Etiyopya'da barış çöküyor: Yüzlerce kişi Sudan'a sığındı

Haber: Türkmen Terzi - Güney Afrika

Sudan İçişleri Bakanlığı, cumartesi günü sınır bölgesinde şiddetlenen çatışmalar sırasında Etiyopya tarafından ateşlenen bazı top mermilerinin Sudan topraklarındaki mülteci kamplarına isabet ettiğini açıkladı. Bakanlık, saldırılarda ölen ve yaralananların bulunduğunu bildirirken, can kaybı ve yaralı sayısına ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.

Ağır topçu silahları ve insansız hava araçlarının kullanıldığı bildirilen çatışmalar, Kasım 2022'de Güney Afrika'da imzalanan ve iki yıl süren kanlı savaşı sona erdiren barış anlaşmasından bu yana yaşanan en ciddi askeri gerilimlerden biri olarak değerlendiriliyor. Yaklaşık iki yıl süren savaşta Afrika Birliği tahminlerine göre en az 600 bin kişi hayatını kaybetmiş, milyonlarca kişi yerinden edilmişti.

Taraflar çatışmaların sorumluluğu konusunda birbirini suçladı. TPLF, federal hükümetin barış anlaşmasını ihlal ederek geniş çaplı bir saldırı başlattığını öne sürerken, Etiyopya hükümeti ise çatışmaları TPLF'nin başlattığını savundu. Etiyopya hükümetinden Bakan Abraham Belay, taraflara diyalog çağrısı yaparak sorunların savaş yerine müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi.

Çatışmaların ardından siviller ve yaralı savaşçılar Sudan sınırını geçerek güvenli bölgelere ulaşmaya çalıştı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) de sınırdaki güvenlik durumundan duyduğu endişeyi dile getirdi. Uzmanlar, son gelişmelerin üç yıllık barış sürecini tehlikeye atabileceği ve Etiyopya'yı yeniden geniş çaplı bir çatışmaya sürükleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Çatışmaların yeniden tırmanmasıyla birlikte, yıllardır savaşın ağır yükünü taşıyan kuzey Etiyopya'daki sağlık sistemi de büyük baskı altında kalmaya devam ediyor. Doktorlar Sınır Tanımıyor (MSF), çatışmalardan ağır şekilde etkilenen Alamata Genel Hastanesi'ne yönelik desteğini genişlettiğini açıkladı.

Yaklaşık 300 bin kişiye hizmet veren Alamata Genel Hastanesi, uzun süren çatışmaların ardından altyapı hasarı, sağlık personeli eksikliği, tedarik zincirindeki aksaklıklar ve sınırlı kaynaklar nedeniyle temel sağlık hizmetlerini sunmakta zorlanıyor. MSF, Mart 2026'dan bu yana hastanede faaliyet yürütürken, çalışmalarını özellikle doğum servisi, yenidoğan yoğun bakım ünitesi (NICU) ve acil servis üzerinde yoğunlaştırdı.

MSF Proje Tıbbi Koordinatörü Farayi Marume, en büyük risk altındaki grubun anneler ve yenidoğanlar olduğunu belirterek, "Durum özellikle anneler ve yenidoğanlar açısından son derece kritik. Acil obstetrik bakım ve yenidoğan desteğine zamanında erişilemediğinde doğum sırasında ve yaşamın ilk günlerinde ortaya çıkan önlenebilir komplikasyonlar çok yaygın hale geldi." dedi.

MSF'nin verdiği bilgilere göre hastanede işlevsel bir triyaj sistemi bulunmuyor. Elektrik ve su kesintileri yaşanıyor, enfeksiyon kontrol önlemleri yetersiz kalıyor ve eldiven ile maske gibi temel koruyucu malzemelerde ciddi eksiklikler bulunuyor. Servislerde yaşanan aşırı yoğunluk nedeniyle özellikle yenidoğanlar enfeksiyon riskiyle karşı karşıya kalıyor.

MSF, altyapının onarılması, kritik tıbbi ekipman sağlanması, sağlık çalışanlarına uygulamalı eğitim verilmesi ve sevk sisteminin güçlendirilmesi için hastane yönetimi ile yerel sağlık yetkilileriyle birlikte çalışıyor.

Marume, "Hastane ve yerel yetkililerle yakın iş birliği içinde çalışarak sağlık sistemi üzerindeki büyük baskıyı hafifletmeyi ve Alamata Genel Hastanesi'ne bağımlı topluluklar için güvenilir sağlık hizmetlerini yeniden tesis etmeyi hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

MSF, Kuzey Etiyopya'da 2023 yılından bu yana faaliyet gösteriyor. Kuruluş ayrıca Korem Genel Hastanesi'nde anne ve çocuk sağlığı, acil servis ve cerrahi hizmetlerine destek verirken, mobil sağlık ekipleriyle ulaşılması güç bölgelerde temel sağlık hizmetleri sunuyor. Alamata Genel Hastanesi'ndeki desteğin genişletilmesiyle birlikte, çatışmalardan etkilenen yüz binlerce kişinin kritik sağlık hizmetlerine erişiminin artırılması hedefleniyor.