Fon soygununun ağır faturası: AKP’nin oyu eriyor, ekonomideki kayıp trilyonlara vardı

Fon skandalının neden olduğu fırtına iktidarı vurdu. Ortaya çıkışından bu yana skandalda her yeni gelişme AKP’ye uzanırken tabandaki öfke derinleşiyor.

BirGün’deki habere göre; iktidara yakın olduğu bilinen GENAR Araştırma sahibi İhsan Aktaş, “Fon krizinden sonra yaptığımız yoklamada, AK Parti’nin oylarının yüzde 3 oranında düşmüş olduğunu tespit ettik” dedi.

Fon krizinden haberdar olanların oranının yaklaşık yüzde 60 civarında olduğunu kaydeden Aktaş, “Cumhur İttifakı seçmenin yaklaşık yüzde 20’sinin oy verme davranışının krizden etkilenebileceği görülmüştür” ifadelerini kullandı. Aktay, oy verme davranışında kararsızların arttığını da kaydetti. Skandalın neden olduğu krizin büyüklüğü yandaşları tedirgin ederken ekonomideki domino etkisi hız kesmedi.

KAN KAYBI DURMUYOR

Yatırım fonlarında organize yapılan vurgunun ardından başlayan tasfiye süreci Borsa İstanbul’da yeni bir krize dönüştü. Peş peşe alınan kararlar ve fon portföylerindeki hisselerde yaşanan sert satışlar piyasadaki baskıyı artırırken endekslerde yılın en kötü seviyeleri görülüyor.

Fon soruşturmasının kapsamı sermaye piyasalarının üst yönetimine de uzandı. Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Ergun, 31 Ekim’de “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” ve “rüşvet” suçlamaları kapsamında gözaltına alınırken Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı’nın da soruşturma kapsamında ifadesi alındı. Arıncı hakkında adli kontrol kararı verildi.

Buna karşın siyasi sorumluluğa ilişkin tartışmalar ve ekonomik yıkımın gerçek boyutu henüz netleşmedi. Sistemden kazanç sağladığı ileri sürülen siyasi isimler ile fahiş kazanç elde edenlerin gönüllü iade hesaplarına yatırdığı tutarlar kamuoyuyla ayrıntılı ve şeffaf biçimde paylaşılmıyor.

15 Eylül’de Pusula Portföy’ün bazı fonlardaki ödeme yükümlülüklerini yerine getirememesiyle patlak veren fon vurgununun ardından, 16 Eylül’den bu yana Borsa İstanbul’daki kan kaybı durdurulamıyor. Fonlarda parası kalan yatırımcılara vadedilen avans ödemeleri de beklentinin çok altında kaldı. Fonların tasfiyesi kapsamında portföylerde bulunan hisselerin hızla satılması, zaten satış baskısı altında bulunan Borsa İstanbul’da düşüşü derinleştirdi.

BIST 100 endeksi Ekim ayını yüzde 9,94 düşüşle 10 bin 759,56 puandan tamamladı. Kriz öncesindeki 15 Eylül ile 30 Ekim kapanışı karşılaştırıldığında ise endeksteki kayıp yüzde 22,55’e ulaştı. BIST 100, böylece yedi haftayı art arda düşüşle kapattı.

Satışlar yalnızca ana endeksle sınırlı kalmadı. Tasfiye edilen ya da tasfiye süreci devam eden fonların portföylerinde yoğun olarak yer alan hisseleri barındıran BIST Halka Arz Endeksi, Ekim ayında yüzde 38,93 değer kaybetti. 15 Eylül’den Ekim sonuna kadar endeksteki gerileme ise yaklaşık yüzde 70’e ulaştı. Fintables verilerine göre 30 Ekim kapanışında BIST Halka Arz Endeksi’nin toplam piyasa değeri yaklaşık 542,3 milyar liraya kadar geriledi.

6,4 TRİLYON LİRALIK KÜÇÜLME

Endeksteki gerilemenin yanı sıra şirketlerin piyasa değerlerindeki kayıp da hızlandı. Ekonomim’in piyasa verilerinden yaptığı hesaplamaya göre Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin toplam piyasa değeri 15 Eylül’de 20,03 trilyon lirayken 30 Ekim kapanışında 13,63 trilyon liraya geriledi. Buna göre fon krizinin hemen öncesinden Ekim sonuna kadar borsadaki şirketlerin toplam piyasa değerinde yaklaşık 6,4 trilyon liralık küçülme yaşandı.

Kayıp, BIST 100 şirketlerinde de ağırlaştı. Aynı dönemde endeks kapsamındaki şirketlerin toplam piyasa değeri yaklaşık 2,9 trilyon lira azalarak piyasa değeri 10,63 trilyon liraya indi. BIST 30 şirketlerinde ise piyasa değerindeki gerileme yaklaşık 2,2 trilyon lirayı buldu ve toplam değer 7,73 trilyon liraya düştü.

DEĞER KAYBNDA REKOR

Ekim ayında borsada işlem gören 628 hissenin yalnızca 68’i ayı pozitif tamamladı. Başka bir ifadeyle hisselerin yaklaşık yüzde 89’u Ekim ayını kayıpla kapattı.

Tasfiye sürecine alınan yatırım fonlarının portföylerinde yoğun şekilde yer alan şirket hisselerinde 15 Eylül’den bu yana değer kaybı yüzde 97’ye dayandı. En yüksek kayıplar son bir buçuk ayda yüzde 96,53 ile Özata Denizcilik, Destek Finans Faktoring ve Işıklar Enerji Yatırım Holding’te gerçekleşti.

TURPUN BÜYÜKLERİ NEREDE?

Tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı ve Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu, fon vurgunu soruşturmasına ilişkin açıklama yaptı. Soruşturmanın 40’ıncı gününde iktidar partisinin üst düzey yöneticileri ve bürokratlarının da dosyada yer aldığını söyleyen İmamoğlu, “Büyük turp siyasi ayaktır” dedi. İmamoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, soruşturmanın siyasi bağlantılarının ortaya çıkarılmadığını söyledi. İktidar partisine mensup çok sayıda yönetici, seçilmiş görevli ve atanmış bürokratın söz konusu işlemlerin içinde olduğunu belirten İmamoğlu, “Turpun büyükleri nerede?” diye sordu. İmamoğlu’nun paylaşımında şu ifadeler yer aldı: Bu, garabet başkanlık rejiminin organize vurgunudur. Kamu – özel iş birliğinin dünyada eşi benzeri olmayan en berbat örneğidir. Tarihi bir utançtır. Soruşturma 180 derece zıt kararlarla tel tel dökülüyor:

• 1 ay önce kaldırılan tedbirler, ortada değişen hiçbir şey yokken geri geliyor.

• Bağlantılı siyasilere aynı gün konup kaldırılan tedbirler var.

• Fon yöneticileri ve birkaç memur medyanın önüne atılıyor, rejim ve siyaset ise korunuyor.

• Herkesin aklındaki soru şu: Birilerine temizlik fırsatı mı yaratılıyor?