Petrolün parasını kim yiyor?

⏱ Okuma Süresi 3 dk•Yayınlanma Salı, Şubat 9 2016

Meydan gazetesi yazarı Oğuz Karamuk, Kuzey Irak'tan ithal edilen petrolden edilen rantla ilgili dikkat çeken bir yazı kaleme aldı. Resmi hesaplarda görünmeyen paranın kimin cebine girdiğini sordu.

İşte Oğuz Karamuk'un o yazısı:

Kuzey Irak’ta petrol, dünya fiyatına göre üçte bir ucuz. Türkiye’de ise dünya fiyatından satılıyor. Geçen yıl Türkiye’nin aldığı petrolün yarısı Kuzey Irak’tan geldi. 1.3 milyar dolarlık rant söz konusu. Para kimin cebine gidiyor belirsiz ama halktan çıktığı kesin.

Çok güzel bir vurgun hikâyesi anlatacağım. Öncelikle şu 3 konuyu aklınızda tutun:

1) Kuzey Irak'ta petrolün varili dünya piyasalarına göre yüzde 35 ucuz satılıyor. Yani şu an dünya piyasalarında varili 33 dolarken, Zaho'da bir varil petrol 22 dolar. Kuzey Iraklı aracılar, geçmişte de aynı iskontonun olduğunu söylüyor.

2) Türkiye'de kullanılan akaryakıt dünya piyasalarındaki ham petrol fiyatına göre satılıyor.

3) Yani Kuzey Irak'tan petrol alıp Türkiye'de iç piyasaya satarsan dünyanın başka hiçbir yerinde olmayan büyük bir kâr var. Ancak bunu herkes yapamıyor. Sadece hükümetin izin verdiği firmalar petrolü getirebiliyor.

IRAK'TAN OLUK OLUK PETROL GELİYOR

Gelelim konumuza. Türkiye, 2015 yılında ham petrol ithalat rekoru kırdı. EPDK henüz yıl sonu verisini açıklamadı. Ancak açıkladığı verilerden Ocak-Kasım 2015 döneminde ham petrol ithalatının 165.7 milyon varile ulaştığını görüyoruz. Söz konusu rakam 2014'ün Ocak-Kasım dönemine göre yüzde 42'lik büyümeyi ifade ediyor. Aynı dönemde Irak'tan yani Kuzey Irak'tan ithal edilen petrol yüzde 135 artmış ve 32 milyondan 75.4 milyon varile yükselmiş. Başka bir deyişle 2015'teki petrol ithalatındaki artışın yüzde 90'ı Kuzey Irak'tan karşılanmış.

HÜKÜMET İZİN VERİYOR TÜPRAŞ ALIYOR

Gelelim satın alınan petrollerin ne olduğuna? EPDK'ya göre o petroller doğrudan Koç Grubu bünyesindeki Türkiye'nin tek rafinerisi olan Tüpraş'a getirilip işleniyor. Büyük kısmı iç piyasada akaryakıt olarak satılıy