BM’den Çin’e Sincan tepkisi: “Önceki tavsiyeler uygulanmadı”

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki insan hakları uygulamalarını sert sözlerle eleştirdi. Dört yıl önce yayımlanan ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran rapordan bu yana bölgede kayda değer bir iyileşme sağlanmadığını vurgulayan Türk, daha önce yapılan tavsiyelerin hayata geçirilmemesini “şiddetle kınadığını” ifade etti.

Türk, Sincan’daki Uygurlar ile diğer Müslüman azınlıklar ve Tibetlilerin kendi bölgelerinde temel haklarını kullanabilmelerine yönelik güvencelerin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Açıklamasında çalışma yaşamı, dini özgürlükler ve kültürel haklar alanındaki kısıtlamalara dikkat çekti. Ayrıca ülkedeki Protestan topluluklara yönelik baskıların arttığına dair endişelerini de dile getirdi.

2022 yılında dönemin BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet tarafından yayımlanan raporda, Sincan’daki uygulamaların “insanlığa karşı suç” teşkil edebileceğine işaret edilmişti. Çin Halk Cumhuriyeti yönetiminin sert şekilde eleştirdiği söz konusu rapor, Uygurlar ve diğer Müslüman gruplara yönelik işkence, keyfi gözaltı ile dini ve üreme haklarının ihlal edildiğine dair iddiaların “inandırıcı” olduğu değerlendirmesinde bulunmuştu.

Volker Türk, Pekin’e ayrıca temel hakların barışçıl biçimde kullanılmasını sınırlamak için muğlak ceza, idari ve ulusal güvenlik hükümlerine başvurulmaması çağrısı yaptı. Türk, keyfi biçimde tutulan tüm kişilerin serbest bırakılması gerektiğini vurguladı.