İran'da devam eden protestolarda can kayıpları yaşandı

İran'da günlerdir devam eden protestolarda bir güvenlik gücü mensubunun öldürüldüğü bildirildi.

İran devlet televizyonu, eylemlerde ölen kişinin gösterileri bastırmakla görevlendirilen paramiliter Besic milislerine mensup 21 yaşındaki Amirhossam Khodayari Fard olduğunu duyurdu. DevrimMuhafızları da, milis güçlerinden 13 kişinin yaralandığını açıkladı.

Diğer yandan İran basını ülkenin güneybatısında iki göstericinin öldüğünü aktardı. Can kaybı açıklamasından önce Hengaw adlı insan hakları örgütü, Fars eyaletinde güvenlik güçlerinin protestoculara gerçek mermiyle ateş açtığını bildirmişti.

İran'daki insan hakları ihlallerini izleyen haber ajansı HRANA da, çok sayıda kentte güvenlik güçlerinin sayısının artırıldığını, bazı bölgelerde gözaltılar, silahlı müdahaleler ve çatışmalar yaşandığını bildirdi.

Başkent Tahran'ın çeşitli bölgelerinde görgü tanıkları, küçük grupları dağıtmak için güvenlik güçlerinin biber gazı ve tazyikli su kullandığını belirtirken diğer kentlerden de benzer haberler geldi.

Bu arada İran devlet medyası protestolar sırasında gözaltına alınan öğrencilerin daha sonra salıverildiğini duyurdu.

Hükümet sözcüsünden "diyalog" açıklaması

İran'ın ulusal para birimi riyalin, dolar karşısında rekor bir düşüş yaşaması ve enflasyonun Aralık ayında yüzde 42,5'e ulaşmasının ardından Pazar günü halk, başkent Tahran'da sokağa çıkmıştı. Tüccarlar, esnaf ve öğrenciler günlerdir eylemleri sürdürürken büyük çarşılar hükümete tepki olarak kepenk indirdi.

Yaşananların ardından hükümet dün, soğuk havayı gerekçe göstererek ülke genelinde tatil ilan etti.

Hükümet sözcüsü Fatemeh Mohajerani, bugün yaptığı açıklamada, yetkililerin sendika ve esnaf temsilcileriyle doğrudan bir diyalog yürüteceğini söyledi, ancak ayrıntı vermekten kaçındı.
Başkent Tahran'da protesto amacıyla kepenk indiren dükkanlarBaşkent Tahran'da protesto amacıyla kepenk indiren dükkanlar

Geçen yıl bin 500 kişi idam edildi

İran ekonomisi, ABD ve diğer Batı ülkelerinin Tahran'ın nükleer programına cevaben uyguladığı yaptırımlar nedeniyle yıllardır baskı altında. Haziran ayında İsrail'le yükselen gerilim, 12 gün süren bir savaşa evrilmiş bu da İran ekonomisinin daha da dibe vurmasına neden olmuştu.

Eylemlerde giderek kötüleşen ekonominin yanı sıra, rejim karşıtlığı da öne çıkıyor. Protestolarda yer yer İslami rejim karşıtı ve monarşi yanlısı sloganlar atıldığı bildirildi.

Gösteriler sürerken bugün yaptığı açıklamada Norveç merkezli İran İnsan Hakları (IHR) örgütü, rejimin geçen yıl en az bin 500 kişiyi idam ettiğini bildirdi. Örgüt bu durumu, idam cezasını  uygulanmasında "benzeri görülmemiş bir artış" olarak nitelendirdi.

Özellikle 12 gün savaşı sonrası rejim, çok sayıda kişiyi "İsrail ajanı" olmakla suçlayarak idam etmişti.