Rusya-Ukrayna savaşının 3’üncü yılı ve Amerika ile Avrupa’nın farklı refleksleri

24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’da başlattığı savaş üçüncü yılına girdi. 1200 kilometreyi bulan temas hattında Ukrayna topraklarının %18’i Rusya kontrolüne geçti. Savaşın sadece bölgesel değil, gıdadan güvenliğe kadar küresel etkileri oldu. Şehirler haritadan silindi. İkinci dünya savaşından sonra bütün ağır silahların kullanıldığı, askeri ve devlet kurumlarının tamamen savaşa yönlendirildiği en kapsamlı çatışmalar yaşanıyor. 20 milyona varan ve bütün dünyaya yayılmış göçler söz konusu. Askeri hedefler, fabrikalar, enerji kaynakları ve önemli olan her şey vuruldu. İki tarafın can kaybı toplamda milyona yaklaştı. Rusya ile Batı arasında soğuk savaş yıllarına geri dönüldü. Kremlin’in çevre jeopolitik yaklaşımları önce kesintiye uğradı sonra ise tamamen rota değiştirdi. Keskin hatlarla, Doğu-Batı blokları ortaya çıktı. 

Rusya büyük yaptırımlara maruz kaldı ve her alanda Batı dünyasından izole edildi. Seferberlik emriyle yüz binlerce Rus vatandaşı silah altına alındı. Cinayetten hüküm giyenler dahil, mahkumlar Ukrayna’ya karşı savaşmaları için cepheye gönderildi. 2023 sonu itibarıyla Rusya’da 640 bin gönüllü/ücretli birlikler toparlandı. Ordu savaşa göre şekillendi, askere  alma yaşı ve sayısında değişimler yapıldı. Silah altında bulundurulan askeri personel sayısı 1,5 milyona çıkartıldı. 

Kremlin, Ukrayna’daki savaştan ABD ve NATO’yu sorumlu tuttu ve kışkırtmakla suçladı. Nükleer silahların sınırlandırılmasına ilişkin kalan tek anlaşmayı (START-Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması) askıya alma kararıyla Ukrayna’da geri adım atma ve Batı’yla gerginliği sonlandırma niyeti olmadığını ortaya koydu. Dünya genelinde gıda ve enerji fiyatlarını etkileyen savaş özellikle Avrupa’yı güvenlik açısından endişelendiriyor. Bir kaç asır tarafsız kalmayı başarmış ülkeler bile bu tarafsızlık kararını tekrar gözden geçirdiler. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski, iki yıl boyunca bütü