Ekonominin iflasına 'evet' mi 'hayır' mı?

Medya tek sesli hale geldi. Muhalif sesler kısıldı. Mahpushaneler gazeteci ve yazarlarla doldu taştı. Buna rağmen ekonominin moral bozan ahvali halının altında saklanamıyor.

Dolar aldı başını gitti. Arada bir düşüyor gibi yapsa da parası olan koşup döviz alıyor. Son 4 haftada 2,5 milyar dolar döviz almış vatandaş. Bankalardaki döviz hesapları 145,5 milyar dolara çıktı. Kimse TL’nin toparlanmasını beklemediği gibi doların her geri geldiği seviyeyi ‘alım fırsatı’ olarak değerlendiriyor.

İşsizlik kriz senelerini bile geride bıraktı. Her beş gençten biri işsiz. Tarım dışı işsizlik yüzde 15’e yaklaştı. Üç üniversite mezunundan biri limon satarak geçimini temin ediyor. TÜİK’in formül değişiklikleri işsizliği düşüremediği gibi enflasyona da çare olamadı. Referandumdan evvel enflasyonun düşürülmüş haliyle bile çift hane olması seçmene ‘evet’ten çok ‘hayır’ı tercih ettirir.

2016’da 100 bin küçük esnaf kepenk indirdi. 12 bin orta ve büyük boy işletme de battı. Bu sene ise en az 13 bin şirketin iflas edebileceği belirtiliyor. Bunlar arasında orta ve büyük ölçekli şirketlerin de ismi geçiyor. Alacak sigortası şirketi Euler Hermes’in ‘İflaslar: Buzdağının Görünen Ucu’ başlıklı raporunun Fitch’in kredi notunu indirmesinden aşağı kalır tarafı yok. “Türkiye iflasların güçlü artış gösterdiği ülkeler arasında” cümlesinin altından kalkmak zor. Fitch de notu ‘çöp’e atarken kuvvetler ayrılığının sona ermesinin getireceği siyasî risklerden endişe etmişti.

2017’yi de ‘kayıp sene’ olarak ilan eden Euler Hermes 2016’nın bilançosunu da çıkarmış. Park Bravo, Real Hiper Marketleri, Beğendik Mağazaları, Akfa Holding, Gold Teknoloji Market ve Benlioğlu Yapı gibi 50 milyon Euro ve fevkinde ciroya sahip 16 şirketi alt alta yazıp toplamış. Batan para 2,2 milyar Euro. Dile kolay. Türkiye’nin 1 aylı