17 işçi can verdi: İlk icraat arkadaşları için açıklama yapan işçileri gözaltına almak oldu

Birçok kez taşeron işçilere mezar olan İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda büyük bir patlama meydana geldi. 17 işçinin hayatını kaybettiği 1‘i ağır 12 işçinin de yaralandığı patlamanın sıvı çelik döküm işlemi sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi sonucu meydana geldiği değerlendirildi.

Patlamanın ardından fabrikada yangın çıktı. Yangın nedeniyle tesisten yoğun duman yükseldi. İhbar üzerine bölgeye sağlık ile itfaiye ekipleri sevk edildi ve müfettişler görevlendirdi. Yapılan açıklamalarda HABAŞ Demir Çelik fabrikasında sık sık yaşanan iş kazaları ve iş cinayetleri hatırlatarak, işyerinin işçiler için adeta bir mezara dönüştüğü belirtildi.

İLK İCRAAT: İŞÇİLERE GÖZALTI

BirGün’deki habere göre; son üç haftada yaşanan üçüncü iş cinayetine seyirci kalan AKP iktidarının ise ilk icraatı patlamanın ardından basın açıklaması yapmak isteyen işçileri gözaltına almak oldu. Aliağa Devlet Hastanesi önünde açıklama yapmak isteyen Ege İşçi Birliği sözcüleri Yücel Memiş ve Sonay Tezcan polisler tarafından gözaltına alındı.

Ardından akşam üstü saatlerinde Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı’nca yürütülen soruşturma kapsamında 5 kişinin gözaltına alındığı öğrenildi.

GÖRGÜ TANIKLARI ANLATTI

Görgü tanıklarından Deniz Ülker şiddetli bir patlama meydana geldiğini belirterek “Sanki yer kabuğu altımızdan kaydı, ben deprem zannettim. Karşımızdaki fabrikaya baktığımda simsiyah dumanlar çıkıyor. Bacanın olduğu yerde yangın çıktı” diye konuştu. Turan İlbay ise patlamanın yaşandığı fabrikada tır şoförü olarak çalıştığını, aracıyla fabrikadan çıkmak üzereyken patlama yaşandığını anlatarak, “Bomba etkisinde bir patlama oldu. Arabayı kenara çektim” dedi.

Birleşik Metal-İş’ten yapılan açıklamada ise şu ifadelere yer verildi: “Bu, HABAŞ’ta son üç haftada yaşanan üçüncü iş cinayeti. İşçi sağlığı ve iş güvenliğini maliyet kalemi olarak gören sermayenin kâr hırsı, taşeron çalışma düzeni ve kamusal denetimsizlik işçilerin hayatına mal oluyor. HABAŞ’ta önceki iki iş cinayetinin ardından işverenin hangi önlemleri aldığı ve kamu kurumlarının denetim görevini yerine getirip getirmediği açığa çıkarılmalıdır. İşçilerin can güvenliği sağlanana kadar fabrikada üretim durdurulmalıdır. Patlamanın nedenleri tüm yönleriyle soruşturulmalı, fabrika yönetimi ve denetimle görevli kamu görevlileri dahil olmak üzere tüm sorumlular yargı önünde hesap vermelidir. Kâr uğruna işçinin hayatını hiçe sayan bu katliam düzenine karşı mücadelemizi sürdüreceğiz.”

ADIM ATILMADI

Evrensel gazetesinin derlediği bilgilere göre, HABAŞ’ta son üç haftada yaşanan üçüncü iş cinayeti oldu. 5 Kasım’da taşeron işçi 20 yaşındaki Eyüp Eğinli, hava basılan iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu yaşamını yitirmişti. 21 Ekim’de ise taşeron Akyaka firmasında çalışan 55 yaşındaki Hakan Doğan, merdivenden 8 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetmişti.

İşçiler, üretim durmasın diye bakım ve revizyonun ertelendiğini, arızaların yamayla kapatıldığını, eskimiş ve tamir görmüş ekipmanla yeni hatlar kurulduğunu yıllardır anlatıyor. Fabrikaya sürekli giren çıkan yeni işçilerin deneyimli işçi gibi çalıştırıldığını da söylüyorlar.

Kadir Özdemir davasında işçilerin güvenli yaşam hattı olmadan yüksekte çalıştırıldığı gündeme geldi ve mahkeme HABAŞ’ı yüzde 70 asli kusurlu buldu. Raif Çatan dosyasında ise denize düşme riskinin HABAŞ personelinin tuttuğu tutanaklarda kayıtlı olduğu, buna karşın önlem alınmadığı dile getirildi. Sorumlulara verilen ceza 2 yıl 6 ayda kaldı.

ÖLÜM KARNESİ

HABAŞ’ın tesisinde daha önce yaşananların felaketin göz göre göre geldiğini gösterdi. Onlarca işçiye mezar olan tesiste yaşanan olaylarının üstünün kapatılması bugünkü felaketin önünü açtı. Son yıllarda yaşanan iş kazaları ve cinayetleri şu şekilde:

• Ekim 2018, Hasan Bostancı: Demir çelik fabrikasında çalışan Hasan Bostancı, toz toplama bacasından düşerek yaşamını yitirdi.

• 14 Ağustos 2020, Şaban Karaca: Taşeron işçi Şaban Karaca, fabrikanın açık sahasında taşınan çelik blokların arasına sıkıştı ve iç kanama nedeniyle kurtarılamadı.

• 7 Ekim 2020, Kadir Özdemir (36): HABAŞ’ta kadrolu çalışan Kadir Özdemir, eskiyen saclar değiştirilirken 10 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. Ailenin açtığı tazminat davasında mahkeme HABAŞ’ı yüzde 70 oranında asli kusurlu buldu.

• 6 Kasım 2020, Raif Çatan: HABAŞ Limanı’nda taşeron Yüksan firmasına bağlı çalışan Raif Çatan, gece saatlerinde dalgalı denizde gemiye yükleme yapılırken denize düşerek yaşamını yitirdi. Davada beş sanığa 3’er yıl hapis cezası verildi ve ceza indirimle 2 yıl 6 aya düşürüldü. Dosya istinafta sürüyor.

• 11 Ocak 2024, Kemal Özdemir (50): HABAŞ Limanı’nda taşeron temizlik işçisi olarak çalışan Kemal Özdemir, gemiye yükleme yapılırken üzerine metal bobin düşmesi sonucu hayatını kaybetti.

• 21 Ekim 2026, Hakan Doğan (55): Taşeron Akyaka firmasına bağlı çalışan Hakan Doğan, merdivenden 8 metre yükseklikten düşerek yaşamını yitirdi.

• 5 Kasım 2026, Eyüp Eğinli (20): Taşeron işçi Eyüp Eğinli, iş makinesinin lastiğine hava basıldığı sırada lastiğin patlaması sonucu yaşamını yitirdi. Patlamada bir işçi daha yaralandı.

• 25-26 Temmuz 2018: Fabrikanın 150 tonluk 3. ocağında kırılan elektrotlar çıkarılırken patlama meydana geldi. Etrafa saçılan eriyik demir nedeniyle Mevlüt Şimşek ağır olmak üzere beş işçi yaralandı.

• 29 Ağustos 2018: Sürekli döküm makinesinde meydana gelen patlamada Veli Yılmaz, Ramazan Şen ve Hüseyin Gül yanarak ağır yaralandı.

• 8 Mayıs 2019: Çelikhanede 120 tonluk pota taşıma aracına yerleştirilirken devrildi ve yaklaşık 80 ton sıvı çelik çalışma alanına döküldü. Dördü ağır 11 işçi yaralandı.

• 5 Kasım 2026: İş makinesi lastiğinin patlaması sonucu 20 yaşındaki Eyüp Eğinli yaşamını yitirdi.

• 9 Kasım 2026: HABAŞ Demir Çelik fabrikasında meydana gelen patlamada çok sayıda işçinin yaralandığı ve öldüğü; fabrikada mahsur kalan işçiler olduğu öğrenildi.

TEK ÇARE MÜCADELE

Faciaya ilişkin açıklamalarda bulunan sosyalist partiler, işçi düşmanı rejimle mücadele çağrısı yaptı.

• SOL Parti: Sorumlusu, kâr hırsıyla işçilerin yaşamını hiçe sayan patronlar ve onları koruyan, gerekli önlemleri almayan, denetim görevini yerine getirmeyen AKP iktidarıdır, kapitalist düzendir.

• TKP Genel Sekreteri Kemal Okuyan: İçeride partili arkadaşlarımız var, ölü sayısı ne yazık ki çok yüksek. Türkiye işçi sınıfının başı sağolsun.

• TKH: İzmir Aliağa’da yaşanan felaket, emek ile sermaye arasındaki acımasız ve kanlı sınıf savaşının açık bir resmidir. Fabrikalar, bankalar ve siyasi iktidar emeğin olmadıkça bu cinayetler son bulmayacaktır.

• TİP İzmir İl Örgütü: “İşçilerin yaşamı, sermayenin kâr hırsına feda edilemez! İş cinayetleri kader değil; denetimsizliğin ve güvencesiz çalışma düzeninin sonucudur.

• EMEP İzmir İl Örgütü: İşçilerin üretim sürecini denetleyebildiği, canın kârın önünde tutulduğu bir çalışma hayatı için örgütlenmeyi büyütmek, yaşamını yitiren kardeşimizin hesabını sormanın yoludur.