Almanya'da kritik seçim günü: Bir Türk bugün başbakan seçilebilir!

Almanya'nın güneybatısındaki Baden-Württemberg eyaletinde bugün parlamento seçimleri yapılıyor.

Seçimlerin sonuçları, geçen Mayıs ayından bu yana iktidarda olan Hristiyan Birlik (CDU/CSU)-Sosyal Demokrat Parti (SPD) koalisyonu için ilk kritik kamuoyu yoklaması olarak görülüyor.

2016 yılından bu yana Yeşiller ile Hristiyan Demokrat Birlik'in (CDU) koalisyonda olduğu eyalette, seçimler sonrasında da bu partilerin iktidarda kalması bekleniyor. Ancak son kamuoyu yoklamaları CDU'nun önde olduğunu, Yeşiller partisinin ise kıl payı Hristiyan Demokratların gerisinde kaldığını gösteriyor.

DW Türkçe'nin haberine göre Yeşiller partisinden Başbakan Winfried Kretschmann Mayıs ayında 78 yaşına basacağı için bu seçimlerde aday olmadı. 2011 yılından beri eyalet başbakanı olan Kretschmann, önce SPD ile koalisyon kurdu, 2016 yılından bu yana da CDU ile birlikte iktidarda. Bu seçimde ise CDU'nun liste başı adayı Manuel Hagel Kretschmann'ın halefi olarak Yeşiller ile koalisyon kurabilir.

Cem Özdemir CDU'nun adayından daha çok seviliyor

Baden-Württemberg'de Yeşillerin liste başı adayı ise eski Tarım Bakanı ve partinin eski eş başkanı Cem Özdemir. Yeşiller, anketlerde uzun süre CDU'nun gerisinde kalmasına rağmen, Özdemir'in kısa bir süre önce yaptığı atılım ile oy oranını yükseltti. Eyalette sevilen bir siyasetçi olan Cem Özdemir, 2021 yılındaki genel seçimlerde eyaletin başkenti Stuttgart'tan doğrudan aday olarak Federal Meclis'e seçilmişti.

Kamuoyu araştırma şirketinden Roberto Heinrich, 60 yaşındaki Türkiye kökenli siyasetçi için "Özdemir, eyaletteki Yeşiller partili seçmen kitlesinin ötesinde de sempati topluyor, yaşlı kuşaklar ve hatta Hristiyan Birlik seçmenleri tarafından da beğeniliyor" değerlendirmesini yapıyor.

Yaklaşık 11 milyon nüfuslu Baden-Württemberg, 1950'li yıllardan itibaren CDU'nun iktidarda olduğu bir eyaletti. Kretschmann 2011 yılında bu geleneği bozdu. Yapısal olarak muhafazakâr olan eyalet Yeşiller partisinin kalesi olarak değerlendiriliyor. Yeşiller, eyalette Stuttgart ve Tübingen kentlerinin yanı sıra kırsal kesimde de oldukça güçlü.

Merz için zorlu sınav

Bu seçimler Başbakan Friedrich Merz'in partisi CDU için önemli bir sınav niteliğinde. Parti, eyalette Yeşiller'in beklenmedik geri dönüşü karşısında utanç verici bir yenilgi yaşamak istemiyor.

Ancak CDU adayı Hagel'in, 2018 yılına ait bir röportajda sarf ettiği sözler partinin umutlarını sarstı.  Sosyal medyada yayılan videoda Hagel, yüzde 80'ı kızlardan oluşan bir lise sınıfına ziyaretinden söz ederken ağırlıkla kızlardan oluşan bir sınıfta olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirmiş, sınıftaki bir kız öğrenciden de "Adı Eva'ydı. Kahverengi saçlı, ceylan gözlü" diye bahsetmişti.

Röportajın yayımlandığı dönemde 29 yaşında olan erkek adayın, reşit olmayan kız öğrenciler hakkında konuşması tartışmalara yol açtı.

Alman haber ajansı dpa'nın bu hafta yaptırdığı bir YouGov anketine göre, videodan haberdar olduğunu söyleyen katılımcıların yüzde 47'si, bunun Hagel hakkındaki görüşlerini olumsuz etkilediğini belirtti.

Yeşiller eyalette zafer elde ederse federal düzeyde SPD ile zorlu bir koalisyon yılı geçiren Merz'in liderliğinin de sorgulanacağı öngörülüyor. 

Aşırı sağcı AfD'nin oy oranı yüksek

Anketler, aşırı sağcı Almanya için Alternatif'in (AfD) de oy oranının yüksek olduğunu gösteriyor. Partinin liste başı adayı Markus Frohnmaier, partinin Berlin'deki tanınmış temsilcileri arasında yer alıyor. Partinin Federal Meclis Grup Başkan Vekili olan Frohnmaier, eyalet parlamentosuna girmek istemediğini çok önceden açıkladı. Parti oy oranını yükselmiş olsa da Frohnmaier'in eyalette başbakan olma şansı bulunmuyor.

CDU'nun liste başı adayı Hagel da hiçbir şekilde AfD ile iş birliği yapmayacağını açıkça dile getirdi. Cem Özdemir de AfD ile kesinlikle iş birliği yapmayacak bir siyasetçi.

Roberto Heinrich, AfD'nin toplumun farklı kesimlerinden destek gördüğünü belirtiyor. Heinrich, "Aynı zamanda, orta yaşlı erkekler, işçiler ve kendi ekonomik durumundan memnun olmayan kişiler arasında seçmen desteğinin büyük olduğu dikkat çekiyor" diyor.

Sosyal Demokratlar için zor zamanlar

2016 yılına kadar Kretschmann ile birlikte koalisyon hükümetinde yer alan SPD, eyalette artık tamamen silik bir parti durumunda. SPD'nin liste başı adayı Andreas Stoch'un en büyük hedefi partisinin seçimden tarihi bir yenilgi alarak çıkmaması.

Sosyal Demokratların eyaletteki oy oranının yüzde 10'un altına düşmesi, federal düzeyde Friedrich Merz liderliğindeki koalisyon hükümetinde yer alan SDP'yi de olumsuz etkileyebilir.

Roberto Heinrich, 2010'lu yıllarda Yeşiller ile CDU arasında eyalette siyasi üstünlük için başlayan mücadelenin SPD'yi kenara ittiğini belirtiyor. SPD'nin on yıldır da sosyal demokratik konuları ele alan başka bir rakiple karşı karşıya olduğunu, bunun da AfD olduğunu söylüyor.

Kamuoyu yoklamaları Sol Parti ile liberal çizgideki Hür Demokrat Parti'nin (FDP) yüzde 5 barajını aşarak eyalet parlamentosuna gireceğini gösteriyor.

Almanya için süper seçim yılı

Baden-Württemberg Avrupa'nın ekonomik açıdan güçlü ve rekabetçi bölgeleri arasında sayılıyor. İşsizlik oranının düşük olduğu eyalette, Mercedes ve Porsche gibi Alman otomotiv devlerinin merkezleri bulunuyor.

Bu seçimlerde ilk kez 16 yaşından büyük seçmenler oy kullanma hakkına sahip, bugüne kadar sadece 18 yaşını dolduran seçmen sandık başına gidebiliyordu.

Almanya'da bu yıl süper seçim yılı sayılıyor. Baden-Württemberg seçimlerinin ardından 22 Mart'ta Rheinland Pfalz eyaletinde yeni bir parlamento seçilecek. Eylül ayında ise Mecklenburg Vorpommern, Berlin ve Saksonya Anhalt eyaletlerinde sandık kurulacak.