Kabz- Bast halleri

Muhterem M. Fethullah Gülen Hocaefendi, Cenab-ı Hakkın Celalî ve Cemâlî isimlerinin tecellisi olan kabz ve bast hallerini ve bunların hikmetlerini şöyle izah ediyor: “Tarihî tekerrürler içinde nice defalar görülmüştür ki, Cenab-ı Hakkın insanları sıktığı, sıkıştırdığı, preslediği dönemler, çok defa insanlar için yeni ufuklara açılmanın başlangıcı olmuştur. Esasen bu durum fert planında da böyledir, cemiyet planında da. Yani ferdi sıkıntıların doruk noktaya ulaşması, bir bakıma kurtuluş ânının çok yaklaştığını gösterdiği gibi, ictimaî sıkıntıların azgınlaşması da her zaman toplumu bilemiş ve onu yeni  ufuklara yönlendirmiştir. Bunları düşünürken hemen hatırımıza İmam Sühreverdi’nin, geceye hitaben söylediği şu sözleri gelmektedir: ‘Karar kararabildiğin kadar. Çünkü  KARARMANIN  SON  NOKTASI  AYDINLIĞA  ÇIKMANIN  BAŞLANGICIDIR!.’  

“İsteseniz, önce meseleye bir mukayese imkânı vermesi bakımından fertten başlayalım. Fertlerin inşirah (BAST)  hallerini bazen, vicdanî ve ruhî KABZ’lar takip eder. Bazen de durum döner, bunun tam aksine olur. KABZ sıkıştırılma demektir. Kılıcın parmaklarla sıkıştırılan yerine de bu sebeple KABZA  denir. Evet KABZ, bilinmeyen bir el tarafından kıskıvrak yakalanmanın adıdır. Zaten bu kelime tasavvuf terminolojisine de daha ziyade bu mânası ile girmiştir.

“Bazen KABZ halleri, ferin bir kısım günahlarından, gafletinden kaynaklanır. İnsan evvela (BAST ile) kendini coşkun bir iklime salar… biraz çakırkeyf yaşar; buna ceza olarak da arkasından KABZ haline giriftar olur. Belki de böyle bir hale girmeyi ruh istemektedir. Çünkü rahat ve rehavetin fazlası ruhta sıkıntı meydana getirir. Dolayısıyla ruh, çok defa maddeden kaynaklanan coşkunluklardan sıkılır. Zira o, daha ziyade öbür âlem adına metafizik gerilim içinde bulunmayı arzular. İş