Merhum Hilmi Öney ağabeyin ardından birkaç hatıra
Hilmi Ağabey, ilk hicret edenlerden biri idi. Hicret için çıktığı yoldan hiç dönmedi. Yine bir hicret diyarında, Brezilya'da vefat etti. Çizgisini hiç değiştirmedi. Herhâlde istikamet denen şey de bu olsa gerek.
1991 yılında Azerbaycan'a giden bir arkadaştan dinlemiştim. Bu arkadaş, henüz Orta Asya'ya gidişlerin yeni yeni başladığı çok erken dönemlerde, hatta ilk yıllarda Bakü'ye ulaştıklarında Hilmi ağabeyi orada görüyor. O arkadaş şöyle anlatmıştı:
“Ben Hilmi ağabeyi ilk ve son olarak, bir grup arkadaşla beraber 1991 yılında Azerbaycan'a gittiğimde görmüştüm. Tahminen 1991 yılının haziran ayıydı. Bakü'ye gittiğimizde Hilmi ağabey çoktan oraya gitmiş, Bakü'nün yakınında bir rayonda ev tutmuş, hatta ailesini de getirmiş, yani hicret etmişti.
Hâlbuki Türkiye'den Orta Asya ülkelerine gidip gelmelerin başlamasının üzerinden henüz bir veya bir buçuk yıl geçmiş ya da geçmemişti. Yani Hilmi ağabey çok erken denilebilecek bir zamanda oraya hicret etmişti.
O dönemlerde ‘hicret’ kavramı bilinse de uygulamada ancak yurtiçi seviyesinde olur, ona da ‘hicret’ denilmezdi. Hicret kavramı, o dönemlerde Hizmet literatüründe şimdiki kadar sık kullanılmayan bir kavramdı.
Onu Bakü'de görünce hayret ve hayranlık hisleriyle duygulandığımı hatırlıyorum. İçimden bir ses, ‘Hilmi ağabey! Sen ne zaman bu işin önemini kavradın da buralara geldin? Ne zaman, nasıl ev tuttun da aileni getirdin?’ diyordu. Anlaşılır gibi değildi.
Bakü'de kaldığımız süre içinde Sadettin Başer ağabeyle beraber, bir akşam arkadaşlarla bizi evinde misafir edişini hiç unutamam. Günlerdir ülkemizden uzak, otel köşelerinde geçen yorgun ve bir hayli hasret dolu günlerden sonra Hilmi ağabeyin sıcacık yuvasında olmak, muhtereme eşinin hazırladığı o lezzetli, alışageldiğimiz Anadolu yemeklerini yemek, ardından da Türk usulü çayları yudumlamak… Daha dün gibi hatırımdadır.
Hocaefendi tam bir ibnü'z-zamandı. Bunu, içinde yaşadığı zamanın şartlarını, ihtiyaçlarını ve özelliklerini bilen, çağını tanıyan ve ona göre hareket eden kimse anlamında söylüyorum. Kendi ifadesiyle, içinden geçilen zamanın ‘kader denk noktasını’ hissetmiş olacak ki tam da yerinde ve zamanında, vaaz ve sohbetlerinde dinleyenlere, sevenlerine kardeş ülkelere yardıma koşulması gerektiğini tavsiye etmişti.
O günlerde kafile kafile Nahçıvan'a ve Azerbaycan'a insanlar gidip geliyor, döndüklerinde de oralarda şahit oldukları manzaraları heyecanla Hizmet gönüllülerine anlatıyorlardı. İlk dönemlerde sadece ziyaretler, gelip gitmeler vardı.
Hocaefendi'nin tavsiyeleri istikametinde Azerbaycan'a, dolayısıyla da ilk defa Orta Asya diyarına ailesiyle beraber hicret edenlerden biri de yanılmıyorsam Hilmi Öney ağabeydi.
O, gerek son dönemlerindeki hastalığından gerekse hicret diyarındaki zorluklardan dolayı çok çekti. Fakat ailesiyle ilk hicret edenlerden olması hasebiyle açtığı çığırın, yani hicret çığırının çok önemli ve faziletli olduğu da muhakkaktı.
Zira Efendimiz (as) şöyle buyurmuştur:“Kim güzel bir çığır açarsa, ona hem açtığı o güzel çığırın sevabı hem de kendisinden sonra o yoldan gidenlerin sevabı verilir. Üstelik onların sevaplarından hiçbir şey eksilmez.” (Müslim, Zekât, 69)
Bu hadis-i şerife göre ona baktığımda, evet, dünyada rahat yüzü görmedi belki ama ahiretinin oldukça mamur olacağının kuvvetle muhtemel olduğunu düşünüyorum.
Onunla ilgili hiç unutamadığım bir hatıramı anlatmayı, ona karşı hem bir vefa hem de bir vazife olarak görüyorum.
Biz Bakü'de bir süre kaldıktan sonra birkaç arkadaşla beraber Hazar'dan ötelere geçtik. Bazı arkadaşlar da Azerbaycan'da kaldılar. Yaklaşık iki buçuk, üç ay kadar bir aradan sonra biz, Türkiye'ye dönüş için yine Bakü'ye geldik.
Tam da Mihail Gorbaçov'un başlattığı Perestroyka (Yeniden Yapılanma) ve Glasnost (Açıklık, Şeffaflık) politikaları neticesinde Türk devletlerinin bağımsızlıklarını kazanmaya başladıkları dönemdi. 1991 yazıydı.
Artık biz Türkiye'ye dönüş sürecindeydik. Yalnız Bakü'de birkaç hafta daha kalmamız gerekti.
Son gün havaalanına gittik. Bir de ne görelim? Havaalanının önünde ana baba günü gibi büyük bir kalabalık var. Tabiri caizse iğne atsanız yere düşmez. Kalabalığa karşıdan baktığınız zaman kıpır kıpır, sürekli bir hareketlilik, bir heyecan var. Kimi sevinçli, kimi hüzünlü; birbirleriyle hararetli bir şekilde konuşuyor, birbirlerine bir şeyler anlatıyorlar.
Kalabalığın içinde dikkatimizi çeken bir şey fark ettim. Henüz on bir, on yaşlarında; kısa kollu mor renkli gömlekleri, gri pantolonları ve siyah ayakkabılarıyla tek tip kıyafet giymiş, üniformalı, oldukça dikkat çeken yirmi kadar pırıl pırıl çocuk vardı.
Çocukların hâl ve tavırlarından oldukça zeki ve akıllı oldukları anlaşılabiliyordu. Sevinçten yerlerinde duramıyorlardı. Kalabalığın içinde bir oraya bir buraya koşturup duruyorlardı.
Bazı insanlar da birer ikişer bu çocukların etrafında kümelenmiş, habire bir şeyler söylüyor, konuşuyorlardı. Bazen kadınlar, yaşlı dedeler ve nineler çocukları bağrına basıyor, öpüp kokluyor, gözyaşı döküyorlardı.
‘Kim bu çocuklar, niçin buradalar? Bu kalabalık da neyin nesi?’ diye bir merak sardı içimi.
Karşıdan manzaraya bakıldığında görünen şey, bu çocukların bir seyahate gittikleri, o kalabalığın da onların anne babaları ve akrabalarından, kendilerini uğurlamaya gelenlerden oluştuğuydu.
Fakat bu grubu kim bu kadar güzel hazırlamış, donatmıştı? Nereye gidiyorlardı?
Ben şahsen o çocukları öyle görünce iç geçirdim. Biraz da gıpta ettim. ‘Ah! Keşke bizim de böyle öğrencilerimiz olsa!’ dedim. Çünkü öğretmendim, oldum olası öğrenciyi severdim. Hele bir de böyle zeki ve çalışkan ise…
İşte bu şekilde merak içinde düşünürken birden Hilmi Bey çıkageldi. Biz, herhâlde bizi uğurlamaya geldi diye beklerken o, kalabalığa, öğrenci grubuna yöneldi.
Onu gören üniformalı çocuklar ve anne babaları Hilmi Bey'in etrafını sardılar. Biz hayretler içinde olup biteni seyrediyorduk ve hâlâ konuyu anlamış değildik.
Neyse, onlar Hilmi Bey'le konuştu, görüştü; Azerice ifade edelim, danıştılar.
Bir hayli zaman geçti. Hilmi ağabey yanımıza gelince konuyu anlattı.
Meğer biz Asya'da dolaşırken o, ‘Nasıl olur da biz Türkiye'ye öğrenci gönderebiliriz?’ diye düşünmüş, ilgililerle temas kurmuş, ilanlar verilmiş, imtihan yapılmış; neticesinde de yirmi öğrenci Türkiye'de Fatih Kolejinde burslu okumaya hak kazanmış.
Meğer o öğrenciler, o bursu kazanan öğrencilermiş.
O öğrencilerin Hilmi ağabeyin etrafında dönüp durmaları, Fatih Kolejine gidiyor olmaları beni o kadar sevindirmişti ki… Anlatamam!
İleriki yıllarda, takdir-i ilahi, Fatih Kolejinde vazife yaparken o öğrencilerle tanışma, derslerine girme imkânım oldu.
Hilmi ağabeyin vesile olduğu o öğrencilerin pek çoğu, Fatih Kolejinden mezun olduktan sonra Türkiye'de üniversiteyi kazandı ve okudu. Her biri kendilerine sağlanan imkânların hakkını verdi.
Bunlardan iki tanesi de kardeşti. Fatih Kolejini bitirdikten sonra Ankara'da bir tıp fakültesini kazandılar ve bitirdiler.
Anneleri evlatlarını çok sever, okumaları için bütün imkânlarını seferber ederdi. Kendisi eşinden ayrılmış bir doktordu. O zamanlar çocuklarıyla ilgilenmek için Türkiye'ye taşınmış, bir hastanede çalışıyordu.
Bir gün okula ziyarete geldiğinde çocukları hakkında konuşuyorduk. İyi olduklarından fakat tek maaşla onların ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığından bahsetti.
‘Çocuklar nasıl?’ diye sorduğumuzda, biraz da şaka yollu: ‘Nasıl olacaklar? Nasıl olsa anneleri var. Paraları bitti mi, “Anneee, bize para gönder!” diyorlar.’ dedi.
Gülüştük.
O günlerde Kredi ve Yurtlar Kurumu, üniversiteler, bazı vakıflar ve dernekler iyi burslar veriyorlardı. Biz de: ‘Niçin bursa müracaat etmiyorlar?’ deyince anneleri: ‘Müracaat edin, diyorum fakat etmiyorlar. Niçin yavrum, diyorum. Bana, “Anne, o burslar anne babaları olmayanlar için. Bizim annemiz var, bursa müracaat etmemiz doğru olmaz.” diyorlar.’ demişti.
Gerçi bursa müracaat şartlarında illa anne babanın olmaması diye bir şart yoktu. Öğrenci ve ihtiyaç sahibi olmak yeterliydi.
Ancak o çocuklardaki hassasiyete bakın ki bursa müracaat etmeyi gerçek ihtiyaç sahibi bir başka öğrencinin hakkına girmek olarak değerlendiriyor, onun için de burs almayı kendilerine hak olarak görmüyorlardı.
Onların bu değerlendirmeleri doğru veya yanlış, ayrı bir konu. Fakat Türkiye'ye geldikleri ilk yıllarla mezun oldukları yıllar, kazandıkları şeyler açısından kıyaslandığında arada muazzam bir fark vardı.
Hilmi ağabey, bu çocuklar gibi belki de daha kaç kişinin hayatına dokundu, onların hem yakın hem de uzak istikballerini kazanmalarına vesile oldu.
Onları bir tohum gibi insanlığın bağrına saçtı. Şimdilerde onlar çoktan ağaca dönüştü, meyve vermeye başladılar bile.
Allah, ondan ve onun gibi binlerce esnaf ve işadamı ağabeyimizden, arkadaşımızdan razı olsun.
Onlar tıpkı bir çiftçi gibi tohumu saçtılar. Saçtıkları tohum fidana, fidan da ağaca dönüştü. Hatta meyvelerini verdi ve onlar bunu dahi gördüler.
Onların hâlini Fetih suresinin sonundaki şu ayet ne güzel ifade eder: “Onların İncil'deki misali ise filizini çıkarmış, sonra onu kuvvetlendirmiş, böylece kalınlaşıp gövdesi üzerine doğrulmuş bir ekin gibidir. Bu ekin, çiftçilerin hoşuna gider…” (Fetih suresi, 48/29)
Onlar sadece iman etmedi, kullukla da yetinmedi. Bunlarla beraber insanlık yararına, Allah rızası için hizmet etme yolunu seçtiler. Allah da onların gayretlerini boşa çıkarmadı. Hem bu dünyada hem de inşallah ukbada.
Evet, Hilmi Öney Ağabeye Allah'tan rahmet, yakınlarına sabırlar diler, makamının Firdevs olmasını Cenab-ı Hak'tan niyaz ederiz.


















