Hilafetin Saltanata Dönüşmesi

Hazret-i Muaviye’nin Sıffin’de, o zamanın meşru halifesi olan Hazret-i Ali’nin karşısına çıkması ve kendisinden sonra oğlu Yezid’i halife olarak ataması Ehl-i Sünnet alimlerince onun hataları olarak kabul edilmişlerdir. Oğlu Yezid daha sonra Ehl-i beyte büyük zulümler yapmış ve daha sonraki zamanlarda ismi lanetle anılan insanlardan biri haline gelmiştir.

Hz. Muaviye’nin bu işlemiş olduğu hatalarının onun sahabe olma keyfiyetine ve adalet vasfına bir zararı olmadığı da aynı Ehl-i Sünnet alimlerince genel kabul gören bir görüş olarak ifade edilmiştir ki önceki yazılarda birçok örnekleri zikredilmiştir. Bunun böyle olmasındaki en önemli faktör, Hz. Muaviye’nin bu hatalı olduğu zamanlarda niyetinin dine ve hakka hizmet olduğu ve ancak İslâm’a ve Müslümanlara bu şekilde hareket ederek faydalı olacağına tam olarak inanmış olmasıdır. Sıffin’de karşı karşıya gelen her iki tarafın da niyetleri dine hizmet etmek idi: 

“Hazret-i İmam-ı Ali’nin Vak’a-i Sıffîn’de, Hazret-i Muaviye’nin taraftarlarıyla muharebesi ise, hilafet ve saltanatın muharebesidir. Yani: Hazret-i İmam-ı Ali, ahkâm-ı dini ve hakaik-i İslâmiyeyi ve âhireti esas tutup, saltanatın bir kısım kanunlarını ve siyasetin merhametsiz mukteziyatlarını onlara feda ediyordu. Hazret-i Muaviye ve taraftarları ise; hayat-ı içtimaiye-i İslâmiyeyi, saltanat siyasetleriyle takviye etmek için azimeti bırakıp ruhsatı iltizam ettiler, siyaset âleminde kendilerini mecbur zannedip ruhsatı tercih ettiler, hataya düştüler.” (Emirdağ Lahikası)

Daha önce Cemel ve Sıffin olayları ile ilgili içtihat meseleleri detaylı olarak ele alındığından bu yazıda Hz. Muaviye’nin yerine oğlu Yezid’i halife atamasındaki sebepler üzerinde duracağız. Daha önceki bir yazıda da ele alındığı gibi, Asr-ı Saadet’te Raşit halifeler döneminde yaşayan Müslümanların kıvamları çok yüksek olmasına binaen, "Benden sonra hilâfet otuz sene devam edecektir" Beyan-ı Nebevisinde haber verildiği gibi idare Raşit halifel