MB'nin hesapları şimdiden şaştı: 2027 ve 2028 enflasyon tahminleri yükseltildi, rezervler eriyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, İstanbul’da düzenlenen Enflasyon Raporu 2026-IV Bilgilendirme Toplantısı’nda ekonominin mevcut durumuna ve gelecek döneme ilişkin beklentilere dair açıklamalarda bulundu.

Toplantının en dikkat çekici başlıkları enflasyon tahminlerindeki yukarı yönlü revizyon, rezervlerdeki gerileme ve kredi piyasasında alınan yeni önlemler oldu.

ENFLASYON TAHMİNLERİ BİR KEZ DAHA YÜKSELTİLDİ

Merkez Bankası, yılın son Enflasyon Raporu’nda gelecek yıllara ilişkin enflasyon beklentilerini yeniden yukarı çekti.

Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 28’den yüzde 29,5’e yükseltildiğini açıkladı. Daha önce yüzde 15 olarak belirlenen 2027 tahmini yüzde 21’e, 2028 yılı için öngörülen yüzde 9’luk oran ise yüzde 13,5’e çıkarıldı.

TCMB, 2029 yılı sonunda enflasyonun yüzde 9 seviyesine gerilemesini, orta vadede ise yüzde 5’lik hedefte istikrar kazanmasını öngörüyor.

Yeni tahminler şöyle:

2026: Yüzde 28’den yüzde 29,5’e

2027: Yüzde 15’ten yüzde 21’e

2028: Yüzde 9’dan yüzde 13,5’e

2029: Yüzde 9

Tahminlerdeki değişiklikte enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi, gıda fiyatları, enflasyon beklentilerindeki sınırlı iyileşme ve savaş kaynaklı maliyet baskılarının etkili olduğu belirtildi.

MERKEZ BANKASI REZERVLERİNDE 49 MİLYAR DOLARLIK ERİME

Karahan’ın açıklamalarında öne çıkan bir diğer başlık ise Merkez Bankası rezervlerindeki düşüş oldu.

27 Şubat 2026’da 210 milyar dolar seviyesinde bulunan brüt rezervler, 6 Kasım itibarıyla 161 milyar dolara geriledi. Böylece yaklaşık sekiz aylık dönemde rezervlerde 49 milyar dolarlık azalma yaşandı.

Karahan, bu düşüşün 28 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandığını söyledi.

Aynı dönemde swap hariç net rezervlerin de 50,4 milyar dolar azalarak 28 milyar dolar seviyesine indiği açıklandı.

Merkez Bankası Başkanı, rezervler ve ülke risk primi üzerinde jeopolitik gelişmelerin ve uluslararası finans piyasalarındaki hareketliliğin etkili olduğunu ifade etti.

FON PİYASASINDAKİ GELİŞMELER İÇİN BANKACILIK ÖNLEMLERİ

Karahan, son dönemde yatırım fonu piyasasında yaşanan gelişmelerin finansal sistemin diğer alanlarına yayılmasını önlemek amacıyla çeşitli tedbirler aldıklarını açıkladı.

Bu kapsamda bankaların likidite yönetiminde daha fazla esneklik sağlandığını, TLREF piyasasındaki oynaklığı azaltmak için doğrudan alım miktarının artırıldığını bildirdi.

Özel sektör tahvillerinin itfası amacıyla kullandırılan kredilerin de kredi büyüme sınırlarından muaf tutulduğunu belirtti.

Karahan ayrıca yatırım fonlarından çıkan paranın büyük ölçüde banka mevduatlarına yöneldiğini söyledi. Bu geçişin Türk lirası mevduatlarının toplam içindeki payında belirgin bir bozulmaya yol açmadığını ifade etti.

KREDİ BÜYÜME SINIRLARI YUKARI ÇEKİLDİ

Merkez Bankası, kredi piyasasındaki gelişmeler doğrultusunda bazı kredi türlerine uygulanan büyüme sınırlarını da artırdı.

11 Kasım'da yapılan düzenlemeyle sekiz haftalık büyüme sınırları şu şekilde değiştirildi:

İhtiyaç ve taşıt kredilerinde yüzde 3’ten yüzde 3,5’e,

KOBİ kredilerinde yüzde 5’ten yüzde 5,5’e,

KOBİ dışındaki işletmelerin TL kredilerinde yüzde 2’den yüzde 2,5’e yükseltildi.

Karahan, kredi piyasasında son dönemde görülen ılımlı seyir ve bankaların aktif kalitesine ilişkin risklerin bu kararlarda etkili olduğunu belirtti.

TOPLAM KREDİ BÜYÜMESİ YÜZDE 35’TEN YÜZDE 20’YE GERİLEDİ

Merkez Bankası verilerine göre toplam kredi büyümesi yılın ikinci yarısında belirgin şekilde yavaşladı.

Şubat ayı sonunda yüzde 35 seviyesinde bulunan toplam kredi büyümesi, son dönemde yüzde 20 civarına geriledi.

Türk lirası ticari kredilerde büyüme yüzde 34 olarak gerçekleşirken, bireysel kredi büyümesi yüzde 15’e düştü. Kur etkisinden arındırılmış yabancı para kredi büyümesi ise yüzde 9 oldu.

Karahan, yavaşlamada sıkı para politikası ve kredi büyüme sınırlarının etkili olduğunu söyledi.

KREDİ KARTI VE İHTİYAÇ KREDİLERİNDE TAKİPTEKİ ALACAK UYARISI

Bankacılık sektöründeki sorunlu kredilere de değinen Karahan, toplam takipteki alacak oranının kademeli olarak yükseldiğini ancak tarihsel ortalamalara yakın seviyelerde bulunduğunu belirtti.

Ticari kredilerde takipteki alacak oranının geçmiş dönem ortalamalarının altında kaldığını ifade eden Karahan, bireysel kredilerde ise daha farklı bir görünüm bulunduğunu söyledi.

Özellikle ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartlarında takipteki alacak oranlarının tarihsel ortalamaların üzerine çıktığını açıklayan Karahan, bu alandaki gelişmelerin yakından izlendiğini bildirdi.

POLİTİKA FAİZİ YÜZDE 36’YA İNDİRİLDİ

Para politikasındaki son gelişmeleri de değerlendiren Karahan, ekim ayında gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizinin 100 baz puan indirilerek yüzde 36’ya çekildiğini hatırlattı.

Ağustos ayındaki fonlama değişikliğiyle birlikte Merkez Bankası’nın ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin toplam 400 baz puan gerilediğini belirten Karahan, bu düşüşün mevduat ve kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdığını söyledi.

EKİM ENFLASYONU YÜZDE 29,8’E ULAŞTI: ENERJİDE ARTIŞ YÜZDE 51,4

Ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 29,8 olarak gerçekleşti.

Karahan, mayıs ayından itibaren yeniden başlayan enflasyondaki düşüşün son dönemde enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle yavaşladığını belirtti.

Ekim ayında enerji dışındaki ana harcama gruplarında yıllık enflasyonun gerilediğini, ancak enerji fiyatlarının diğer kalemlerden ayrıştığını söyledi.

Enerji grubunda yıllık enflasyonun yüzde 51,4’e yükseldiğini açıklayan Karahan, akaryakıt, doğal gaz, tüp gaz ve kömür fiyatlarındaki artışlara dikkat çekti.

Şubat ayından bu yana enerji fiyatlarının yüzde 43 arttığını belirten Karahan, aynı dönemde enflasyonun ana eğilimindeki artışın yüzde 17 ile sınırlı kaldığını ifade etti.

KASIM AYINDA ENFLASYON DÜŞÜŞÜ DURAKLAYABİLİR

Merkez Bankası Başkanı, kasım ayı enflasyonuna ilişkin değerlendirmesinde gıda fiyatlarına dikkat çekti.

Tarımsal üretimdeki toparlanmanın yılın ikinci yarısında gıda enflasyonunu aşağı çektiğini belirten Karahan, buna karşılık sebze fiyatlarında yükselişin sürdüğünü gösteren öncü veriler bulunduğunu söyledi.

Karahan, geçen yıl kasım ve aralık aylarında aylık enflasyonun sırasıyla yüzde 0,87 ve yüzde 0,89 gibi düşük oranlarda gerçekleştiğini hatırlattı.

Bu nedenle geçen yılın düşük verilerinden kaynaklanan baz etkisiyle kasım ayında yıllık enflasyondaki düşüşün geçici olarak duraksayabileceği uyarısında bulundu.

Ancak böyle bir gelişmenin enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin sona erdiği anlamına gelmeyeceğini de sözlerine ekledi.

HİZMET ENFLASYONU VE KİRA ARTIŞLARINDA GERİLEME

Karahan, hizmet sektöründeki fiyat artışlarında da yavaşlama yaşandığını açıkladı.

Ekim itibarıyla yıllık hizmet enflasyonu yüzde 36,6’ya geriledi. Son üç aylık yıllıklandırılmış hizmet enflasyonu eğilimi de eylüldeki yüzde 33 seviyesinden ekimde yüzde 30,9’a düştü.

Kira fiyatlarındaki artışın da yavaşladığını belirten Karahan, yıllıklandırılmış yakın dönem kira enflasyonu eğiliminin yüzde 30’un altına indiğini söyledi.

Temel mal enflasyonunda da yakın dönem eğilimin yüzde 11,5’e gerilediğini açıklayan Karahan, iç talepteki yavaşlama ve Türk lirasındaki ılımlı seyrin fiyat artışlarını sınırladığını ifade etti.

EKONOMİK BÜYÜME YAVAŞLADI, İÇ TALEP ZAYIFLADI

Türkiye ekonomisinin yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2,3 büyüdüğünü açıklayan Karahan, iç talepte belirgin bir yavaşlama yaşandığını söyledi.

Üçüncü çeyrekte sanayi üretiminin gerilediğini, hizmet üretiminin ise ağustos ayı itibarıyla artış gösterdiğini belirtti.

Perakende satışların büyüme hızındaki düşüşün sürdüğünü ifade eden Karahan, kart harcamalarının da birkaç çeyrektir yataya yakın seyrettiğini aktardı.

Merkez Bankası'nın değerlendirmesine göre iç talepteki zayıflama, fiyat artışlarını sınırlayan unsurlar arasında yer alıyor.

İŞSİZLİK ORANI DÜŞÜK, ATIL İŞ GÜCÜ YÜKSEK

İş gücü piyasasına ilişkin verileri de değerlendiren Karahan, manşet işsizlik oranının üçüncü çeyrekte yataya yakın seyrettiğini ve geçmiş dönem ortalamalarının altında kaldığını söyledi.

Ancak geniş tanımlı iş gücü göstergelerinin daha zayıf bir tablo ortaya koyduğunu belirten Karahan, atıl iş gücü oranının ve iş ilanı başına yapılan başvuru sayılarının yüksek seyrettiğine dikkat çekti.

ENERJİ MALİYETLERİ VE HÜRMÜZ BOĞAZI RİSKİ ENFLASYONU BASKILIYOR

Küresel gelişmelerin Türkiye’de enflasyonla mücadeleyi zorlaştırdığını belirten Karahan, özellikle enerji fiyatları ve taşımacılık maliyetlerindeki artışlara dikkat çekti.

Hürmüz Boğazı’na alternatif ticaret yollarında güvenlik risklerinin yükseldiğini ifade eden Karahan, uzayan nakliye rotaları ve artan sigorta maliyetlerinin taşımacılık giderlerini yukarı çektiğini söyledi.

Alternatif güzergâhların sınırlı kapasitesi, bölgesel saldırı riskleri ve azalan stokların enerji fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Karahan, bu gelişmeler nedeniyle petrol, doğal gaz, ithalat ve gıda fiyatlarına ilişkin varsayımların yukarı yönlü güncellendiğini açıkladı.

KARAHAN: SIKI PARA POLİTİKASI SÜRECEK

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, enflasyonun ana eğiliminde iyileşme gözlendiğini ancak jeopolitik gelişmelerin ve enerji maliyetlerinin fiyatlardaki düşüşü sınırladığını söyledi.

Enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin henüz istenen seviyeye ulaşmadığını belirten Karahan, para politikasında ihtiyatlı duruşun korunacağını vurguladı.

Karahan, fiyat istikrarının sürdürülebilir ekonomik büyüme ve toplumsal refah için temel koşul olduğunu belirterek, enflasyon hedefleriyle uyumlu bir görünüm sağlanana kadar sıkı para politikası uygulamasının kararlılıkla sürdürüleceğini açıkladı.