Fon vurgununda çarpıcı liste: Erdoğan’ın atadığı hangi isimler tutuklandı?

Cumhuriyet'ten Merve Kılıç'ın haberine göre, Türkiye’nin gündemindeki fon vurgunu soruşturmasında tutuklanan üst düzey isimlerin geçmiş atamaları dikkat çekti. Eski bakanlar, Merkez Bankası yöneticileri ve finans bürokratlarından bazılarının kamu görevlerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla getirildiği belirlendi.

Resmî Gazete’de yayımlanan atama kararları, soruşturmada adı geçen isimlerin devletin ekonomi ve denetim kurumlarındaki görev geçmişini ortaya koydu. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in 9 Kasım’da açıkladığı son bilançoya göre dosyada 464 şüpheli bulunuyor, 120 kişi ise tutuklu.

SORUŞTURMA DEVLETİN DENETİM KURUMLARINA UZANDI

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının sermaye piyasalarındaki olağan dışı fon ve hisse işlemlerine ilişkin başlattığı soruşturma, finans sektörünün önde gelen isimlerinden eski bakanlara ve üst düzey kamu görevlilerine kadar genişledi. Süreçte Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve kamu bağlantılı finans kuruluşlarında görev yapmış isimler hakkında adli işlemler gerçekleştirildi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek de soruşturmanın yalnızca piyasa aktörleriyle sınırlı kalmadığını açıkladı. Gürlek, para hareketleri ve mali bağlantıların incelendiğini, denetim mekanizmalarına kadar uzanan ilişkilerin araştırıldığını belirtti.

İLK TUTUKLAMALARIN ARDINDAN ATAMA KARARLARI GÜNDEME GELDİ

Fon krizinin kamuoyunun gündemine taşınmasından önce İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, bazı fon ve hisselerdeki olağan dışı işlemler nedeniyle SPK’dan bilgi ve belge talep etti. Kurul, 17 Eylül’de bazı yatırım fonlarının tasfiyesine karar verdi.

Bu karardan sekiz gün sonra, 25 Eylül’de eski Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci tutuklandı. Kilimci’nin söz konusu göreve atanmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan imzalı kararın 13 Mayıs tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığı kaydedildi.

ESKİ BAKAN YARDIMCISINI ERDOĞAN ATAMIŞTI

Soruşturmanın ekim ayındaki önemli gelişmelerinden biri, eski Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Mustafa Aksu’nun tutuklanması oldu. Aksu, 12 Ekim’de İstanbul 5. Sulh Ceza Hâkimliğince tutuklandı.

Eski bakan yardımcısının göreve getirilmesine ilişkin karar, 9 Ağustos 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Atama kararı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyordu.

MERKEZ BANKASINDAN TÜRKİYE SİGORTA’YA UZANAN KARİYER

Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik’in eski Genel Müdürü Taha Çakmak da 24 Ekim’de tutuklanan isimler arasında yer aldı. Çakmak’ın geçmişte Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı görevine atanmış olması dikkat çekti.

Erdoğan imzasını taşıyan 14 Ekim 2021 tarihli Resmî Gazete kararıyla Merkez Bankası Başkan Yardımcılığına getirilen Çakmak, 3 Ağustos 2023’te iki sigorta şirketinin genel müdürlüğünü üstlendi. Türkiye Sigorta, 15 Ekim 2026 itibarıyla görevinden istifa ettiğini Kamuyu Aydınlatma Platformuna bildirdi.

ERDOĞAN’IN ESKİ BAŞDANIŞMANI DA TUTUKLANDI

Eski AKP Ankara Milletvekili Ertan Aydın da soruşturmada tutuklanan siyasi isimlerden biri oldu. Aydın hakkında önce adli kontrol kararı verildi, ancak savcılığın itirazının ardından yeniden gözaltına alınarak tutuklandı.

TBMM’deki resmî özgeçmişine göre Aydın, 2012 yılında dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyasi işlerden sorumlu başdanışmanı olarak göreve başlamıştı. Eski milletvekilinin başdanışmanlık geçmişi, soruşturmanın siyaset dünyasına uzanan bağlantıları arasında yer aldı.

FATMA BETÜL SAYAN KAYA’NIN ATAMA TEZKERESİ

Eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya, 5 Kasım’da tutuklandı. Kaya’nın geçmişte bakanlığa atanmasına ilişkin işlem de Resmî Gazete kayıtlarında yer aldı.

Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım’ın önerisi üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yapılan atama, 24 Mayıs 2016 tarihli mükerrer Resmî Gazete’de yayımlandı. TBMM Genel Kurulu tutanaklarına da giren tezkerede Kaya’nın adı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak bulunuyordu.

SPK’DA AYNI GÜN ATANDILAR, FARKLI ADLİ KARARLAR ÇIKTI

Fon vurgunu soruşturmasında SPK’nın eski Başkanvekili Enver Usca hakkında da tutuklama kararı verildi. Rüşvet suçlamasıyla tutuklanan Usca, 31 Ekim 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Erdoğan imzalı kararla göreve atanmıştı.

Aynı gün SPK Kurul üyeliğine getirilen Bülent Murat Haholu ise soruşturma kapsamında savcılıkta ifade verdikten sonra serbest bırakıldı. Böylece aynı tarihte atanan iki isim hakkında farklı adli kararlar verilmiş oldu.

Eski SPK daire başkanı Ercan Urkan ile BDDK Uygulama IV Daire Başkanı Mustafa Alper Taş da rüşvet suçlaması kapsamında tutuklandı. Eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.

ESKİ DEVLET DENETLEME KURULU BAŞKANI YENİDEN GÖZALTINA ALINDI

Soruşturmada eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı’nın yeniden gözaltına alınması da dikkat çekti. Arıncı, Takasbank’a geçmeden önce Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu (DDK) Başkanı olarak görev yapmıştı.

Erdoğan’ın 9 Haziran 2023’te yayımlanan kararıyla DDK Başkanlığına yeniden atanan Arıncı, Haziran 2024’te Takasbank Yönetim Kurulunun kararıyla genel müdürlüğe getirildi. Arıncı hakkındaki yeni gözaltı işlemi, soruşturmanın denetim ve finans kuruluşlarında geçmişte üst düzey görev üstlenen isimlere uzandığını gösterdi.

BDDK’NIN ÜST KADEMESİNDE DE TUTUKLAMALAR

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunda görev yapmış isimler de soruşturma kapsamına alındı. BDDK daire başkanlarından Bilal Soysal hakkında tutuklama kararı verilirken, Başkan Yardımcısı Muhammet Erişen de gözaltına alınanlar arasında yer aldı.

Muhammet Erişen ile Adil Katılım Bankası Genel Müdürü Murat Yönaç, 9 Kasım’da sevk edildikleri sulh ceza hâkimliğince tutuklandı. Erişen’in BDDK’daki başkan yardımcılığı geçmişi 2019 yılına uzanırken, eski BDDK Başkan Yardımcısı Yönaç 18 Mart 2025’te Adil Katılım Bankası’nın genel müdürlüğünü üstlenmişti.

GÜRLEK AÇIKLADI: 464 ŞÜPHELİ, 120 TUTUKLU

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 9 Kasım’da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yaptığı açıklamada fon vurgunu soruşturmasının güncel bilançosunu paylaştı. Gürlek, 464 şüpheliden 120’sinin tutuklu olduğunu, 262 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandığını bildirdi.

Bakanın verdiği bilgilere göre firari 40 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Ayrıca 386 gerçek kişi ve 116 tüzel kişinin mal varlıklarına tedbir, banka hesaplarına bloke uygulandı.

31,5 MİLYAR LİRALIK VARLIK İADE EDİLDİ

Soruşturmanın mali boyutuna ilişkin açıklama yapan Gürlek, yaklaşık 31,5 milyar lira değerindeki para, taşınmaz ve hisse senedinin TMSF bünyesindeki gönüllü iade hesabına aktarıldığını söyledi. Bu tutar, toplam zarar veya suçtan elde edilen kazancın kesinleşmiş miktarı olarak açıklanmadı.

Tasfiye süreci tamamlanan fonlarda vatandaşlara ödeme yapıldığını belirten Bakan, diğer fonlarda da çalışmaların sürdüğünü aktardı. Gönüllü iade işlemlerinin tek başına hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmadığını vurguladı.

ATAMA KARARLARI İLE SUÇLAMALAR AYRI DEĞERLENDİRİLİYOR

Tutuklanan bazı isimlerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla kamu görevlerine atanmış olması, geçmişteki atama süreçlerini yeniden gündeme taşıdı. Ancak söz konusu atama kararları, Cumhurbaşkanının soruşturma konusu işlemlere katıldığı veya iddia edilen suçlardan haberdar olduğu anlamına gelmiyor.

Fon vurgunu soruşturmasında adı geçen isimlerin hukuki durumları, haklarında toplanan delillere ve yargı kararlarına göre ayrı ayrı değerlendiriliyor. Tutuklama kararları kesinleşmiş mahkûmiyet anlamı taşımıyor.