Almanya bunu tartışıyor: Medpa patronu AfD için Merz'e baskı mı yaptı?

Almanya'nın önde gelen medya gruplarından Axel Springer'in güçlü yöneticisi Mathias Döpfner, Başbakan Friedrich Merz'i (CDU), aşırı sağcı olarak sınıflandırılan Almanya için Alternatif (AfD) ile işbirliği yapmaya mı zorladı?

Berlin'de siyasi kulislerde aylardır bu soruya cevap aranıyor. İddiaya göre, birbirini uzun süredir tanıyan Merz ve Döpfner arasında farklı zamanlarda iki görüşme yapıldı. Buluşmalar hayli tartışmalı geçti ve anlaşmazlıkla sona erdi.

DW Türkçe'nin sitesinde yer alan iddiaya göre, Springer Grubu'nun CEO'su Döpfner, Başbakan Merz'in AfD ile arasına ördüğü güvenlik duvarını yıkmasını istiyor. Merz ise buna kesinlikle yanaşmıyor.

"Güvenlik duvarı" tabiriyle CDU ve CSU'dan oluşan muhafazakâr Hristiyan Birlik partilerinin yanı sıra kendilerini demokratik olarak konumlandıran diğer siyasi partilerin sağ popülistlerle her türlü işbirliğine kesin biçimde "hayır" demesi kastediliyor. Bu ilkesel duruşa Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Sol Parti de dahil.  

Bu kural teoride hem Federal Meclis hem de eyalet parlamentolarındaki ilişkiler için aynı sertlikte geçerli. Ancak pratikte durum biraz daha farklı: Zira yerel düzeyde AfD, özellikle ülkenin doğusunda artık o kadar güçlü temsil ediliyor ki, gerek Birlik partileri gerekse diğer demokratik partiler, uzun süredir AfD temsilcileriyle temas ve işbirliğinden kaçınamıyor.

Merz sert tutumunu koruyor: AfD ile işbirliği yok

Almanya Başbakanı geçtiğimiz günlerde geleneksel yaz basın toplantısında AfD konusunu ele almıştı. Merz'e, Eylül ayında Saksonya-Anhalt, Mecklenburg-Vorpommern ve başkent Berlin'de yapılacak üç önemli eyalet seçimi öncesindeki beklentisi sorulmuştu.

Özellikle Saksonya-Anhalt'ta AfD yükselişte ve güncel anketlere göre sandıktan en güçlü parti olarak çıkması kuvvetle muhtemel.

AfD ile aralarında hiçbir ortak nokta olmadığını her fırsatta dile Merz, söz konusu seçimlere ilişkin beklentisini şöyle dile getirdi:

"Seçim kampanyaları daha yeni başlıyor. Üç eyalette, özellikle Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Vorpommern'de, eyalet parlamentolarındaki sandalye sayısı bakımından AfD çoğunluğunun oluşmasını engellemeyi başaracağımız konusunda iyimserim ve iyimser kalıyorum."

Merz ile Döpfner arasında iki görüşme yapıldığı kesinleşti

Hristiyan Demokrat Birlik (CDU), Aralık 2018'de Hamburg'da düzenlenen parti kongresinde hem Sol Parti hem de AfD ile koalisyonlar ve benzeri işbirliği biçimlerini reddetme kararı almıştı.

Başbakan Merz bu konuda parti kararlarının bağlayıcılığını şöyle vurguladı:

"Burada açık parti kongresi kararlarımız var. Bunlara uyacağımızdan şüphe duymam için hiçbir neden yok."

Hamburg merkezli "Stern" dergisi, Temmuz ortasında Döpfner ile Merz arasında gerçekten de iki görüşme yapıldığını yazdı. Birinin 2024 kışında Merz henüz muhalefet lideriyken diğerinin ise bu yılın ilkbaharında gerçekleştiği belirtildi.

Stern'e göre, daha ilk görüşmede AfD konusunda bir tür kopuş yaşandı. Berlin'in merkezindeki medya grubunun gökdeleninde yapılan ikinci görüşme de aynı şekilde gergin geçti.

Springer: Büyük etkisi olan köklü bir medya grubu

Bu ikinci görüşmeyi Merz'in sözcüsü Stefan Kornelius doğruladı. Medya şirketinin bir sözcüsü de şunu ekledi:

"Mathias Döpfner elbette Friedrich Merz ile AfD hakkında konuşma fırsatını da değerlendirdi."

Ancak grup, Döpfner'in Merz'i AfD ile işbirliğine zorladığı iddiasını kesin bir dille reddetti.

Adını kurucusu Axel Springer'den alan Springer Grubu'nun Almanya'daki önemli siyasi konularda izlediği çizgi, Alman siyasetçiler için son derece önemli bir mesele. Özellikle yüksek tirajlı bulvar gazetesi Bild, Almanya'da kamuoyu üzerinde büyük etkiye sahip.

AfD ile işbirliğine toplumsal destek artıyor

Springer Grubu geçmişte AfD'nin temsil ettiği görüşlere mesafeli yaklaşsa da toplumda değişen görüşlerle bağını koparmamaya da dikkat ediyor.

Kamuoyu araştırma kuruluşu Infratest-dimap'ın Haziran'da yaptığı "Deutschlandtrend" anketinde, görüşleri alınan Almanların yüzde 47'si AfD ile işbirliğinin dışlanmasını yanlış bulduğunu söyledi. Bu oran, yaklaşık iki yıl öncesine göre 12 puan daha yüksek oldu.

Grup, Aralık 2024'te Die Welt gazetesinde tartışmalı ABD'li milyarder Elon Musk'ın, AfD lehine seçim çağrısı içeren yazısının yayımlamasıyla da manşetlere çıkmıştı.

Saksonya-Anhalt'ta CDU muhtemelen Sol Parti'ye muhtaç kalacak

Güvenlik makamlarının "kısmen aşırı sağcı" olarak sınıflandırdığı AfD ile ilişkilerde nasıl bir tutum izleneceği sorusu, 6 Eylül'de Saksonya-Anhalt'ta yapılacak seçimden sonra daha da önemli hâle gelebilir. Güncel anketlerde sağ popülistler, bu eyalette yüzde 42 oy oranına ulaşıyor.

İktidardaki CDU ise yüzde 23 ile 26 arasında görünüyor. Mevcut Eyalet Başbakanı Sven Schulze'nin (CDU) eyalet parlamentosunda yeniden seçilebilmesi için Sosyal Demokratların (SPD) ve Sol Parti'nin (Die Linke) oylarına ihtiyaç duyması bekleniyor.

Sol Parti ile olası işbirliği, Saksonya-Anhalt CDU'su üzerinde güçlü baskı oluşturuyor.

"Döpfner, AfD'ye eleştirel bakıyor"

Axel Springer Grubu ise CEO Döpfner'in, Merz'den AfD'ye yönelik tutumunu değiştirmesini istemediğini bir kez daha açıkladı. Şirket sözcüsü, Döpfner'in tutumunu şöyle aktardı:

"Tam tersine AfD'ye yönelik eleştirel tutumunu ortaya koydu ve bunun aksini iddia eden, görünüşe göre hedefli biçimde yayılan söylentiler karşısındaki şaşkınlığını dile getirdi."

Bu söylentilerin Berlin'deki siyasi kulislerde kim ya da kimler tarafından yayıldığı ise henüz belirsizliğini koruyor.