Büyük buhran batağa çekiyor: Emekli ayın 12 günü aç, bireysel borç 7,1 trilyon TL'yi geçti

⏱ Okuma Süresi 5 dk•Yayınlanma Cumartesi, Kasım 21 2026
Paylaş
X Post
İktidarın oluşturduğu ekonomik buhranla birlikte yurttaşın tüketici kredisi ve bireysel kredi kartı borcu 7,1 trilyon lirayı geçti. En düşük emekli aylığının açlık sınırının çok gerisinde kaldığı tabloda geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 577 bine ulaştı, kapanan şirket sayısı yüzde 17 arttı.
Büyük buhran batağa çekiyor: Emekli ayın 12 günü aç, bireysel borç 7,1 trilyon TL'yi geçti

Türkiye'de hayat pahalılığı ve geçim sıkıntısı hane halkının bütçesini zorlamaya devam ederken, bankalardaki bireysel borç yükü ve takipteki alacaklar yeni eşikleri aştı. BirGün'deki verilere göre, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçlarının toplamı 7,1 trilyon lirayı geçerken bankaların takibindeki alacaklar tarihte ilk kez 1 trilyon liranın üzerine çıktı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) 13 Kasım haftasına ilişkin verileri, hanelerin temel harcamalarındaki açığı borçlanmayla kapatmaya çalıştığını ortaya koydu. Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçları bir haftada 105,6 milyar lira artarken, bu artışın 70,7 milyar lirasının doğrudan kredi kartlarından kaynaklanması dikkat çekti. Takipteki borç tutarı ise 1 trilyon 6 milyar 266 milyon liraya ulaştı.

Emekli Aylığı Açlık Sınırının Gerisinde

Artan gıda ve barınma maliyetleri, sabit gelirli kesimler üzerindeki baskıyı ağırlaştırıyor. Resmi TÜİK verilerine göre ekimde yıllık enflasyon yüzde 29,77 olarak kaydedilirken, gıda fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 27,73, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki artış ise yüzde 40,24 oldu.

TÜRK-İŞ'in ekim ayı açlık sınırı hesabının 38 bin 24 lira olarak açıklandığı tabloda, 23 bin 552 liralık en düşük emekli aylığı bu sınırın yalnızca yüzde 61,9'unu karşılayabiliyor. Aylık gıda açığının 14 bin 472 lirayı bulduğu hesaplamalara göre, en düşük aylıkla geçinen bir emekli hanesinde tüm gelir gıdaya ayrılsa dahi ayın 12 gününün aç geçirildiği görülüyor.

İşsizlikte Geniş Tanımlı Tablo ve Reel Sektör Sıkışması

İstihdam ve üretim cephesinde de zayıflama işaretleri öne çıkıyor. TÜİK verilerine göre temmuz-eylül döneminde istihdam bir önceki çeyreğe göre 62 bin kişi azalırken, dar tanımlı işsiz sayısı 46 bin kişi artarak 2 milyon 870 bine yükseldi. DİSK Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) aynı döneme ilişkin hesabında ise geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 577 bin kişi olarak kayıtlara geçti.

Reel sektörde de temkinli görünüm sürüyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) istatistiklerine göre ekimde kurulan şirket sayısı bir önceki aya göre yüzde 4,7 azalarak 9 bin 56'ya gerilerken, kapanan şirket sayısı yüzde 17 artarak 2 bin 589'a çıktı. Tarımsal girdi fiyat enflasyonunun eylülde yıllık yüzde 32,36 (aylık yüzde 3,78) olarak ölçüldüğü ve enerji ile yağlayıcılar alt grubunda yıllık artışın yüzde 53,38'e ulaştığı dönemde, üreticiler üzerindeki maliyet baskısı da gündemdeki yerini koruyor.

Öte yandan TÜİK ve Merkez Bankası işbirliğiyle hazırlanan kasım ayı tüketici güven endeksi, ekimdeki 84,8 seviyesinden yüzde 2,4 artışla 86,8'e çıkarken; mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi 0,2 puanlık artışla 101,3 seviyesinde gerçekleşti. Ancak reel kesim anketlerinde gelecek üç aylık istihdam ve yatırım harcamalarına ilişkin beklentilerde azalış öngörenlerin ağırlık kazandığı, mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranının ise ekimdeki yüzde 74,5'ten kasımda yüzde 74,4'e gerilediği bildirildi.