Karbonmonoksitten korunmanın yolları

Türkiye'de özellikle kış aylarında karbonmonoksit zehirlenmelerinden onlarca insan hayatını kaybediyor. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, karbonmonoksit zehirlenmelerinin nedenleri, belirtileri ve bu tehlikeden korunmanın yolları hakkında bilgi verdi.

"Sonbahar ve kış aylarında havalandırması yetersiz olan küçük alanlarda bacasız soba, mangal ve şofben kullanılması sonucu karbonmonoksit zehirlenmesi çok sık görülmekte. Her yıl karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle birçok ölüm olaylarını duymaktayız." diyen Ahmet Aydın, karbonmonoksitin renksiz, kokusuz, tatsız ve tahriş edici etkisi olmayan bir gaz olduğunu söyledi. Aydın, bunedenle bulunulan ortamda karbonmonoksit varlığının fark edilmesinin zor olduğuna dikkat çekti.

Karbonmonoksitin petrol ve petrol ürünleri, gaz yakıtlar, odun ve kömür gibi karbon içeren yakıtların tam olarak yanmaması sonucu meydana geldiğini hatırlatan Aydın, karbonmonoksitle ilgili şu açıklamalarda bulundu:

NELERDEN ETKİLENİRİZ?

Motorlu taşıtların egzoz gazları, kömür, odun ve gaz sobaları, kazlı şofben tipi su ısıtıcıları, her türlü yangınlar, sigara dumanı, kimya endüstrisinde karbonmonoksit üreten işlemler.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Zehirlenmenin belirtileri, kanımızda oksijen taşıyan hemoglobinin bu işlevinin karbonmonoksit tarafından engellenmesi yani asfeksi (boğulma) ile ilgilidir. İlk belirtiler; sersemlik, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve kusma şeklindedir.

Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye göre değişir. Çocuklar, yaşlılar, akciğer ve kalp rahatsızlığı olan hastalar, yüksek rakımlı yerlerde yaşayan bireyler, sigara içenler, karbonmonoksitten etkilenmede daha fazla risk altındadır.

KARBONMONOKSİTE YÜZDE 60 MARUZ KALMAK ÖLÜM GETİRİYOR

Klinik bulgular genellikle karboksihemoglobin (COHb) düzeyleri ile ilişkilidir. COHb düzeyi yüzde 10'un altında ise genellikle herhangi bir etki görülmez. Yine de düşük COHb seviyeleri kalp