Türkiye'nin antibiyotik karnesi: Tüketim düşse de hedef uzağında kaldı

⏱ Okuma Süresi 4 dk•Yayınlanma Cumartesi, Kasım 21 2026
Paylaş
X Post
Türkiye’de antibiyotik tüketimi, atılan adımlara ve kaydedilen düşüşe rağmen Avrupa standartlarının oldukça üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Türkiye'nin antibiyotik karnesi: Tüketim düşse de hedef uzağında kaldı

Deutsche Welle (DW) Türkçe platformunda Pelin Ünker imzasıyla yayımlanan habere göre, Türkiye'deki günlük antibiyotik kullanımı Almanya’nın yaklaşık üç, Hollanda’nın ise dört katına yakın seviyelerde bulunuyor.

Türkiye ile Avrupa Arasındaki Uçurum Sürüyor

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) verilerine göre, Türkiye'de 2024 yılında 37,70 olan bin kişi başına günlük antibiyotik tüketimi (DID), 2025 yılında yüzde 6’lık bir gerilemeyle 35,47 günlük doz olarak gerçekleşti.

Ancak bu düşüş, belirlenen 27’lik ulusal hedefin yüzde 31 oranında aşılmasına engel olamadı. TİTCK’nin yeni planlarında tüketimi 2028 yılına kadar 31 seviyesine çekmek hedefleniyor.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) verileri ise Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki uçurumu göz önüne seriyor:

AB Ortalaması: Bin kişi başına günlük 18,9 doz (Türkiye bu ortalamanın %88 üzerinde).

Almanya: Bin kişi başına günlük 12,8 doz (Türkiye, Almanya'nın yaklaşık 2,8 katı).

Hollanda: Bin kişi başına günlük 9,3 doz (Türkiye, Hollanda'nın yaklaşık 3,8 katı).

AB En Yüksek (Yunanistan): 31,1 doz ile bildirim yapan AB ülkeleri arasındaki en yüksek tüketim seviyesine sahip. Türkiye bu değerin dahi %14 üzerinde kalıyor.

Reçete Oranı Düşüyor Ama İlaç Hacmi Aynı Kalıyor

Sağlık Bakanlığı, "Antibiyotikler gribi tedavi etmez" uyarısıyla doktor tavsiyesi dışında ilaç kullanımının önüne geçmeye çalışıyor. Kurum verilerine göre antibiyotik içeren reçetelerin oranı 2011'deki %35 seviyesinden 2024'te %25'e kadar geriledi. Ancak uzmanlar, reçete oranındaki bu gerilemenin toplam tüketilen ilaç hacmine aynı oranda yansımadığına dikkat çekiyor.

TİTCK'nin faaliyet raporunda, akılcı ilaç kullanımı çalışmalarının 2020 ve 2021'de pandemi koşulları, ardından da ekonomik tasarruf tedbirleri nedeniyle tam anlamıyla hayata geçirilemediği kabul ediliyor.

DSÖ Uyardı: "Antibiyotik Direnci Küresel Bir Tehdit"

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ECDC, antibiyotiklerin yalnızca soğuk algınlığı veya grip gibi virüs kaynaklı enfeksiyonlarda etkisiz olduğunu ve bilinçsiz kullanımın bakteriyel direnci artırdığını vurguluyor. DSÖ verilerine göre 2023 yılında küresel ölçekte doğrulanan yaygın bakteriyel enfeksiyonların yaklaşık altıda biri mevcut ilaç tedavilerine karşı direnç kazanmış durumda.

Türkiye, bu direnç zincirini kırmak amacıyla insan, hayvan ve çevre sağlığını tek bir çerçevede ele alan "Tek Sağlık" yaklaşımına dayalı yeni bir ulusal eylem planı hazırlığını sürdürüyor.