Komşu ile Ege'de Navtex krizi çıktı!

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Mitsotakis arasında Şubat ayı ortasında planlanan görüşme öncesinde Ege'de sular ısınıyor.

Yunanistan'ın Ege'de kara sularını 12 mile çıkarma tehdidine Türkiye yayınladığı uzun süreli seyir duyurularıyla (Navtex) yanıt verdi. Türkiye'nin Ege'de 2027 sonuna kadar iki yıl süreli Navtex'ler yayınladığı yönünde haberler geçen hafta Yunan basınında geniş yer bulmuş, Türkiye'nin Ege'de baskıyı artırma taktiği izlediği yorumlarına yol açmıştı.

MSB'den "süresiz" açıklaması

Milli Savunma Bakanlığından (MSB) bugün yapılan açıklama ise tansiyonu daha da yükseltti. Açıklamada yayınlanan Navtexlerin iki yıllık değil, süresiz olduğuna vurgu yapıldı.

Haftalık basın bilgilendirme toplantısında konuşan MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, "Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki uluslararası hukuka aykırı faaliyetlerine ilişkin teknik itiraz niteliğindeki seyir duyurularımız, Yunan basınında iddia edildiği gibi 2 yıllık olmayıp, süresiz olarak yayımlanmıştır" dedi.

Aktürk, "Yayımladığımız Navtex'ler ile seyir emniyetini göz önüne alarak Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığını kapsayan seyir duyuruları ile deniz yetki alanları içerisinde kalan tüm araştırma faaliyetlerinin ülkemiz ile koordine edilmesi gerektiğini, Gayri Askeri Statüdeki Adaların (GASA) karasularını da içeren sahalarda seyir emniyetini tehlikeye düşürebilecek askeri faaliyetlerin gerçekleştirilmesinin uluslararası antlaşmalara aykırı olduğunu vurguluyoruz. Türk Silahlı Kuvvetlerimiz, ülkemizin deniz yetki alanlarından kaynaklanan hak ve menfaatlerini yok sayan, tek taraflı faaliyet ve girişimleri uluslararası hukuk çerçevesinde etkisiz kılmaya devam edecektir" diye konuştu.

Navtex'ler diplomatik mesaj aracı

İngilizce Navigational Telex'in kısaltması olan Navtex, aslında denizcilere seyir güvenliği, hava raporları, arama-kurtarma ve çalışma sahaları gibi kritik bilgileri orta frekansta otomatik olarak ileten uluslararası, yazılı bir haberleşme sistemi.

Ancak Türkiye ile Yunanistan arasında Ege'de yaşanan gerginliklerde bir diplomatik mesaj aracı olarak da kullanılıyor. Yunan basınında heyecan yaratan son Navtex'lerin İzmir'den yayınlanan 0060/26 numaralı ve Antalya'dan yayınlanan 0880/25 numaralı duyurular olduğu belirtiliyor.

Ancak Türkiye daha önce de içerik olarak benzer mesajlar yayınlamış, örneğin 17.09.2025 tarihli iki yıllık Navtex'te Ege'de bulunan 23 Yunan adasının adı sayılarak bu adaların "1914 Altı Büyük Devlet Kararı, 1923 Lozan Barış Antlaşması ve 1947 Paris Barış Antlaşması gereğince daimi gayri askeri statüde bulunduğu, bu nedenle belirtilen adaların karasularında askerî faaliyet icra edilmemesi gerektiği bildirilmişti.

Türkiye'nin yayınladığı Navtex'lerde ayrıca Türk karasularında gerçekleştirilecek her türlü araştırma faaliyetlerinin Türk makamlarıyla koordine edilmesine de vurgu yapılıyor.

"Türkiye Ege'nin doğu yarısını yetki alanı ilan etti"

Türkiye'nin gayri askerî statüde saydığı adalar; Taşoz, Bozbaba, İpsara, Semadirek, Limni, Midilli, Sakız, Ahikerya, Sisam, İstanbulya, Rodos, Herhe, Kerpe, Çoban, İleki, İncirli, Kelemez, İleriye, Batnoz, Lipso, Sömbeki, İstanköy ve Kızılhisar (Meis).

Türkiye'nin saydığı adaların coğrafî konumu ve Navtex'in süresinin alışılmıştan çok daha uzun olması, Yunanistan'da Ankara'nın yeni taktiği olarak değerlendiriliyor. Yunan basınına konuşan analistler, Türkiye'nin Ege'yi yaklaşık olarak ikiye bölen 25'inci meridyenin doğusundaki alanın tümünde hakimiyet algısı yaratmaya ve uzun süreli Navtex'lerle bu algıyı uluslararası alanda yerleştirmeye çalıştığı değerlendirmesinde bulunuyor.

Türkiye'nin kalıcı baskı kurarak Yunan hükümetini savunma durumunda bırakmayı hedeflediği de kaydediliyor.

Yunan analistler, uzun süreli Navtex'lerin Türkiye'nin Ege'de kalıcı bir varlık kurma ve bir "oldu-bitti" durumu yaratma niyetini gösterdiği görüşünde.

Yunanistan'ın 12 mil tehdidi sonrasına denk geldi

Türkiye'nin Navtex adımı, Yunanistan'ın karasularını 12 mile çıkarma tehdidini yeniden gündeme getirdiği bir döneme denk geldi.

Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, 16 Ocak'ta parlamentoda yaptığı konuşmada Ege Denizi'nde oluşturulacak deniz parklarının, karasularını 12 mile genişletme stratejisinin bir parçası olduğunu söylemiş, "Artık egemenliğimizi pekiştiren ve yetki alanları üzerindeki her türlü iddiayı etkisiz hale getiren deniz parklarımız var" demişti.

İyon Denizi'ndeki kara sularını 6'dan 12 mile çıkartan Yunanistan, Ege'de de kara sularını genişletmek istiyor. Ancak TBMM'de 1995 yılında oybirliği ile kabul edilen ve "Casus belli kararı" olarak adlandırılan bildiriyle Türkiye, Atina'nın bu yönde atacağı adımı savaş sebebi sayacağını ilan etmişti.