Bakanlıklardan cevap bekleyen soru önergesi sayısı 12 bin 742

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) yürütme organı üzerindeki denetim ve yaptırım gücü, yeni yönetim sisteminin ardından tartışılmaya devam ederken, ortaya çıkan son istatistikler yasama organının etkisindeki azalmayı gözler önüne serdi.

Halkın temsilcisi olan milletvekillerinin, ülkenin temel sorunlarına ve bakanlıkların faaliyetlerine dair sorduğu binlerce yazılı soru önergesinin, kabine üyeleri tarafından süresi içinde ya da hiç yanıtlanmadığı belirlendi.

Güncel meclis verilerine göre, şu an itibarıyla bakanlıkların raflarında cevaplandırılmayı bekleyen tam 12 bin 742 yazılı soru önergesi bulunuyor.

ANAYASAL SÜRELER İHLAL EDİLİYOR

Mevcut mevzuata göre, milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yönelttiği yazılı soru önergelerinin en geç 15 gün içinde yanıtlanması gerekiyor.

Ancak istatistikler, yürütme organının bu anayasal takvime büyük ölçüde riayet etmediğini gösteriyor. Süresi geçtiği halde sisteme düşmeyen, “içeriğe girilmeksizin” geçiştirilen veya tamamen yanıtsız bırakılan önergeler, muhalefet partileri tarafından “Meclis’in işlevsizleştirilmesi” olarak yorumlanıyor.

BirGün Gazetesi’nde yer alan habere göre, Meclis bürokrasisinden sızan bilgilere göre, önergelerin yanıtlanma oranlarında bakanlıklar arasında ciddi uçurumlar bulunuyor.

İçişleri ve Adalet Bakanlıkları: Toplumsal olaylar, hak ihlalleri ve yargı süreçlerine dair gelen yoğun sorular nedeniyle en çok önerge yükü altında olan ve yanıt süresi en çok geciken bakanlıkların başında geliyor.

Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlıkları: Kamu personeli atamaları, bütçe harcamaları ve kurumsal politikalara yönelik önergeleri zamanında cevaplandırmamakla eleştiriliyor.

GENSORU KALDIRILDI, YAZILI ÖNERGE ETKİSİZLEŞTİ

2017 anayasa değişikliği ile birlikte hükümetin düşürülmesini sağlayan “gensoru” mekanizmasının kaldırılması, Meclis’in elindeki en büyük denetim kozunu kaybetmesine yol açmıştı.

Yeni sistemde milletvekillerinin bakanları denetleyebileceği tek etkin yol olarak kalan “yazılı soru önergesi” müessesesi de bakanlıkların “cevaplamama” veya “klişe metinlerle geçiştirme” refleksleri nedeniyle pratik bir karşılık bulmakta zorlanıyor.

Siyaset bilimciler ve parlamento muhabirleri, soru önergelerine verilen yanıtların niteliğindeki ve niceliğindeki düşüşün, yasama-yürütme dengesindeki bozulmanın somut bir göstergesi olduğunu savunuyor.

Milletvekillerinin seçim bölgelerindeki sorunları Ankara’ya taşıma kanallarının tıkanması, Meclis’in kamuoyu adına yürüttüğü denetim hakkının da aşınması anlamına geliyor.