Fon krizinde belirsizlik paniği büyütüyor: Borsa’da 134 hisse tabanı gördü, fonlardan 313 milyar TL çıktı

Ekonomim’in haberine göre Yatırım fonlarında başlayan likidite krizi ve ardından gelen soruşturmaların etkisi piyasaların geneline yayılıyor. Regülatörlerin tasfiye ve likidite sorununa yönelik adımlarına rağmen, yatırımcıların paralarını hangi takvim ve yöntemle geri alacağına ilişkin belirsizlik satışları hızlandırdı.

Borsa İstanbul’da işlem gören 607 hissenin yalnızca 21’i günü pozitif bölgede geçirirken, 134 hisse taban fiyatı gördü. Böylece borsadaki yaklaşık her 4,5 hisseden biri tabana indi. 140 hisse ise açılışta yüzde 5’in üzerinde değer kaybetti.

BIST 100 endeksi gün içinde yüzde 2’nin üzerinde gerileyerek 13 bin puanın altına indi ve Mart 2025’ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Geçen haftayı yüzde 8,18 kayıpla kapatan endekste satışlar yeni haftada da sürdü. Halka arz endeksindeki kayıp gün içinde yüzde 8’i aşarken, finansal kiralama ve faktoring endeksi yüzde 9,6 geriledi.

En düşük riskli fonlardan da kaçış başladı

Kriz yalnızca sorunlu portföy yönetim şirketlerinin fonlarıyla sınırlı kalmadı.

TEFAS verilerine göre para piyasası fonlarından geçen hafta 313 milyar 717,8 milyon TL çıktı. Bu tutar yaklaşık 2,7 milyar dolara karşılık geliyor.

Para piyasası fonları, yatırım fonları arasında en düşük riskli ürünlerden biri olarak kabul ediliyor. Buna rağmen satışların büyük bankaların para piyasası fonlarına da yayılması, krizin yatırımcı güveni üzerindeki etkisini ortaya koydu.

Bir haftada para piyasası fonlarındaki yatırımcı sayısı 54 binden fazla azalırken, bu fonlarda halen 3,96 milyonun üzerinde yatırımcı bulunuyor.

SPK tasfiye için süreyi altı aya çıkardı

SPK geçen hafta toplam büyüklüğü 20 milyar doları aşan 131 fonun tasfiyesine karar vermiş ve işlemlerin tamamlanması için üç aylık süre belirlemişti.

Kurul, dün yaptığı açıklamayla bu süreyi altı aya çıkardı.

SPK’ya yakın kaynaklara göre, hafta sonu boyunca hem Kurul hem de görevlendirilen portföy yönetim şirketleri tasfiye işlemleri üzerinde çalıştı. Ancak sorunlu fonların portföy hesaplamalarının henüz tamamlanamadığı belirtiliyor.

Tasfiye kapsamındaki fonların yoğun olarak yatırım yaptığı bazı hisselerde taban serilerinin devam etmesi de fonların gerçek değerinin ve yatırımcılara yapılacak ödemelerin hesaplanmasını zorlaştırıyor.

Soruşturma genişliyor

Fon piyasasına yönelik adli soruşturma da genişlemeye devam ediyor.

Katılımevim hisselerinde piyasa dolandırıcılığı yapıldığı tespiti üzerine 25 kişi hakkında adli işlem başlatıldı.

Pusula Portföy, Pusula Yatırım, Tera Yatırım, Tera Portföy, Hedef Holding, Hedef Portföy, Bulls Yatırım, Bulls Portföy ve Ufuk Yatırım ile bağlantılı yönetici ve yetkililerin para ve malvarlığı hareketleri donduruldu.

MASAK’tan da soruşturma kapsamındaki yöneticilerin 2024’ten bu yana hesap hareketleri ve yurtdışı para transferlerine ilişkin rapor istendi.

İşlemleri kapalı fonlar yeni belirsizlik oluşturdu

Piyasadaki temel soru işaretlerinden biri de tasfiye kararı verilen 131 fonun dışında, işlemleri durdurulan fonların durumu.

Piyasa uzmanları, fonların işleme kapatılmasının ilk aşamada panik satışlarını önlemek amacı taşıyabileceğini, ancak parasına ulaşamayan yatırımcı açısından belirsizliği artırdığını belirtiyor.

Uzmanlara göre güvenin yeniden sağlanabilmesi için yatırımcıların ne zaman ve hangi yöntemle ödeme alacağının netleştirilmesi ve krizin Borsa İstanbul’daki diğer şirketlere yayılmasını önleyecek adımlar atılması gerekiyor.

18 hissedeki taban serisi BIST 100’ü ne kadar aşağı çekebilir?

Marbaş Menkul Değerler, fon krizinin başlamasından bu yana taban serisi yaşayan 18 hissenin BIST 100 üzerindeki olası etkisini hesapladı.

Bu 18 hissenin endeksteki toplam ağırlığı yüzde 9,19. Bunun 4,02 puanlık bölümünü tek başına Destek Finans Faktoring oluşturuyor.

Marbaş’ın, BIST 100’deki diğer hisselerin fiyatlarının değişmediği ve söz konusu 18 hissenin 10 iş günü daha taban olduğu varsayımına dayanan senaryosunda, endeks üzerindeki toplam negatif etki 795 puana ulaşıyor.

Böyle bir senaryoda BIST 100, 13 bin 284 puandan 12 bin 489 puana geriliyor. Bu da yalnızca söz konusu hisselerden kaynaklanan yaklaşık yüzde 6’lık bir düşüş anlamına geliyor.

Ancak hisselerin fiyatları düştükçe endeksteki ağırlıkları da azalacağı için günlük negatif etki giderek küçülüyor. İlk gün yaklaşık 122 puan olan baskının beşinci gün 80, onuncu gün ise 47 puana gerilemesi hesaplanıyor.

Toplam etkinin yüzde 44’ü tek başına Destek Finans Faktoring’den geliyor. Destek Finans Faktoring, Katılımevim, Işıklar Enerji Yatırım Holding, Ral Yatırım Holding ve Kuyaş birlikte hesaplanan negatif etkinin yaklaşık yüzde 85’ini oluşturuyor.

131 fon için ortak havuz formülü masada

Krizin nasıl çözüleceğine ilişkin yeni seçenekler de değerlendiriliyor.

Bloomberg’in bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre ekonomi yönetimi, tasfiye kararı verilen 131 fonun varlıklarının ortak bir havuzda toplanması seçeneğini değerlendiriyor.

Planın henüz başlangıç aşamasında olduğu ve havuzun hangi kurum tarafından yönetileceğinin netleşmediği belirtiliyor. Oluşturulacak havuzun, fonlardan çıkmak isteyen yatırımcılara yapılacak ödemelerin yönetilmesinde kullanılması gündemde.

Aynı çalışma kapsamında, nitelikli yatırımcı sayılmak için gereken mevcut 10 milyon TL’lik finansal varlık sınırının yeniden yükseltilmesi de değerlendiriliyor.

Kaynaklara göre ise 131 fonun varlıklarının tek havuzda toplanabilmesi için SPK mevzuatında değişiklik yapılması gerekebilir.