Çoban tesadüfen ortaya çıkardı: İsrail Irak çölünde gizli üs kurdu

Amerikan kaynaklara dayandırdığı haberde Wall Street Journal, İsrail’in, İran’la savaşın patlak vermesinden önce Irak çölünde operasyonlarına hava koruması sağlamak amacıyla gizli bir askeri üs kurduğunu ortaya çıkardı.

Habere göre bu adım geçen şubat ayında atıldı; Enbar vilayetindeki üste, İran toprakları içinde savaş uçağı düşmesi ihtimaline karşı görevlendirilen İsrail özel kuvvetleri ile arama-kurtarma birlikleri konuşlandırıldı.

Rapora göre Tel Aviv, İsfahan yakınlarında F-15 tipi bir Amerikan savaş uçağının düşürülmesinin ardından gizli tesisini kullanıma açmayı önerdi. Ancak ABD güçleri bunu reddederek pilotların kurtarılmasını bağımsız biçimde üstlendi; İsrail ise sahayı güvence altına almak için eşzamanlı hava saldırıları düzenledi.

Üssün varlığı nasıl ortaya çıktı?

Dikkat çekici olan, üssün Irak güvenlik birimleri tarafından değil, bölgedeki bir çoban sayesinde ortaya çıkmasıydı. Çoban, helikopter hareketliliği ve silah seslerini de içeren olağandışı bir askeri faaliyet fark edip bildirdi; bunun üzerine Irak güçleri acil bir soruşturma başlattı. Ancak İsrail durumu fark ederek yoğun hava saldırıları başlattı ve bu saldırılarda bir Irak askeri hayatını kaybetti.

O dönemde Irak yönetimi olayın koşullarını sorguladı ve saldırıdan Amerika Birleşik Devletleri’ni sorumlu tuttu. Irak Ordusu Operasyonlar Komutan Yardımcısı Kays el-Muhammedavi, “Bu sorumsuz operasyon herhangi bir koordinasyon ya da onay olmadan gerçekleştirildi” dedi.

Öte yandan bir Iraklı askeri yetkili, yaşananlardan duyduğu rahatsızlığı “Görünüşe göre hava desteğiyle korunan ve birliklerimizin kapasitesinin dışında hareket eden bir güç, saldırıdan önce sahada bulunuyordu” sözleriyle dile getirdi.

İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tomer Bar ise daha önce, İran’la yaşanan çatışma sırasında özel birliklerin “olağanüstü operasyonlar” yürüttüğünü söylemiş, ancak ayrıntı vermekten kaçınmıştı.

Irak çölü neden seçildi?

Bir istihbarat uzmanı, Irak’ın batısındaki çölün genişliği ve seyrek nüfusu nedeniyle bu tür gizli üsler için ideal bir ortam sunduğunu belirterek, “Bağdat’ın herhangi bir adım atmadan önce keşif ve denetim operasyonları yapması gerekiyordu” değerlendirmesinde bulundu.

Enbar vilayeti sınırları içindeki Fırat Nehri’nin batısından başlayıp Suriye ve Ürdün çölleriyle birleşen bu bölge, çoğunlukla göçebe bedevilerin yaşadığı son derece kurak bir çöl ve Irak yüzölçümünün yaklaşık yüzde 23’ünü kaplıyor.

Bölge, Kaim, Ane, Hit ve Rutba kentlerini barındırıyor ve yaklaşık 2 milyar tonluk teyit edilmiş fosfat rezervlerinin yanı sıra serbest kükürt, silis kumu ve doğal gaz içerdiği için Irak’ın doğal kaynaklar bakımından en zengin alanlarından biri kabul ediliyor.

Tüm bu gelişmeler, Bağdat’ın en güçlü iki müttefiki Washington ile Tahran arasında hassas bir dengeyi korumaya çalıştığı son derece karmaşık bir siyasi ve askeri tabloda yaşanıyor.

Bu kırılgan denge içinde Amerika Birleşik Devletleri, İran destekli ve Washington’un terör örgütü olarak tanımladığı grupların silahsızlandırılması için Irak’a baskı yapmayı sürdürüyor. Söz konusu gruplar, Bağdat’taki büyükelçiliğinden diplomatik ve lojistik tesislere, yabancı şirketlerce işletilen petrol sahalarına kadar ülkedeki Amerikan çıkarlarını hedef alıyor.

Bağdat yönetiminden ilk açıklama

Iraklı güvenlik kaynakları, bazı bölgelerde İsrail’e ait gizli bir üs ya da izinsiz askeri faaliyetin bulunduğu iddialarını reddetti.

İsrail’in 28 Şubat’tan önce Irak çölünde gizli bir askeri nokta kurduğu ve bunun İran’a karşı yürütülen hava operasyonlarında kullanıldığı iddia edildi.

Iraklı güvenlik yetkilileri ise Mart, Nisan ve Mayıs aylarında yapılan aramalarda bölgede yabancı bir güç bulunamadığını belirtirken, olayla ilgili soruşturma ve incelemelerin sürdüğünü açıkladı.