Dünya Dinler Arası Uyum Haftası’nda JWF'den Din Özgürlüğü Paneli

Panelin açılış konuşmasını JWF Başkanı Mehmet Kılıç yaptı. Moderatörlüğünü ise Güney Afrika Kültürel, Dini ve Dilsel Haklar Komisyonu üyesi Dr. Rajendran Govender üstlendi.

Uluslararası Katılım ve Çok Boyutlu Tartışma

Şili’den Dr. Rocío C. Rodríguez, İspanya’dan Dr. Joan Hernandez Serret, Güney Afrika’dan hukukçu Ishka Eraman, Bulgaristan’dan Dr. Marcel Israel ve Türkiye bağlamını ele alan Dr. Ali Ünsal’ın katılımıyla gerçekleşen panelde; artan toplumsal kutuplaşma, dini kimlikler üzerinden yürütülen ayrımcılık, nefret söylemi ve seçici dini kısıtlamalar gibi başlıklar masaya yatırıldı.

Konuşmacılar, din özgürlüğünün yalnızca anayasal güvenceyle sınırlı bir hak olmadığı; eğitim politikaları, medya dili, etik liderlik ve kurumsal iş birliği ile desteklenmesi gereken bir toplumsal sorumluluk alanı olduğu görüşünde birleşti.

Türkiye’de 15 Temmuz Sonrası Din Özgürlüğü Tartışmaları

Panelde Türkiye’ye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dr. Ali Ünsal, 15 Temmuz 2016 sonrasında din özgürlüğü alanında yaşanan gelişmeleri ele aldı. Ünsal, özellikle Fethullah Gülen ile ilişkilendirilen Hizmet Hareketi örneği üzerinden, dinî metinlerin ve düşünsel faaliyetlerin kriminalize edilmesini gündeme getirdi.

Sunumda; şiddet içermeyen kitapların, vaazların ve dini notların ceza davalarında delil olarak kullanıldığı; çok sayıda din görevlisi, imam ve eğitimcinin kamusal görevlerinden uzaklaştırıldığı ifade edildi. Ayrıca pasaport iptalleri, toplu ihraçlar ve fiilî kara listeler nedeniyle binlerce kişinin sosyal ve ekonomik mağduriyet yaşadığı belirtildi.

Medya Dili, Damgalama ve Toplumsal Kutuplaşma

Ünsal, devlet yetkilileri ve hükümete yakın medya organlarında kullanılan damgalayıcı dilin, belirli bir dini grubun toplum nezdinde “tehdit” olarak sunulmasına yol açtığını dile getirdi. Bu söylemlerin sosyal kutuplaşmayı derinleştirdiğini ve ayrımcılığı beslediğini vurguladı.

Ayrıca camilerin ve cuma hutbelerinin siyasal söylemin aracı hâline getirilmesinin, dinin toplumsal ayrışmayı artıran bir unsur olarak kullanılmasına örnek teşkil ettiği ifade edildi. Cezaevlerinde dini hakların engellenmesi ve bazı vakalarda ölümle sonuçlanan ihmaller de din özgürlüğü ihlallerinin insani boyutuna dikkat çekmek amacıyla gündeme getirildi.

Ortak Mesaj: Din Özgürlüğü Demokratik İstikrarın Temelidir

Panel, din özgürlüğünün yalnızca belirli bir grubun meselesi olmadığı; demokratik istikrar, insan onuru ve toplumsal barış açısından temel bir hak olduğu vurgusuyla sona erdi.

Katılımcılar, din özgürlüğünün korunmasının hukukun üstünlüğü, çoğulculuk, sorumlu iletişim ve kurumsal iş birliği temelinde mümkün olabileceğini belirterek, kolektif sorumluluğun altını çizdi.

Panelin tamamı kamuoyunun erişimine açık olarak yayımlandı.

Program linki: