Nerden çıktı bu 'Etki ajanlığı' yasaları?

Son 20 yılda baskıcı yönetimlerin kopyalayıp kendi çıkarlarına uygun biçimde "mükemmelleştirdiği" düzenlemenin çıkış noktası olarak Rusya görülüyor.

DW'nin haberine göre, Türkiye'de kamuoyunda "etki ajanlığı yasası" olarak adlandırılan Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin yasalaşmak üzere bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'na gelmesi bekleniyor. Geçen ay TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilen 23 maddelik bu düzenleme özellikle sivil toplum kuruluşları ve gazetecileri endişelendiriyor.

Mayıs ayında 9. Yargı Paketi'nde yer alan, ancak Gürcistan örneği üzerinden de yoğun tartışmalara yol açan düzenleme daha sonra geri çekilmiş, Ekim ayı ortalarında ise torba yasa kapsamına alınarak AKP tarafından yeniden TBMM başkanlığına sunulmuştu. Gürcistan'da geçen Mayıs ayında yürürlüğe giren ve fonlarının en az yüzde 20'si yurtdışından gelen sivil toplum örgütleri ile medya kuruluşlarının "yabancı bir gücün çıkarlarını gözeten organizasyon" olarak kayıt altına alınmasını şart koşan düzenleme haftalarca kitlesel protesto gösterilerine neden olmuştu.

Türkiye'de de gazeteciler ve sivil toplum üzerinde bir sansür ve baskı aracına dönüşmesinden endişe edilen düzenleme, Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) casusluk konusunda yeni bir suç tanımı yapıyor.

Kanun teklifinde "devletin güvenliği ile iç veya dış siyasal yararları aleyhine yabancı bir devlet veya organizasyonun stratejik çıkarları veya talimatı doğrultusunda suç işleyenlerin üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacağı" belirtiliyor. Eylemin "savaş sırasında veya askeri hareketleri tehlikeye sokacak bir süreçte işlenmiş" olması halinde ise cezanın 8 yıldan 12 yıla kadar çıkarılması öngörülüyor. Suçun kovuşturması ise Adalet Bakanlığının iznine bağlanıyor.

Yakın geçmişte başka ülkelerde de örnekleri görülen bu türdeki yasal düzenlemeler uzmanlara göre otoriter iktidarların, muh