Strazburg’dan Kritik Ziyaret! AKPM Başkanı Petra Bayr Türkiye’ye Geliyor: Masada Neler Olacak?

AKPM tarafından yapılan açıklamada, Bayr’ın ziyaret kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, siyasi parti gruplarının başkanları veya temsilcileri, AKPM Türkiye Delegasyonu Başkanı Tuğrul Türkeş ve Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya ile görüşmeler yapacağı belirtildi.

Açıklamada, görüşmelerin içeriğine dair bilgi verilmezken, Bayr’ın başta Osman Kavala’nın serbest bırakılması olmak üzere, AİHM kararlarının uygulanması ve muhalefet ile LGBTİ gruplara yönelik operasyonlar konusunda endişelerini dile getirmesi bekleniyor.

Bayr, AKPM Başkanı seçilmeden önce, AİHM’in Osman Kavala kararının uygulanmasına ilişkin raportörlük görevini yürütmüştü. Ekim 2023’te AKPM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve Bayr’ın raporuna dayanan kararda, Türkiye’nin AİHM’in bağlayıcı kararlarına uyması ve “hukuka aykırı şekilde tutuklu kalmaya devam eden” Osman Kavala’yı derhal serbest bırakması çağrısı yapılmıştı.

Söz konusu kararda AKPM, Kavala’nın Ocak 2024’e kadar serbest bırakılmaması halinde Türkiye delegasyonunun oy hakkının askıya alınabileceğini ve üye ülkelerden Kavala’nın tutukluluğundan sorumlu yetkililere yönelik hedefli yaptırımlar uygulanmasını istemişti. Bayr, bir üye devletin yasal yükümlülüklerini ciddi bir şekilde ihlal etmesi durumunda takip edilmesi gereken yolu belirleyen ‘Tamamlayıcı Ortak Prosedür’ün (Complementary Joint Procedure) uygulanmasını dile getiren vekillerin başında geliyordu.

Bayr, 28 Ocak 2026’da AKPM Başkanı seçilmesinin ardından TR724’e yaptığı açıklamada, “AİHM’in Osman Kavala kararının uygulanması üzerine raportörlük yaptım. Osman Kavala Ocak 2024’e kadar serbest bırakılmazsa tedbirler alınacağını söyledik. Ancak tedbirler hiçbir zaman alınmadı” demişti. Bayr, “Türk yüksek mahkemelerinin şu anki durumdan daha iyi senkronize edilmesi için yollar bulmalıyız. Çünkü ortada olmaması gereken bir tıkanıklık var. Türk Parlamentosu’nun yapması gereken bir şey olduğunu düşünüyorum. Herkes bu karmaşanın çözülmesi gerektiğini biliyor.” ifadelerini kullanmıştı.

Kavala hala cezaevinde bulunurken, AİHM Büyük Dairesi Ağustos ayında verdiği Kavala (No.2) kararında bir kez daha iş adamının derhal serbest bırakılmasına hükmetmişti.

Geçtiğimiz hafta Strazburg’da AKPM bünyesindeki AİHM Kararlarının Uygulanması Parlamenter Ağı tarafından Osman Kavala’nın durumuna ilişkin bir oturum düzenlendi. Oturuma Kavala’nın eşi Prof. Dr. Ayşe Buğra Kavala ve avukatı Prof. Philip Leach katıldı.

Toplantıda Ayşe Buğra Kavala, eşinin cezaevinde geçirdiği dokuz yılın ardından “her geçen günün kabul edilmesinin daha da zorlaştığını” belirterek, “jeopolitik çıkarların insan hakları değerlerinin önüne geçmemesi gerektiği” uyarısında bulunmuştu. Avukat Philip Leach ise Strazburg Mahkemesi’nin üç ayrı kararına rağmen tahliyenin gerçekleşmediğini hatırlatarak, Tamamlayıcı Ortak Prosedür veya henüz başvurulmamış yaptırım mekanizmalarının gündeme gelmesi gerektiğini söylemişti.