Rusya, çıtayı çok yükseltti: 'NATO 1997 öncesi konumuna çekilsin!'

Samanyoluhaber.com - Moskova

The New York Times’ın haberine göre 10 Kasım tarihli ve imzasız belgede, Ukrayna’nın yanı sıra Doğu Avrupa, Güney Kafkasya ve Orta Asya’daki eski Sovyet cumhuriyetleri ile Varşova Paktı ülkelerinin Batı ile askerî iş birliğini sınırlandırması isteniyor.

Gazeteye göre belge, Rusya’nın Aralık 2021’de yayımladığı NATO taslağından büyük ölçüde farklı değil.

NYT’nin haberine göre Rusya’nın Washington’a ilettiği belge, Avrupa güvenlik mimarisine ilişkin kapsamlı talepler içeriyor. Belgede, Ukrayna ile birlikte Doğu Avrupa, Güney Kafkasya ve Orta Asya’daki eski Sovyet cumhuriyetlerinin ve Varşova Paktı ülkelerinin Batı ile askerî iş birliğinin sınırlandırılması öngörülüyor. Bu talep, Moskova’nın NATO’nun genişlemesini ve Batı’nın eski Sovyet coğrafyasındaki askerî varlığını kısıtlama çabası olarak yorumlanıyor.

NATO 1997 öncesi konumuna çekilsin

Moskova’nın talepleri arasında NATO’nun askerî altyapısının 1997 öncesindeki konumuna çekilmesi yer alıyor. Belgede ayrıca ABD’nin yanı sıra İngiltere ve Fransa’nın nükleer kapasitesini Avrupalı müttefikleriyle paylaşmaması ve Batılı ülkelerin Ukrayna’ya askerî amaçlı ürün tedarik etmemesi isteniyor. Bu maddeler, Rusya’nın Avrupa’daki askerî dengeyi kendi lehine yeniden kurma hedefini ortaya koyuyor.

Belgede dikkat çeken bir ayrıntı da Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne üyeliğine karşı çıkılmaması. NYT’ye göre Rusya, Ukrayna’nın AB üyeliğine, savunma alanındaki iş birliğine katılmaması şartıyla itiraz etmiyor. Bu, Moskova’nın Kiev’in ekonomik entegrasyonuna değil, askerî ve güvenlik bağlarına odaklandığını gösteriyor.

NYT’nin kaynakları, Moskova’nın bu kapsamlı taleplerinin Avrupa’nın güvenlik mimarisine ilişkin müzakerelerde bir başlangıç pozisyonu olabileceğini ve ilerleyen aşamalarda bazı tavizlere kapı aralayabileceğini değerlendiriyor. Ancak belgenin imzasız ve tarihli olması, taleplerin resmi bir müzakere zemini olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor.

Bloomberg: Avrupa için kabul edilemez

Bloomberg’in haberine göre ise Rusya, ABD arabuluculuğunda Ukrayna konusunda yürütülecek barış müzakerelerinin ön koşulu olarak Avrupa güvenlik sisteminin yeniden düzenlenmesini talep ediyor. Avrupa ülkelerinin liderleri arasındaki kapalı görüşmelere dayandırılan haberde, Moskova’nın “Avrupa’nın güvenlik mimarisinin değiştirilmesi” ifadesiyle NATO’nun genişleme öncesindeki sınırlarına geri çekilmesini kastettiği belirtildi. 

Bloomberg’e konuşan bir diplomatik kaynak, böyle bir talebin Avrupa açısından kesinlikle kabul edilemez olduğunu vurguladı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov da daha önce Rusya’nın Batılı ülkelerden NATO’nun genişlemeyeceğine ilişkin yazılı ve resmî güvence talep ettiğini açıklamıştı.

Bloomberg’e göre AB liderlerinin Dublin’de düzenlediği iki günlük zirvede Ukrayna müzakerelerinde Avrupa’yı kimin temsil edeceği konusunda anlaşmazlıklar öne çıktı. Almanya, Fransa ve İngiltere temsil konusunda etkili olmaya çalışırken, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Konseyi de söz sahibi olma talebinde bulundu. Sonunda Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’nın ulusal güvenlik danışmanlarından oluşan bir grubun müzakereleri yürütmesine karar verildi. Ajans, Avrupa’nın ABD ve Rusya’nın barış girişimleri karşısında müzakere masasında yer edinmeye çalışmasının, AB’nin ortak bir politika oluşturmakta zorlandığını gösterdiğini yazdı.