Türkiye, 1 Mayıs’a baskıların gölgesinde giriyor: Madenciler, barikatlar ve tutuklu sendikacılar

Türkiye, 2026 yılı 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’ne işçi direnişleri, sendikacılara yönelik tutuklamalar ve yoğun polis müdahalelerinin damga vurduğu bir atmosferde giriyor. DW Türkçe’den Pelin Ünker’in hazırladığı habere göre, işçi sınıfı bu yıl bayramı kutlamaktan ziyade, anayasal haklarını savunmak ve geçim mücadelesi vermek için meydanlarda ve fabrika önlerinde saf tutuyor.

Açlık Grevi ve Madencilerin Zaferi

En sıcak gelişme, Eskişehir’den Ankara’ya yürüyen Doruk Madencilik işçilerinin direnişi oldu. Haklarını alamadıkları gerekçesiyle başkent yoluna düşen madenciler, Ankara girişinde polis barikatıyla durdurulunca seslerini duyurabilmek için açlık grevine başladı. Direnişin dokuzuncu gününde, İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda yapılan görüşmeler sonucunda işçilerin talepleri kabul edildi ve açlık grevi sonlandırıldı. Ancak bu süreçte işçilerin maruz kaldığı sert polis müdahaleleri, dönemin emek mücadelesinin sembolü haline geldi.

Sendikal Mücadele "Yargı Kıskacında"

Bir diğer kritik nokta ise sendikal faaliyetlerin yargı yoluyla kısıtlanması. Özellikle BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen’in durumu bu tablonun en somut örneği olarak sunuluyor. Türkmen, Antep’teki Sırma Halı işçilerine destek verdiği sırada yaptığı bir konuşma ve kurulan polis barikatlarını eleştirmesi gerekçe gösterilerek, "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçlamasıyla 16 Mart’tan bu yana cezaevinde tutuluyor. Benzer şekilde Bağımsız Maden-İş örgütlenme uzmanı Başaran Aksu da sendikal faaliyetleri nedeniyle gözaltı ve tutuklama süreçlerinden geçti.

Depolardan Okullara: Grev Dalgası Yayılıyor

Direnişin sadece madenlerle sınırlı kalmadığı, Migros depo işçilerinin 10 ildeki 14 depoda gerçekleştirdiği 23 günlük iş bırakma eyleminin kazanımla sonuçlandığı belirtiliyor. Öte yandan İzmir’de Temel Conta işçilerinin ev baskınlarına rağmen sürdürdüğü grev ve Özel İtalyan Lisesi öğretmenlerinin toplu iş sözleşmesi mücadelesi, emek hareketinin beyaz yakalıları da kapsayacak şekilde genişlediğini gösteriyor.

Rakamlarla 1 Mayıs Tablosu

Verilere göre, Türkiye’de kağıt üzerinde sendikalaşma oranı %14,5 seviyelerinde görünse de, fiilen toplu iş sözleşmesi (TİS) hakkından yararlanabilen işçilerin oranı %10’un altında kalıyor. Habere göre bu uçurum, işçilerin sadece işverenle değil, aynı zamanda "sarı sendika" olarak adlandırılan ve işverenle iş birliği yapan yapılarla da mücadele etmek zorunda kaldığını ortaya koyuyor.

Sonuç olarak 1 Mayıs 2026, Türkiye’de işçiler için sadece bir bayram değil; barikatların, açlık grevlerinin ve cezaevi süreçlerinin gölgesinde bir "hak arama meydanı" niteliği taşıyor.