AKP'nin Avrupa'dan ithal ettiği 12,3 milyon ton çöp sır oldu

CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Türkiye’nin Avrupa ülkelerinden ithal ettiği atıkların miktarı, geri dönüşüm kapasitesi ve çevresel etkilerine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yönelttiği soru önergesine sayısal ve şeffaf yanıt verilmediğini açıkladı.

Kış, Kurum’un yanıtını “yetersiz ve kaçamak” olarak nitelendirerek, “12,3 milyon tonluk bir atık yükünden söz ediliyor, ama bunun ne kadarı plastik, ne kadarı yakılıyor, hangi şehirlerde bertaraf ediliyor bilmiyoruz. Bakanlık bu verileri halktan gizliyor. Bu sadece çevre kirliliği değil, bir bilgi karartmasıdır” dedi.

Milletvekili Kış, soru önergesinde 2024 yılına ilişkin şu başlıkları sordu: toplam ithal edilen atık miktarı, atık türleri, geri dönüşüm kapasitesi, yakılan ya da doğaya bırakılan atıklar, emisyon ölçümleri ve AB’nin 2026–2027 döneminde yürürlüğe girecek yeni düzenlemelerine Türkiye’nin hazırlığı. Ancak Bakan Kurum’dan gelen yanıt, toplam atık miktarı, türleri ve işleme oranları hakkında herhangi bir detay sunmadı.

Kış, açıklamasında Bakanlığın sunduğu verilere değinerek, “2020’den bu yana atık ithalatına kota uygulandığı, tesislerin kapasitesinin yüzde 50’sini aşan ithalata izin verilmediği, yakma ve bertaraf amaçlı ithalatın yasaklandığı belirtilmiş. 2020–2025 arasında 31 bin 976 denetim yapılmış, 129 tesis hakkında idari işlem uygulanmış, 1 milyar 152 milyon lira ceza kesilmiş ve 256 tesisin faaliyetleri durdurulmuş. Ancak tüm bunlar, ithalatın çevresel ve toplumsal etkilerine dair net bir tablo sunmuyor. Kaç ton atık geri dönüştürüldü, ne kadarı yakıldı, kaç kişi etkilendi gibi sorular yanıtsız bırakıldı” ifadelerini kullandı.

Kış ayrıca, özellikle Mersin gibi liman kentlerinin Avrupa’dan gelen plastik ve endüstriyel atıklarla dolduğunu, bunun hem çevreye hem de yerli atık toplayıcılarına zarar verdiğini vurguladı. “Geri dönüşüm adı altında plastik çöpler yakılıyor, doğaya bırakılıyor. Bu dönüşüm değil, zehir yaymaktır. Türkiye artık Avrupa’nın çöp konteyneri olmamalıdır. Sürecin TBMM’de, kamuoyunda ve uluslararası platformlarda takipçisi olacağız” dedi.