Özelleştirme Tartışması Büyüyor: Hükümet Verimlilik, Muhalefet Kamulaştırma, Tayyar İse Siyasi Fatura Diyor

Türkiye’de köprü ve otoyolların özelleştirme kapsamına alınması, ekonomi ve siyaset gündeminin en sıcak tartışma maddesi haline geldi. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile mülkiyeti devlette kalmak kaydıyla, 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri dahil 8 otoyol ve 2 çevre yolunun işletme hakkının 30 yıllığına devredilmesi planlanıyor. Süreç için son tarih 31 Aralık 2031 olarak belirlenirken, bu hamle tarafları karşı karşıya getirdi.

Hükümet ve Özelleştirme İdaresi, kararın bir mülkiyet satışı olmadığını, bakım-onarım maliyetlerinin optimize edileceğini ve ekstra fahiş zamların söz konusu olmayacağını savunuyor. Buna karşılık muhalefet kanadı ise halkın vergileriyle yapılan ve devlete düzenli kâr getiren kamu varlıklarının gelecekteki gelirlerinin bugünden satıldığını ileri sürerek, iktidara geldiklerinde bu işletmeleri derhal kamulaştıracaklarını belirtiyor. Tartışma, bu stratejik altyapı hamlesinin bütçeye kaynak sağlayan rasyonel bir model mi, yoksa vatandaşa zam olarak dönecek bir kamu zararı mı olduğu sorusu etrafında düğümleniyor.

Eski AKP Milletvekili Şamil Tayyar da tartışmaya katıldı. İşletme hakkının özel sektöre devredilmesinin idare açısından gerekli olabileceğini belirtirken, özelleştirme sonrasında geçiş ücretlerinin olağan artışların üzerine çıkması halinde kararın siyasi sonuçları olabileceği uyarısında bulundu.

Tayyar, kararın köprü ve yolların mülkiyetinin satılması anlamına gelmediğini, işletme hakkının 30 yıl süreyle özel sektöre devredileceğini belirtti. Söz konusu işletmelerin mevcut durumda yıllık toplam gelirinin yaklaşık 600 milyon dolar olduğunu söyleyen Tayyar, bunun yaklaşık yarısının işletme ve bakım giderlerine gittiğini kaydetti.

Özelleştirme İdaresi’nin gerekçesine de değinen Tayyar, amaçlarının gelir elde etmekten ziyade hizmet kalitesi ve verimliliği artırmak, bakım ve yatırımları hızlandırmak olduğunu belirtti. Ancak Tayyar, asıl kritik noktanın özelleştirme sonrasındaki geçiş ücretleri olduğunu vurguladı: “İdare için gerekli hatta zorunlu uygulama olabilir. Ancak, özelleştirme sonrası köprü ve yol tarifeleri rutin artışın üzerine çıkarak fahiş hale gelirse kamuoyuna izahı zor olur. Ağır siyasi sonuçlar doğurur.”

Şamil Tayyar, özelleştirme işlemlerinin hemen tamamlanmayacağına da dikkat çekerek sürecin 31 Aralık 2031’e kadar sonuçlandırılmasının öngörüldüğünü hatırlattı. Eski AKP milletvekili, özellikle hayat pahalılığının yüksek seyrettiği bir dönemde kararın vatandaş açısından yeni bir mali yük yaratma ihtimaline dikkat çekti: “Hayat pahalılığının gündemin zirvesinde olduğu süreçte; vatandaş için ‘ek külfet’ olarak görülebilecek bir uygulamayı izah etmenin zorluğuna dikkat çekmek isterim.”