Ambargolar İran'ın belini büktü: Nükleer müzakerelere dönmeyeceğiz

Bakanlık sözcüsü İsmail Bakai, “Bu aşamada herhangi bir müzakere planımız yok. Avrupa’nın yaptırımları yeniden başlatmasının sonuçlarını ve yansımalarını inceliyoruz.” dedi. Bakai, diplomatik temasların tamamen kesilmediğini belirterek, “Diplomasi etkili olabileceği noktada ülkemizin çıkarları doğrultusunda karar alırız.” ifadesini kullandı.

Avrupa yaptırımları yeniden devreye soktu

Britanya, Fransa ve Almanya — yani nükleer anlaşmanın (JCPOA) Avrupa tarafları — 28 Eylül’de İran’a yönelik yaptırımları yeniden yürürlüğe sokmuştu. Bu adım, anlaşmadaki “snapback” (otomatik geri dönüş) mekanizmasını tetikleyerek BM yaptırımlarının da yeniden uygulanmasına yol açtı.

2015’te ABD, Avrupa ülkeleri, Rusya ve Çin’in imzaladığı nükleer anlaşma, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlandırması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu. Ancak Donald Trump, 2018’de ABD’yi anlaşmadan çekerek yaptırımları yeniden devreye soktu.

Tahran ise buna misilleme olarak taahhütlerinden kademeli şekilde çekildi ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırdı.

UAEA ile iş birliği tehlikede

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) göre, İran nükleer silah programı olmayan ülkeler arasında uranyumu yüzde 60 oranında zenginleştiren tek ülke. Bu oran, nükleer bomba üretimi için gerekli yüzde 90 eşiğine oldukça yakın.

Batılı ülkeler, özellikle ABD ve İsrail, İran’ı gizlice nükleer silah üretmeye çalışmakla suçlarken, Tahran bu iddiaları reddediyor ve nükleer programının tamamen barışçıl amaçlı olduğunu savunuyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, BM yaptırımlarının yeniden yürürlüğe girmesiyle birlikte UAEA ile iş birliğinin “artık anlamını yitirdiğini” söyledi. Ancak İran’ın ajansla tüm ilişkilerini kesip kesmeyeceği henüz netlik kazanmadı.