Çuvalla para kazanıp gittiler: Türkiye'ye dönmüyorlar

Türkiye ekonomisinde bir dönem yüksek faiz ve carry trade imkânlarından yararlanarak yüksek kazançlar elde eden yabancı sermaye, küresel ve yerel risklerin ardından Türkiye piyasalarına geri dönmekte direniyor. Sözcü'den Tolga Uğur'un haberine göre, uluslararası bankacılık devi BBVA’nın yayımladığı "Türkiye Ekonomik Görünümü" raporuna dayandırdığı analize göre, finansal piyasalardan çıkan milyarlarca doların yalnızca çok küçük bir kısmı Türkiye'ye geri dönüş yaptı.

Savaş Bitti, Siyasi Belirsizlik Başladı

Raporda yer alan verilere göre, 28 Şubat tarihinde Orta Doğu'da patlak veren ABD-İran gerilimi ve ardından yaşanan sıcak savaş süreci, mart ayı genelinde küresel çapta büyük bir risk algısına yol açtı. Bu dönemde yabancı yatırımcılar Türk varlıklarında hızlı bir satış pozisyonuna geçerek toplamda 35 milyar dolarlık finansal varlığı nakde çevirip piyasadan ayrıldı. İlerleyen süreçte tarafların 14 maddelik bir uzlaşı metniyle savaşı sonlandırması küresel tansiyonu düşürse de, Türkiye piyasalarındaki kayıplar telafi edilemedi. Savaşın bitişini takip eden son üç ayda, çıkan 35 milyar doların yalnızca 10 milyar doları ülkeye geri döndü. Böylelikle finansal piyasalardaki yabancı sermaye stoku net 25 milyar dolar azalmış oldu.

BBVA raporunda, küresel jeopolitik riskler sönümlenmesine karşın yabancı yatırımcıların Türkiye'ye dönüş yolunda bu kez de "iç siyasi öngörülemezlikleri" gerekçe gösterdiği vurgulanıyor. Raporda özellikle iç politikada yaşanan sert gelişmeler ve muhalefet partisine (CHP) yönelik "mutlak butlan" gibi radikal hukuki ve siyasi adımların, yabancı sermaye nezdinde Türkiye'yi "hâlâ çok riskli" kategorisinde tuttuğuna dikkat çekiliyor. Hukuki ve siyasi istikrara dair soru işaretleri, sıcak paranın risk iştahını doğrudan baltalıyor.

Sermaye Hareketlerinde 3 Aylık Erime Verileri

Verilere göre, yabancıların en çok rağbet gösterdiği carry trade yatırımları şubat sonunda 35 milyar dolar seviyesindeyken, 5 Haziran itibarıyla 23,2 milyar dolara geriledi. Yurt içi aktörlerin de dahil olduğu toplam carry trade hacmi ise 3 ay içinde 59 milyar dolardan 40 milyar dolara kadar eridi. En büyük kayıplardan biri de Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasında yaşandı; yabancının elindeki tahvil stoku 21 milyar dolardan 13 milyar dolara düştü. Hisse senedi piyasası ise görece daha dirençli kalarak 42 milyar dolardan 40 milyar dolara geriledi.

Merkez Bankası Rezervleri ve Yıl Sonu Öngörüleri

Krizin derinleştiği mart ayında, dövizdeki ani yükselişi ve sermaye çıkışını baskılamak adına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yaklaşık 60 milyar dolarlık rezerv satışı yaptığı belirtiliyor. Ancak iç siyasetteki hareketlilik nedeniyle, satılan bu rezervlerin yalnızca kısıtlı bir bölümü yeniden yerine konabildi.

BBVA raporunda yer alan yıl sonu makroekonomik tahminler de Türkiye ekonomisi için zorlu bir döneme işaret ediyor:

Enflasyon: TCMB'nin yıl sonu enflasyon hedefi %26 seviyesindeyken, BBVA bu oranı %30 olarak öngörüyor.

Büyüme: Ekonomik büyüme beklentisi %3,6'dan %3'e düşürüldü.

İşsizlik: Manşet işsizlik oranının 0,2 puan artışla %8,6'ya yükseleceği tahmin ediliyor.

Faiz Politikası: Mevcut bütçe yükleri ve enflasyonist baskılar sebebiyle Merkez Bankası'nın bu yıl bir faiz indirimine gitmesinin oldukça zor olduğu, yüksek faiz harcamalarının kamu maliyesi üzerindeki yükünün süreceği uyarısı yapılıyor.