Yandaş medyanın 'Alman otomobil devi geliyor' balonu patladı

Türkiye’de geçtiğimiz hafta hem iktidara yakın hem de ‘muhalif’ medyada yayımmlanan bir ‘otomobil’ haberi gazetecilikte teyit ve kuşkunun ne derece önemli olduğunu bir kez daha gösterdi.

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici’nin bugünkü yazısında aktardığına göre Halk TV’den Sözcü’ye, Haber 7’den Yeni Akit’e, yandaş pek çok haber sitesi ile sosyal medya hesabına kadar geniş bir yelpazede medya kuruluşu Almanya’da var olmayan bir otomobil markasının Türkiye’yi tercih ettiği ‘yalanını’ gerçek gibi sayfalarına taşıdı.

Faruk Bildirici’nin yazısı şöyle:

MEDYA HEYECANLANDI: ‘BYD YAN ÇİZDİ, DEV MARKA GELİYOR’

“”Alman otomobil devi Türkiye’ye geliyor” (Halktv), “Alman araba markası Türkiye’ye geliyor” (Haber 7), “Siegfried Marcus Automobile’den Türkiye üretimi sinyali” (Cumhuriyet), “Alman otomobil markasından Türkiye sinyali” (GZT), “Otomotiv devi gözünü Türkiye’ye dikti” (Sözcü), “BYD yan çizdi, dev marka Türkiye’ye geliyor” (Yeni Akit) başlıklı müjdeli haber, dijital mecralarda her yeri kaplamıştı.

ALMANYA’DA SİEGFRİED DİYE BİR OTOMOBİL MARKASI YOK

“Avrupa tip onayları alınmış” ve “üretilip müşterilere teslim edilmiş binlerce araç”tan söz ediliyordu bu haberlerde. Fakat gerçekte bırakın böyle bir “otomobil devi” olmasını ve üretilmiş binlerce aracı, Almanya’da “Siegfried Marcus” diye bir otomobil markası yok.

Siegfried Marcus, Avusturyalı bir mucit ve mühendis. Günümüzdeki otomobillerin öncülü olan benzinli aracı 1870’te yapmış. Avusturya’da adına kurulan bir antika otomobil müzesi bulunuyor.

ANKA VE DHA GEÇTİ

Forbes Türkiye, Ekonomim, Otometre, Muhalif, Türkgün, 12Punto, Yeniçağ ve Korkusuz’un da aralarında olduğu onlarca sitede yayımlanan haberi ilk olarak 14 Ağustos’ta ANKA ve DHA ajansları birbiri ardına geçmiş. Haberlerin tümünde Özgür Baklan adlı kişinin açıklaması yer alıyor. Özgür Baklan, Almanya’da doğmuş, gıda toptancısı olan BAKTAT adlı aile şirketinde yöneticilik yapmış bir isim.

Bu haberlerde kendisini “Siegfried Marcus Automobile’nin en büyük hissedarı ve kurucu ortağı” olarak tanıtıyor. Yüz milyonlarca euroluk yatırımdan, Avrupa’daki üç ayrı üretim bölgesinde ve Türkiye’de üretim partnerleriyle teknik ve ticari görüşmelerden söz ediyor.

Ticaret Sicili gazetesine göre, Özgür Baklan’ın İstanbul’daki şirketinin adı, “Özgür Baklan Global Otomotiv” imiş, 4 Ağustos’ta, “Siegfried Marcus Global Otomotiv” olarak değiştirmiş. Adresi de Caddebostan’daki bir daire. Siegfried Marcus Deutschland GmbH şirketini Almanya’da aradığınızda da karşınıza sadece “marcuscar.com” diye bir internet sitesi çıkıyor. Geçen ay kurulan bu sitede de ilgili telefon numarası ve adres dışında şirkete dair net bir bilgi de yok. Sitede, “Sipariş” ve “Test sürüşü” butonları da bulunuyor.

5 BİN OTOMOBİL HİMALAYALAR’DA DOLAŞIYOR

Ben de sitedeki telefon numarasını aradım, gazeteci olarak kendimi de tanıttım. Test sürüşü yapmak istediğimi söyledim. Henüz ellerinde araç olmadığı, yakında geleceği, Türkiye’de resmi işlemlerin devam ettiği karşılığını verdiler. “Binlerce aracın nerede olduğu” sorusunu “Çin’de üretilen beş bin aracın Asya ülkelerinde dolaştığı” diye yanıtladılar. “Hangi Asya ülkesi?” sorusuna da “Himalayalar’da” yanıtı aldım!

Tabii Himalayalar’da olduğu söylenen bu araçlara dair de bir veri yok ortada. Somut olan tek veri, Türkiye’de çıkan bu “Alman otomobil devi Türkiye’ye geliyor” haberleri. Nitekim internet sitesinde de sadece bu haberler kaynak gösteriliyor.

‘MEDYA OLMAYAN OTOMOBİLİN PAZARLANMASI İÇİN KULLANILDI’

Anlaşılan en iyimser değerlendirmeyle bile yeni bir projenin pazarlanması girişimi söz konusu. Nihayetinde medya, olmayan bir otomobilin pazarlanması için kullanılmış.

Hep vurguluyorum, gazetecilikte şüphe ve soru sormak esastır. Önünüze gelen her açıklamayı, her bülteni, her sözü gerçek kabul edip haber yapamazsınız. Sorgulamadan aktarırsanız işte böyle istemeden de olsa birilerinin girişimlerine alet olursunuz.

Özgür Baklan’ın açıklamasını yayımlayan mecralar ise hiç soru sormamış, kuşku duymamış. Ne şirket araştırılmış ne de otomobil. Şüpheden uzaklaşılınca sonuç kötü…”