“Kaba kuvvet” çağına geçiş: Orta güçler ve Avrupa yeni yol arıyor

Davos’ta konuşan Kanada Başbakanı Mark Carney, “Hoş bir kurgunun sonu ve sert bir gerçekliğin başlangıcındayız” diyerek, büyük güçlerin artık sınır ve kural tanımadığını söyledi. Eski düzenin geri gelmeyeceğini belirten Carney, orta güçlerin tek başına hareket edemeyeceğini ve yeni dönemde ancak birlikte hareket ederek egemenliklerini koruyabileceklerini ifade etti. “Masada olmazsak menüde oluruz” diyen Carney, orta güçlerin hegemonlarla yalnız başına müzakere ettiğinde zayıf konuma düştüğünü vurguladı.

Carney’e göre orta güçler önünde iki seçenek bulunuyor: Büyük güçlerin lütfunu kazanmak için birbiriyle rekabet etmek ya da birleşerek etkili bir üçüncü yol oluşturmak. Kanada’nın bu yaklaşımı “değer temelli gerçekçilik” olarak tanımladığını söyleyen Carney, insan hakları, egemenlik ve toprak bütünlüğü gibi ilkelerden vazgeçmeden stratejik özerklik inşa edeceklerini belirtti.

Avrupa Parlamentosu’nda konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de benzer bir tablo çizdi. Von der Leyen, uluslararası düzenin geçici bir sarsıntı değil, kalıcı bir dönüşüm yaşadığını belirterek Avrupa’nın geleneksel ihtiyatlı yaklaşımını terk etmesi gerektiğini söyledi. “Hoşumuza gitmese de ekonomik, askeri, teknolojik ve jeopolitik olarak kaba kuvvetin belirleyici olduğu bir dünyada yaşıyoruz” dedi.

Von der Leyen, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı, Orta Doğu ve Hint-Pasifik’te artan gerilimler ile Grönland etrafında yükselen tansiyonun bu dönüşümün somut göstergeleri olduğunu vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’ya yönelik tarife tehditlerini eleştiren von der Leyen, müttefikler arasındaki gerilimin Batı’nın ortak rakiplerini güçlendireceği uyarısında bulundu.

Grönland konusunda Danimarka’ya açık destek veren von der Leyen, Arktik güvenliğinin NATO çerçevesinde ortak bir sorumluluk olduğunu söyledi. Avrupa’nın diyalog ve çözümden yana olduğunu ancak gerektiğinde birlik, hız ve kararlılıkla hareket etmeye hazır olduğunu ifade etti.

Carney ve von der Leyen’in açıklamaları, özellikle Avrupa ve Atlantik hattındaki orta güçlerin yeni küresel düzende nasıl konumlanacağına dair arayışların hızlandığını gösteriyor. Her iki lider de eski düzenin geri dönmeyeceği konusunda net bir tutum sergilerken, çözümün tek başına hareket etmekte değil; değerler temelinde iş birliği ve kolektif güç oluşturmada yattığı mesajını veriyor.