Gülen Felsefesinde Barış İçerisinde Birlikte Yaşama ve Diyalog

Küreselleşen dünyada farklı kültürlerin, dinlerin ve medeniyetlerin bir arada barış içinde yaşayabilmesi, çağımızın en temel meselelerinden biridir. Çatışma ve kutuplaşmanın derinleştiği bu dönemde, teorik yaklaşımların ötesine geçerek pratik çözümler üreten eserler büyük bir kıymet taşımaktadır. "Gülen Felsefesinde Barış İçerisinde Birlikte Yaşama ve Diyalog" (Arapça orijinal adıyla: Et-Taayuşü's-Silmi ve'l-Hivârü'l-İnsânî: Felsefetü'l-Gülen Enmûzecen) adlı eser, tam da bu ihtiyaca cevap veren kapsamlı bir çalışma olarak öne çıkmaktadır. Abdullah Yüca tarafından yüksek lisans tezi olarak büyük bir titizlikle hazırlanan ve jüri üyeleri tarafından yapılan başarılı tez savunması sonucunda pek iyi dereceyle kabul edilen bu çalışma, daha sonra kitaplaştırılmıştır. Fransızca, Arapça ve Türkçe olmak üzere üç farklı dilde neşredilen bu kitap; barış, hoşgörü ve diyalog kavramlarını hem entelektüel kökleri hem de küresel pratikleri ile ele almaktadır.

Birinci Bölüm: Fethullah Gülen Hocaefendi'nin Şahsiyeti, Yetişme Tarzı ve Eserleri

Eserin ilk bölümü, düşünce sisteminin merkezinde yer alan Fethullah Gülen Hocaefendi'nin entelektüel ve manevi portresine ayrılmıştır. Bu bölümde Fethullah Gülen Hocaefendi'nin şahsiyeti, yetiştiği çevre, okuduğu âlimler ve etkilendiği tarihî-ilmî şahsiyetler etraflıca incelenmektedir.Fethullah Gülen Hocaefendi'nin barış, diyalog ve birlikte yaşama dair geliştirdiği tasavvur, asla geçici ve sığ bir temele dayanmamaktadır. Kitapta da vurgulandığı üzere;

"Fethullah Gülen'e göre barış içinde bir arada yaşama ve diyalog ne yüceltilen ideolojik sloganlardan ne de kuru bir söylemden ibarettir. Aksine bu değerler onun düşünce dünyasının ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Hoşgörü ve diyalog anlayışı dini değerlere olan bağlılığından, Kur'an-ı Kerim'de, Hazreti Muhammed (s.a.v.)'in hayatında ve sahabelerin (r.a.) örneğinde somutlaşan bütüncül ahlak sistemini derinlemesine kavrayışından beslenir. Bu yönüyle barış ve diyalog Fethullah Gülen Hocaefendi'nin şahsiyetini şekillendiren temel unsurlar arasında yer alır."

Bu yönüyle Fethullah Gülen Hocaefendi, kaynağını doğrudan Kur'an ve Sünnet çizgisinden ile sahabenin pratiğinden alan bir anlayışı günümüze taşımakta; klasik İslami mirası modern dünyanın meseleleriyle buluşturmaktadır.

İkinci Bölüm ve Pratik Yansımalar: Nazariyattan Pratiğe Küresel Bir Barış Projesi

Kitabın en çarpıcı yönlerinden biri, teorik söylemlerin hayata geçirilme biçimini ve hareketin tarihsel seyrini irdeleyen bölümleridir. Bu çerçevede eser, Fethullah Gülen Hocaefendi'nin öncülüğünde 1960'lı yılların sonundan günümüze kadar uzanan süreçte Hizmet Hareketi'nin geçirdiği evreleri, oluşum safhalarını ve küresel ölçekteki gelişim çizgisini de etraflıca tahlil etmektedir.Zihinde olgunlaştırılan barış ve birlikte yaşama fikrinin soyut bir düşünce olarak kalmayıp kurumsal bir yapıya dönüştüğü bu süreç, gönüllülerin dünya genelinde hayata geçirdiği projelerle somutlaşmaktadır:

Eğitim Yoluyla Küresel Buluşmalar: Dünyanın 170'ten fazla ülkesinde açılan okullar, farklı dil, din ve ırktan insanları aynı çatı altında buluşturmaktadır. Kitapta yer verilen somut örneklerde görüleceği üzere; örneğin Filipinler'de, Kuzey Irak'ta, Benin Cumhuriyeti'nde, Kosova'da, Arnavutluk'ta, Afganistan'da ve dünyanın 170 ülkesinde kurulan eğitim kurumları, farklı kimliklere sahip toplulukların çocuklarını ve ailelerini ortak bir insanî paydada birleştirerek kalıcı diyalog ve barış köprüleri kurmaktadır.

​Diyalog Merkezleri: Farklı inanç mensuplarının önyargılarını bertaraf ederek birbirlerini anlamalarını sağlayan müesseseler, toplumsal barışa yerel ve küresel düzeyde katkı sunmaktadır.

​Karakter Haline Gelen Felsefe: Barış ve diyalog, bu süreçte sadece kurumsal bir faaliyet olmakla kalmamış; projeye gönül veren milyonlarca insanın günlük yaşamında, ahlakında ve karakterinde somutlaşan bir yaşam tarzına dönüşmüştür.

Sonuç

Teoriyi eylemle, düşünceyi ise küresel bir pratikle buluşturan ufuk açıcı nitelikteki "Gülen Felsefesinde Barış İçerisinde Birlikte Yaşama ve Diyalog", köklerini İslam'ın temel kaynaklarından alan bu felsefenin 1960'lardan bugüne kadar geçen evrelerini ve dünyanın dört bir yanında açılan okullar ile diyalog merkezleriyle nasıl hayata geçirildiğini gözler önüne sermektedir. Farklı dillerde yayımlanmış olması, eserin evrensel bir okuyucu kitlesine ulaşmasını sağlarken, sunduğu barış ve diyalog modelleri günümüz dünyasının barış arayışlarına ışık tutmakta ve akademik çevreler için temel bir başvuru kaynağı olmaktadır.