. Mesela ‘Susadım, su istiyorum’ diyorlar; veriyoruz. Ya da ‘Param çıkışmadı yarın getirsem olur mu’ diyorlar, kabul ediyoruz.”

POS CİHAZI DÖNEMİ DE BAŞLADI

Ortaokullara POS cihazı dönemi de başladı. Örneğin nakiti çıkışmayan bir öğrenci, ailesinden aldığı kredi kartıyla alışveriş yapabiliyor: “Ben 25 yıldır kantin işletmeciliği yapıyorum. Öğretmenler dahi canla başla uğraşıyor, kendi ceplerinden veriyorlar. Ekonomik durumu kötü olan öğrencileri zaten kendi içimizde çözmeye çalışıyoruz. Mesela son birkaç senedir POS cihazı dönemi başladı. Kartla alışveriş dönemi mevcut. Öğrenciler bile kartla gelip alışveriş yapıyor. Daha önce ortaokullarda böyle bir şey yoktu. Hem bizim yazarkasamız hem de pos cihazımız. Bir de son dönemde zor durumdaki öğrenciler kantin noktası önünde ‘Beş liran, on liran var mı’ diye para topluyor. Bu akran zorbalığına da yol açıyor. Biz de mecburen veresiye defterini çalıştırıyoruz.”

KANTİN FİYAT LİSTESİ

Bazı okullarda kantinlerdeki ürünler şu fiyatlara satılıyor:

Su: 10 TL

Ayran: 15 TL

Meyve suyu: 20-30 TL

Kaşarlı tost: 55 TL

Karışık tost: 75 LİRA

Hamburger: 70 TL

Döner ekmek: 75 TL

Köfte ekmek: 75 TL